Akut Koroner Sendrom Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Akut koroner sendrom, kalbe giden kanın ani bir şekilde azalmasıyla ortaya çıkan durumlara (örneğin kalp krizi) verilen genel bir isimdir. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

11.08.2020
183
Akut Koroner Sendrom Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Akut koroner sendrom nedir?

Akut koroner sendrom, kalbin herhangi bir kısmına giden kan akışının aniden azaldığı veya engellendiği herhangi bir durum için kulanılan genel bir terimdir. Acil tedavi gerektiren acil bir durumdur. Teşhis konulduktan sonra, etkilenen kişi kalp kateterizasyonu, anjiyoplasti ve hatta kalp cerrahisi gibi prosedürleri içerebilecek acil bir tedavi alacaktır. Durumu stabilize olduğunda, diğer tedaviler arasında ilaçlar, yaşam tarzı değişiklikleri ve takip bakımı yer alır.

Akut koroner sendrom neden olur?

Akut koroner sendromunun en yaygın nedeni koroner arter hastalığı veya koroner arterlerin daralmasıdır. Bunlar, kalp kasına kan besleyen damarlardır. Bu daralmaya genellikle atardamar duvarlarında plak birikmesi neden olur ve bu da ateroskleroza veya atardamarların sertleşmesine yol açar.

Bazı durumlarda, arterdeki plak aniden açıldığında akut koroner sendrom meydana gelebilir. Çatlak plak üzerinde bir kan pıhtısı oluşur ve arterin içinde kan akışını kısmen veya tamamen engelleyen bir daralma oluşturur. Kalp kası hücrelerine giden kan akışının aniden azalması, kas hücrelerinin ölmesine neden olur.

Akut koroner sendrom şemsiyesi altına giren çeşitli koşullar vardır.

Kararsız anjina

Bu, arterdeki plak aniden açıldığında meydana gelir. Çatlak plağın üzerinde bir kan pıhtısı oluşur ve arterin içinde ani bir daralma yaratır. Bu olduğunda, göğüs ağrısı veya anjina daha sık ve daha az egzersizle ortaya çıkabilir veya normalden daha uzun sürebilir. Anjin paternindeki bu değişikliğe kararsız anjina denir ve kalp krizi riskinin artmasına neden olur.

Kalp krizi

Kalp kana açlık çekiyorsa ve 20 dakikadan fazla bir süre yeterli oksijen alamıyorsa, kalp kasının bir kısmı ölür ve kalıcı hasara neden olur. Kalp krizi (miyokard enfarktüsü olarak da adlandırılır), kan testleri ve ayrıca kalbin elektrokardiyogram (EKG) adı verilen elektriksel aktivitesini gösteren bir testle doğrulanır.

Bazı kalp krizleri, kalbin yalnızca küçük bir bölgesini içerir ve hastanede standart tıbbi tedavi ile yönetilebilir. Ancak söz konusu koroner arter pıhtılarla tamamen tıkanırsa kan akışı tamamen durur ve bu arter tarafından beslenen kalp kası hasar görür. Bu, EKG’de ST segment yükselmeli miyokard enfarktüsü (STEMI) adı verilen karakteristik bir değişikliğe neden olur ve acil tedavi gerektirir.

Kimler risk altındadır?

Akut koroner sendrom için risk faktörleri, diğer kalp hastalıklarıyla benzerdir. Genel olarak şunları içerir:

Akut koroner sendrom belirtileri nelerdir?

Akut koroner sendrom istirahatte veya efor sırasında ortaya çıkabilir. Belirtiler aşağıdakilerden herhangi birini içerebilir:

  • Genellikle gerginlik veya ağırlık olarak tanımlanan göğüs ağrısı
  • Üst karın bölgesinde ağrı
  • Sırt, boyun, çene veya koldaki ağrı
  • Nefes darlığı
  • Terlemek
  • Mide bulantısı
  • Bilinç kaybı

Erkeklerden farklı olarak, bazı kadınlar için göğüs ağrısı, kalp rahatsızlığının ilk belirtisi olmayabilir. Bu kadınlar, kalp krizinden bir ay öncesine kadar olağandışı yorgunluk, uyumakta zorluk, hazımsızlık ve anksiyete gibi daha az yaygın semptomları bildirirler. Diyabetli kadınların semptomları genellikle daha azdır.

Kalp krizi geçiriyor olabileceğinizi düşünüyorsanız, 112’i arayın.

Ne zaman doktora görünmeli?

Yukarıda saydığımız ve ilgili başka belirtileriniz varsa vakit kaybetmeden doktorunuza görünmelisiniz.

Akut koroner sendrom nasıl teşhis edilir?

Akut koroner sendromla ilişkili belirtiler varsa, bir acil servis doktoru muhtemelen birkaç test isteyecektir. Doktor hastaya semptomları ve tıbbi geçmişi hakkında sorular sorarken bazı testler yapılabilir. Testler şunları içerir:

  • Elektrokardiyogram (EKG): Cilde takılan elektrotlar kalpteki elektriksel aktiviteyi ölçer. Anormal veya düzensiz uyarılar, kalbe oksijen eksikliği nedeniyle kalbin düzgün çalışmadığı anlamına gelebilir. Elektrik sinyallerindeki belirli modeller, bir tıkanıklığın genel konumunu gösterebilir. Test birkaç kez tekrar edilebilir.
  • Kan testleri: Hücre ölümü kalp dokusuna zarar verdiyse kanda belirli enzimler tespit edilebilir. Pozitif bir sonuç kalp krizini gösterir.

Bu iki testten elde edilen bilgiler akut koroner sendromun birincil teşhisini yapmak için kullanılır. Doktor bu bilgileri, hastanın durumunun kalp krizi mi yoksa kararsız anjin olarak mı sınıflandırılacağını belirlemek için kullanabilir.

Diğer testler

Durum hakkında daha fazla bilgi edinmek, diğer semptom nedenlerini dışlamak veya tanı ve tedaviyi detaylandırmak için başka testler yapılabilir.

  • Koroner anjiyografi: Bu prosedür, kalbin kan damarlarını görmek için X-ışını görüntülemesini kullanır. Uzun, küçük bir tüp (kateter), genellikle koldaki veya kasıklardaki bir arterden kalpteki arterlere geçirilir. Tüpün içinden atardamarlara bir boya akar. Bir dizi röntgen, boyanın arterlerde nasıl hareket ettiğini gösterir ve herhangi bir tıkanıklığı veya daralmayı ortaya çıkarır.
  • Ekokardiyogram: Ekokardiyogram, kalbin canlı bir görüntüsünü oluşturmak için değnek benzeri bir cihazdan kalbe yönlendirilen ses dalgalarını kullanır. Ekokardiyogram, kalbin doğru şekilde pompalayıp pompalamadığını belirlemeye yardımcı olabilir.
  • Miyokardiyal perfüzyon görüntüleme: Bu test, kanın kalp kasından ne kadar iyi aktığını gösterir. Kana çok küçük, güvenli miktarda radyoaktif madde enjekte edilir. Özel bir kamera, maddenin yolunun kalpten görüntülerini çeker. Doktora kalp kaslarından yeterince kan akıp akmadığını ve kan akışının nerede azaldığını gösterirler.
  • Bilgisayarlı tomografi (BT) anjiyogram: Bilgisayarlı tomografi anjiyogram, kalbin birden çok görüntüsünü oluşturabilen özel bir X-ışını teknolojisi kullanır. Bu görüntüler daralmış veya tıkanmış koroner arterleri tespit edebilir.
  • Stres testi: Stres testi, egzersiz yapıldığında kalbin ne kadar iyi çalıştığını ortaya çıkarır. Bazı durumlarda, egzersiz yapmak yerine kalp atış hızını artırmak için bir ilaç da alınabilir. Bu test, yalnızca akut koroner sendrom belirtisi veya yaşamı tehdit eden başka bir kalp rahatsızlığı olmadığında yapılır.

Akut koroner sendrom nasıl tedavi edilir?

Akut koroner sendrom için tedavinin acil hedefleri şunlardır:

  • Acı ve sıkıntıyı hafifletmek
  • Kan akışını iyileştirmek
  • Kalp işlevini olabildiğince hızlı ve en iyi şekilde eski haline getirmek

Uzun vadeli tedavi hedefleri, genel kalp fonksiyonunu iyileştirmek, risk faktörlerini yönetmek ve kalp krizi riskini azaltmaktır. Bu hedeflere ulaşmak için ilaç ve cerrahi prosedürlerin bir kombinasyonu kullanılabilir.

İlaç tedavisi

Teşhise bağlı olarak, acil veya sürekli bakıma yönelik ilaçlar (veya her ikisi) aşağıdakileri içerebilir:

  • Trombolitikler: Bir arteri tıkayan bir kan pıhtısının çözülmesine yardımcı olur.
  • Nitrogliserin: Kan damarlarını geçici olarak genişleterek kan akışını iyileştirir.
  • Antiplatelet ilaçlar: Kan pıhtılarının oluşmasını önlemeye yardımcı olur.
  • Beta blokerler: Kalp kasını gevşetmeye ve kalp atış hızını yavaşlatmaya yardımcı olur. Kalbe olan talebi azaltır ve kan basıncını düşürürler.
  • Anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörleri: Kan damarlarını genişletir ve kan akışını iyileştirerek kalbin daha iyi çalışmasını sağlar.
  • Anjiyotensin reseptör blokerleri (ARB’ler): Kan basıncını kontrol etmeye yardımcı olur.
  • Statinler: Kanda hareket eden kolesterol miktarını düşürür ve plak birikintilerini stabilize ederek parçalanma olasılıklarını azaltır.

Unutmayın, hangi ilacı ne şekilde alacağınıza doktorunuz karar verecektir.

Cerrahi ve diğer prosedürler

Doktor, kalp kaslarına kan akışını yeniden sağlamak için aşağıdaki prosedürlerden birini önerebilir:

  • Anjiyoplasti ve stentleme: Bu prosedürde, doktor arterin tıkalı veya daralmış kısmına uzun, küçük bir tüp (kateter) yerleştirir. Sönük balonu olan bir tel kateterden daralan alana geçirilir. Balon daha sonra şişirilir ve plak birikintilerini arter duvarlarına doğru sıkıştırarak arter açılır. Arterin açık kalmasına yardımcı olmak için genellikle arterde bir ağ tüpü (stent) bırakılır.
  • Koroner baypas ameliyatı: Bu prosedürle, bir cerrah vücudun başka bir yerinden bir parça kan damarı (greft) alır ve tıkalı bir koroner arterin etrafından dolaşan (atlayan) kan için yeni bir yol oluşturur.

Kaynak:

  1. Mayoclinic.org
  2. Heart.org
  3. Ncbi.nlm.nih.gov

Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

ETİKETLER:
YAZAR BİLGİSİ
Dr. Emrah Gürkan
20 Nisan 1984 İstanbul doğumluyum. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunuyum ve özel bir hastanede çalışıyorum. Halkın sağlıklı ve kaliteli bilgilere ulaşması için Medikal Rehber sitesi için yazıyorum, bazen de yazılanları gözden geçirip onaylıyorum.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.