Bazal Hücreli Karsinom Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Bazal hücreli karsinom dediğimiz şey, cilt kanseri türüdür ve tüm dünya genelinde deri kanserinin en sık gözlemlenen cinsidir. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

11.02.2020
287
Bazal Hücreli Karsinom Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Bazal hücreli karsinom nedir?

Bazal hücreli karsinom, güneş veya solaryum ışığı gibi UV radyasyonu altında uzun ve yoğun konaklamaların neden olduğu bir cilt kanseridir ve ilk başta nodüller veya ciltte sertleşme olarak ortaya çıkar. Bu karsinom başlangıçta cildin geri kalanıyla aynı renk olduğundan, genellikle erken tespit edilmez.

Tedavi edilmezse, yayılmaya devam eden kabuk oluşumu ile diğer bölgelere sızan tümörlere dönüşebilir. Bu nedenle, bazal hücre kanser herhangi bir problem oluşturmasa ve nadiren hayatı tehdit edici hale gelse bile, her zaman cerrahi olarak çıkarılmalıdır.

Bazal hücreli karsinomlar da, skuamöz hücreli karsinomlar gibi deri kanseridir ancak daha yaygındır. Türkiye’de her yıl binlerce kişi bundan etkileniyor. Buna yakalananların ortalama yaş 60’tır. Ancak açık hava etkinlikleri, tatillerde artan güneşlenme ve özellikle genç insanlar arasında popüler olan solaryum ziyaretleri gibi şeyler de bu durumu tetiklemektedir.

Görülme sıklığı nedir?

Tahminlere göre Türkiye’de yaklaşık 20 ile 50 bin arasında insanlara bu karsinom türünün teşhisi konulmaktadır. Erkekler ve kadınlar yaklaşık olarak eşit derecede etkilenmektedir. Ortalama yaş 60’tır, ancak gençler de giderek daha fazla etkilenmektedir. Bunun nedenleri, artan güneşlenme ile değişen boş zaman davranışları veya bronzlaşma salonlarına ziyarettir.

Bazal hücreli karsinom neden olur?

Yoğun uzun süreli güneşe maruz kalma, bunların ana nedeni olarak kabul edilir. Bu, karsinomların neden çoğunlukla güneşe maruz kalan baş ve boyun bölgelerinde ortaya çıktığını açıklar. Diğer risk faktörleri arasında, genetik yatkınlık, açık cilt rengi gibi şeyler sayılabilir.

Aşırı UV radyasyonu , epidermisin bazal hücrelerinin ve saç kökündeki bazı cilt hücrelerinin genetik materyaline (DNA) zarar verir. Bu DNA hasarı hücrelerin kontrol edilemez şekilde çoğalmasına neden olabilir. Tümörler bu şekilde gelişir, bu da doktorların bazal hücreli karsinom olarak adlandırdığı şeydir.

Bu karsinom, genellikle birkaç milimetrelik cildin gri-beyaz kalınlaşması olarak başlar. Tedavi olmadan, kıkırdak ve kemik gibi daha derin doku katmanlarına zarar verir ve zaman geçtikçe ülser haline gelir.

Ayrıca, albinizm gibi cilt rengini aşırı beyaz hale getiren bazı genetik hastalıklar da bu duruma neden olabilir. Bu tür sorunu olan insanlar özellikle cilt kanserleri hakkında dikkatli ve tetikte olmalıdır.

Bazal hücreli karsinom belirtileri nelerdir?

Bu konuda kendinize soracağınız iki soru vardır:

  1. Genellikle UV ışınlarına maruz kalan bir yerde kırmızımsı bir yumru var mı?
  2. Kılcal damarlarınız cildinizde kendini belli ediyor mu?

Bu semptomlar bazal hücreli karsinomun karakteristiğidir. Tümör genellikle sarımsı-kırmızımsı bir renge, inci kordon benzeri bir kenara ve yüzeyde parıldayan küçük kan damarlarına sahiptir. Ancak bazen görünümü çok farklı olabilir. Genellikle göze çarpmaz ve meslekten olmayan kişiler tarafından tanınamaz.

Aşağıdaki özellikler bazal hücreli karsinom için tipiktir:

  • Yarım küre şeklinde camsı nodüller
  • Doku sertleşmesi
  • Cilt lezyonunun yüzeyindeki küçük kan damarları
  • Kırmızı küçük alanlar
  • Pullu yamalar, yaralar ve yara izleri
  • İyileşmeyen küçük kabuklar
  • Kırmızı lekeler

Bu küçük kanserli tümörler tespit edilmez ve tedavi edilmezse, potansiyel olarak büyük bir tümöre dönüşebilirler. Bu sadece alanda genişlemekle kalmaz, aynı zamanda derin bir şekilde nüfuz edebilir. Bunlar dışarıdan gerçekte olduğundan daha küçük görünebilir.

Ne zaman doktora görünmeli?

Cildinizin yüzeyinde yeni bir büyüme, önceki bir büyümede değişiklik veya tekrarlayan bir ağrı gibi bir takım negatif değişiklikler gözlemlerseniz, doktora görünmenizde fayda vardır.

Bazal hücreli karsinom nasıl teşhis edilir?

Cildinizdeki herhangi bir büyümeyi veya değişikliği değerlendirmek için aile doktorunuz veya bir cilt hastalıkları uzmanı (dermatolog) tıbbi geçmişinizi alacak ve muayene yapacaktır.

Sağlık geçmişi ve fizik muayene

Doktorunuz genel bir fizik muayene yapacak ve size tıbbi geçmişiniz, cildinizdeki değişiklikler veya yaşadığınız diğer belirtiler veya semptomlar hakkında sorular soracaktır.

Sorular şunları içerebilir:

  • Bu cilt büyümesini veya lezyonunu ilk ne zaman fark ettiniz?
  • İlk fark ettiğinizden beri değişti mi?
  • Büyüme var mı veya lezyon ağrılı mıdır?
  • Sizi endişelendiren başka büyüme veya lezyonlarınız var mı?
  • Daha önce cilt kanseri oldunuz mu?
  • Ailenizden herhangi birinde cilt kanseri oldu mu? Ne tür?
  • Güneşte kaçınmak ve güneş kremi kullanmak gibi güneşte güvende kalmak için önlemler alıyor musunuz?
  • Kendi cildinizi düzenli olarak inceliyor musunuz?

Cilt muayenesi

Doktorunuz sadece cildinizdeki şüpheli bölgeyi değil, vücudunuzun geri kalanını diğer lezyonlar için de inceleyecektir ve gerekirse daha sonra bazı testler yapacaktır.

Test için cilt örneği

Doktorunuz, bir laboratuvarda test etmek için küçük bir lezyon örneğinin çıkarılmasını içeren bir cilt biyopsisi yapabilir. Bu, cilt kanseriniz olup olmadığını ve varsa ne tür cilt kanserini ortaya çıkaracaktır. Yaptığınız cilt biyopsisi tipi lezyonun tipine ve büyüklüğüne bağlı olacaktır.

Bazal hücreli karsinom nasıl tedavi edilir?

Dermatolog gibi uzmanlar genellikle gördükleri anda bu karsinom tipini tanıyabilir. En az cilt değişikliklerini bile teşhis etmek için, entegre lambalı (dermatoskop) özel bir büyüteç kullanırlar. Şüpheniz varsa, bir doku örneği alırlar ve muayene ederler.

Tedavinin amacı tüm karsinomların çıkarılması ve tümörün daha da büyümesini önlemektir. Bundan sonra iyileşme şansı %95’tir. Hangi tedavinin uygun olduğu, bazal hücreli karsinomun nerede olduğuna, ne kadar büyük olduğuna ve ne kadar yayıldığına bağlıdır.

Ek olarak, doktorlar tedavide ilgili kişinin genel durumunu göz önüne alır. Prensip olarak, terapötik prosedür ile ilgili karar doktor ve hasta arasında ayrıntılı bir tartışmada verilmelidir.

Cerrahi tedavi

Özellikle cerrahi, bu kanser tipinin çıkarılması için ilk tercihtir. Daha küçük bazal hücreli karsinomlar durumunda, dermatolog ameliyatı ayaktan ve lokal anestezi altında yapabilir. Çıkarılan doku bir laboratuara gönderilir ve mikroskopik tümör uzantılarının hala orada saklanıp saklanmadığını belirlemek için kesilmiş kenarları inceler. Kalan tümör dokusu daha sonra ikinci bir adımda çıkarılır. Bu şekilde, bir tümörün yeniden ortaya çıkması muhtemelen önlenebilir.

Diğer tedaviler

Bazen ameliyat yapılamıyorsa veya ameliyat olmak istemiyorsanız bazı durumlarda başka tedaviler önerilebilir. Diğer tedaviler şunları içerir:

  • Küretaj ve elektrodikasyon: Bu tedavi, cilt kanserinin yüzeyinin bir kazıma aleti (küret) ile çıkarılmasını ve daha sonra kanser tabanının elektrikli bir iğne ile yırtılmasını içerir. Sırt, göğüs, eller ve ayaklarda oluşanlar gibi tekrarlanma olasılığı daha düşük olan küçük bazal hücreli karsinomları tedavi etmek için bir seçenek olabilir.
  • Radyasyon tedavisi: Radyasyon tedavisi, kanser hücrelerini öldürmek için X-ışınları ve protonlar gibi yüksek enerjili ışınlar kullanır. Radyasyon tedavisi bazen ameliyattan sonra kanserin geri dönme riskinin arttığı durumlarda kullanılır. Ameliyat bir seçenek olmadığında da kullanılabilir.
  • Dondurucu tedavi: Bu tedavi, kanser hücrelerinin sıvı azotla (kriyocerrahi) dondurulmasını içerir. Yüzeysel cilt lezyonlarının tedavisi için bir seçenek olabilir. Donma, cilt kanserinin yüzeyini çıkarmak için bir kazıma aleti (küret) kullanıldıktan sonra yapılabilir.Cerrahi seçenek olmadığında kriyocerrahi küçük ve ince bazal hücreli karsinomları tedavi etmek için düşünülebilir.
  • Topikal tedaviler: Ameliyat bir seçenek olmadığında küçük ve ince bazal hücreli karsinomları tedavi etmek için reçeteli kremler veya merhemler düşünülebilir.
  • Fotodinamik tedavi: Fotodinamik terapi, yüzeysel cilt kanserlerini tedavi etmek için ışığa duyarlı ilaçları ve ışığı birleştirir. Fotodinamik tedavi sırasında, kanser hücrelerini ışığa duyarlı hale getiren sıvı bir ilaç cilde uygulanır. Daha sonra bölgede cilt kanseri hücrelerini yok eden bir ışık parlar. Ameliyat bir seçenek olmadığında fotodinamik tedavi düşünülebilir.

Yayılan kanser tedavisi

Çok nadiren, bazal hücreli karsinom yakındaki lenf düğümlerine ve vücudun diğer bölgelerine yayılabilir (metastaz yapabilir). Bu durumda ek tedavi seçenekleri şunları içerir:

  • Hedefli ilaç tedavisi: Hedefli ilaç tedavileri, kanser hücrelerinde bulunan spesifik zayıflıklara odaklanır. Bu zayıflıkları bloke ederek, hedefli ilaç tedavileri kanser hücrelerinin ölmesine neden olabilir. Bu karsinom türü için hedeflenmiş tedavi ilaçları, kanserlerin büyümeye devam etmesini sağlayan moleküler sinyalleri bloke eder. Diğer tedavilerden sonra veya diğer tedaviler mümkün olmadığında düşünülebilir.
  • Kemoterapi: Kemoterapi kanser hücrelerini öldürmek için güçlü ilaçlar kullanır. Diğer tedaviler yardımcı olmadığında bir seçenek olabilir.

Bazal hücreli karsinom önlenebilir mi?

Bu cilt kanseri türünü önlemek için öncelikle güneş ışığından veya bronzlaşma seanslarından uzak durmalısınız. Yapabileceğiniz diğer bazı şeyler şunlardır:

  • Gün ortası güneşinden kaçının.
  • Solaryumu ziyaret etmekten kaçının.
  • Güneş ışığında gölgede kalın, güneşten korunma kıyafetleri ve güneş şapkası giyin.
  • Kaliteli güneş kremleri kullanın.
  • Çocuklar için güneşten korunmaya özellikle dikkat edin.
  • Açık hava da çalışıyorsanız koruyucu kıyafetler giyin.
  • Ayrıca, cilt kanseri taraması 35 yaşından itibaren her iki yılda bir önerilir.

Kaynak: Wikipedia


Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

YAZAR BİLGİSİ
Dr. Erdi Dinçer
19 Mayıs 1960 İstanbul doğumluyum. Üniversite eğitimine kadar İstanbul'da eğitim aldım. Üniversite'yi Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde okudum. Daha sonra ise gerekli eğitimleri alarak onkoloji üzerine çalışmaya başladım. Vaktim olduğunda ise Medikal Rehber sitesi için yazıyorum ve bazen kanser hakkında yazılanları gözden geçirip onaylıyorum.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.