reklam
Beslenme ve Diyet

Çileğin Faydaları ve Zararları Nelerdir?

Çilek mükemmel bir C ve K vitamini kaynağıdır ve iyi bir lif, folik asit, manganez ve potasyum dozu sağlar. Ayrıca çilekleri parlak kırmızı yapan önemli miktarda bitki besinleri ve flavanoidler içerirler. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

Çileğin faydaları var mıdır?

Çileğin faydaları pek bilinmese de kendisi dünyanın en popüler meyvelerinden biridir. Fransa’da ortaya çıktığına inanılan bu meyveler sadece lezzetli değil, aynı zamanda sağlığınız için de oldukça iyidir. Kalp ve kan şekeriniz için faydalı olan vitaminler, mineraller ve antioksidanlar açısından zengindirler. Bu meyveler aynı zamanda mükemmel C vitamini kaynakları ve potasyum ve manganez gibi minerallerdir. Çilekler parlak kırmızı, tatlı ve sulu olup jölelerde, tatlılarda ve reçellerde kullanılabilir.

Çileğin faydaları nelerdir?

Bu meyvelerdeki antioksidanlar ve polifenoller kalp sağlığını destekler ve çeşitli kanser türlerini önler. İçerdiği C vitamini de cilt ve saç sağlığına katkıda bulunur. Ayrıca, içindeki lifler sindirime yardımcı kilo vermeye yardımcı olur.

İşte madde madde çileğin faydaları:

1- Kalbi koruyabilir

Çileklerde bol miktarda antioksidan ve polifenol bulunması, onları kalbinizi rahatsızlıklardan korumak için ideal yiyecek haline getirir. Çilekler, dolaşım sisteminin astarını koruyan, böylece arterleri plak oluşumundan koruyan ve kan basıncını düzenleyen antosiyaninleri (kırmızı renklerinden sorumlu antioksidanlar) içerir.

New York’taki Lenox Hill Hastanesinde kardiyolog olan Dr. Suzanne Steinbaum’a göre, her hafta üç veya daha fazla porsiyon taze çilek tüketen kadınlar kalp krizi riskini üçte bir oranında azaltmaktadır.

2- Kan şekeri seviyelerini düzenleyebilir

Çilekler ayrıca elajik asit içerir ve bu, antioksidanlarla birlikte nişastalı yiyeceklerin sindirimini yavaşlatmaya yardımcı olur. Böyle olunca, kan şekeri seviyelerindeki artışı kontrol eder. Ayrıca tip 2 diyabetli bireylerin kan şekeri seviyelerini kontrol altında tutmalarına yardımcı olur.

İlgili yazı: Tip 2 diyabet hakkında her şey

Çileklerin glisemik indeksi de düşüktür, bu da şeker hastaları tarafından yenildiğinde keskin şeker artışlarına neden olma ihtimalinin düşük olduğu anlamına gelir. Çileklerdeki lif de kan şekeri seviyelerini düzenlemeye yardımcı olabilir.

İlgili yazı: Şeker hastalığına iyi gelen 25 etkili meyve

3- Kanserle savaşmaya yardımcı olabilir

Çilek, yemek borusu ve bağırsak (kolon) kanserlerinden koruduğu bulunan son derece iyi C vitamini ve lif kaynaklarıdır. Amerikan Kanser Araştırma Enstitüsü’ne göre çileklerin antikanser özellikleri, deri, akciğer, mesane ve meme kanserlerini önleyebilen bir fitokimyasal olan ellagik asidin varlığına bağlanabilir.

Ellagik asit, çeşitli şekillerde antikanser ajan olarak hareket eder. Bir antioksidan görevi görür, kanser hücrelerinin üretimini yavaşlatır ve vücudun belirli kanserojen türlerini yok etmesine yardımcı olur.

4- Bağışıklığı güçlendirebilir

Çilekler mükemmel C vitamini kaynaklarıdır. Aslında, bir porsiyon çilek portakaldan daha fazla C vitamini içerir. C vitamininin, nihayetinde vücudumuzun enfeksiyonlarla savaşma yeteneğini artıran, bağışıklık sistemini güçlendiren antikorları tetiklediği bulunmuştur.

İsviçre’de yapılan bir çalışmada, C vitamini takviyesinin bağışıklık sisteminin çeşitli bileşenlerini iyileştirdiği bulunmuştur.

Güney Afrikalı doktorlar tarafından yapılan araştırmaya göre, C vitamini takviyesi, bir antikor ve bağışıklık sisteminin önemli bir bileşeni olan immünoglobulin konsantrasyonunu artırmıştır. Çileklerin ayrıca alerji ve astımla savaştığı da bilinmektedir.

5- Kan basıncını düzenleyebilir

Daha önce de belirtildiği gibi çilekler, kan damarlarının iç yüzeyini gevşeten ve açarak kan basıncını düşüren güçlü antioksidanlar olan antosiyaninleri içerir. Çilekler ayrıca kan basıncını kontrol etmeye yardımcı bir besin olan potasyum açısından da zengindir.

6- Beyin sağlığını iyileştirebilir

Yüksek antioksidan içeriği ile çilek, beyin hücrelerini serbest radikallerden kaynaklanan hasarlardan korur. Ayrıca beyindeki nöronların birbirleriyle iletişim kurma şeklini de değiştirirler. Bu sonuçta beyin sağlığının iyileşmesine yol açar.

Harvard araştırmacıları tarafından Brigham and Women’s Hospital’da yürütülen bir araştırma, çilek alımının yaşlı kadınlarda zamanla hafıza kaybını geciktirebileceğini ortaya koymuştur. Çileğin faydaları arasındaki bu madde, flavonoidlerin varlığına bağlanabilir. Ayrıca, antosiyanidin alımının artmasının hafıza düşüşünü yavaşlatmaya yardımcı olduğu da bilinmektedir.

Tufts Üniversitesi ve Maryland Baltimore County Üniversitesi’nden araştırmacılar tarafından yürütülen araştırmalara göre, beyin hastalıklarının çoğu (Alzheimer ve Parkinson dahil) belirli bir toksik proteinin miktarındaki artıştan kaynaklanıyor. Ancak çilek tüketiminin beynin doğal temizlik mekanizmasını (otofaji olarak da adlandırılır) desteklediği ve böylece bu proteinin birikimini azalttığı bulunmuştur.

İlgili yazı: Parkinson hakkında her şey

7- İnflamasyonla mücadele edebilir

Çilekler quercetin içerir ve Massachusetts Üniversitesi tarafından yürütülen bir araştırmaya göre, düzenli egzersizle birlikte quercetin alımı aterosklerotik plak oluşumunu azaltabilir.

Çilek ayrıca iltihaplanmayı önlemede önemli bir rol oynayan C vitamini açısından da zengindir. Bu vitamin aynı zamanda artrit ve gut semptomlarının hafifletilmesinde de rol oynar.

Yüksek seviyelerde C-reaktif proteinin (veya CRP) vücutta artan inflamasyon seviyelerine işaret edebildiği bulunmuştur. Harvard Halk Sağlığı Okulu araştırmacılarına göre, her hafta 16 veya daha fazla çilek tüketen kadınların bu proteinin yüksek seviyelerine sahip olma olasılığı yüzde 14 daha düşüktü.

8- Kolesterolle mücadele edebilir

Çileklerin vücuttaki LDL (kötü kolesterol) seviyelerini düşüren bir tür çözünür lif olan pektin içerdiği bilinmektedir.

Bir New Orleans çalışmasına göre, pektin de dahil olmak üzere çeşitli çözünür lif türlerinin LDL seviyelerini düşürdüğü gösterilmiştir.

İtalyan ve İspanyol bilim insanlarının birlikte yürüttüğü bir analize göre, bir ay boyunca düzenli olarak 500 gram çilek tüketimi LDL seviyelerinde düşüşe neden olmuştur.

Kanada’da yapılan başka bir çalışma, çileklerin oksidatif hasarı ve kötü kolesterolü azaltmadaki etkinliğini göstermiştir.

9- Göz sağlığını destekleyebilir

Çilekler, katarakt, makula dejenerasyonu ve diğer göz hastalıklarını önlediği tespit edilen antioksidanlarla yüklüdür. Göz sağlığımız için de gönül rahatlığıyla çilek yiyebiliriz.

10- Kilo kaybı sağlayabilir

Çileğin faydaları içindeki kilo kaybı etkisi sizi şaşırtabilir. Ellagik asit ve antioksidanlar, çilekleri kilo vermek için ideal hale getirmede önemli bir rol oynar.

Kronik iltihaplanma, sizi zayıflatan hormonları bloke ettiği için kilo alımının nedenlerinden biridir. İnanılmaz bir anti-enflamatuar gıda olan çilek, kilo verme hormonlarının işlevselliğini geri kazandırır.

Ek olarak, ana antioksidanlar olan antosiyaninler, vücudun adiponektin adı verilen bir hormon üretimini arttırır. Bu hormon metabolizmayı destekler ve iştahınızı bastırır. Ayrıca yağ yakımına da neden olabilir.

İlgili yazı: Hızlı kilo vermek için yapılması gerekenler

11- Sağlıklı hamileliğe katkıda bulunur

Çilekler zengin bir folat kaynağıdır. Bir fincan çiğ çilekten yaklaşık 40 mikrogram folat alırsınız. Bu, önerilen günlük alım miktarının yaklaşık %10’udur. Araştırmaya göre folat, nöral tüp defektlerini önleyebildiği için hamilelik sırasında önemlidir. Ayrıca, anne sağlığı için de gereklidir.

12- Dişleri sağlıklı tutar

Çilekler, büzücü görevi gören ve dişlerdeki renk değişikliğini gideren malik asit içerir. Bu, dişlerinizi beyazlatmak için çilek kullanabileceğiniz anlamına gelir. Çileği ezip püre haline getirebilir ve pürüzsüz bir karışım elde edene kadar kabartma tozu ile karıştırabilirsiniz. Yumuşak bir diş fırçası kullanarak karışımı dişlerinize yayın. 5 dakika bekletin, diş macunu ile iyice fırçalayın ve durulayın.

Ancak, meyvenin içindeki asit diş minesine zarar verebileceğinden aşırıya kaçmamakta fayda vardır.

13- Yaşlanma karşıtı özellikleri olabilir

Güçlü antioksidanları tekrar hatırlamamız gerekiyor! Bunlar vücudumuzu oksidatif hasardan korur ve yaşlanma belirtilerini (kırışıklıklar, sarkmalar, ince çizgiler vb.) geciktirir.

Ayrıca yaşlanmanın belirtilerini ortadan kaldırmada önemli bir rol oynayan bir antioksidan olan likopen için de harika kaynaktır. Çilekte bulunan antosiyaninler cildi oksidatif stresten korur ve böylece yaşlanmayı yavaşlatır.

14- Cilde iyi gelebilir

Meyveler genellikle ölü deri hücrelerini ortadan kaldırmaya yardımcı olan ve bu süreçte cildi temizleyen önemli bir madde olan alfa hidroksi asit içerir.

Pennsylvania’daki Hahnemann Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından yürütülen bir araştırmaya göre, alfa-hidroksi asitlerle yapılan tedavilerin yaşlanma belirtilerini tersine çevirdiği bulunmuştur.

Çilek ayrıca hiperpigmentasyonu ve koyu lekeleri azalttığı bilinen salisilik asit ve ellagik asit içerir. Salisilik asitin ölü hücreleri ciltten uzaklaştırdığı ve daha fazla sivilce çıkmasını önlemek için cilt gözeneklerini sıkılaştırdığı bilinmektedir.

Çilek aynı zamanda cildi temizleyen ve sağlıklı tutan mükemmel bir C vitamini kaynağıdır. Çileğin başka cilt faydaları da vardır – cildinizi, tonunuzu iyileştirir, tahriş olmuş cildi yatıştırır ve UV radyasyonundan koruma sağlar.

Ezilmiş çileği biraz balla karıştırıp her sabah yüzünüze uygulayabilirsiniz. Maskeyi 15 dakika bekletin ve soğuk suyla yıkayın. Balı gül suyuyla da değiştirebilirsiniz. Tüm bu bileşenler cilt sağlığını iyileştirmede harikalar yaratır.

15- Saç dökülmesini önleyebilir

Daha önce belirtildiği gibi, çilekler harika C vitamini kaynaklarıdır. Bu, demir emilimini teşvik eden, saç büyümesini destekleyen bir besindir ve kepeği de tedavi neder. C vitamini eksikliğinin saç kırılmasına neden olabileceği de bulunmuştur.

İlgili yazı: Saç dökülmesi hakkında her şey

Ayrıca çileklerdeki silikanın kelliği yavaşlattığına ve saç büyümesini hızlandırabileceğine inanılıyor. Ancak bu iddiayı destekleyecek bilimsel bir kanıt yoktur.

Saç problemlerinizle baş etmenize yardımcı olabilecek bir çilekli saç maskesi hazırlayabilirsiniz. 2 adet çilek ezerek sızma hindistan cevizi yağı ve balla (her biri 1 yemek kaşığı) karıştırın. Saç derinize uygulayın ve 20 dakika bekletin, sonra saçınızı soğuk suyla yıkayın. Bu, genellikle banyodan sonra sabahları temiz bir kafa derisi üzerinde yapılmalıdır. Bu maske aynı zamanda kafa derisinde mantar oluşumunu da önler, çileğin içindeki magnezyum bu sorunu çözer.

16- Cinsel sağlığı geliştirebilir

Çileklerdeki antioksidanlar kalbinize ve arterlerinize fayda sağlar – her ikisi de sağlıklı cinsel yaşam için çok önemli olan dolaşımı artırır. Meyvelerdeki C vitamini ayrıca erkeklerde daha yüksek sperm sayısına neden olur.

Çileğin zararları var mıdır?

  • Hamilelik ve emzirme ile ilgili sorunlar

Hamilelik ve emzirme döneminde meyvenin normal miktarlarda alınması güvenli olsa da, fazla alındığında ne olacağını bilmek için yeterli araştırma yapılmamıştır. Hamile kadınlar normal yediği miktara devam etmelidir ve porsiyon değişikliklerini doktoruna bildirmelidir.

  • Kanama bozuklukları

Çilek hassas kişilerde kanama süresini uzatabilir ve hatta morarma riskini artırabilir. Kanama bozukluğunuz varsa dikkatli tüketmelisiniz. Ayrıca, çilekler kanın pıhtılaşmasını yavaşlatabileceğinden, ameliyat olacaksanız dikkatli olmalısınız. Planlanmış bir ameliyattan en az 2 hafta önce çilekten kaçınmak faydalıdır. Bu alanda araştırmanın sınırlı olduğunu unutmayın.

Sonuç olarak

Çilekler lezzetlidir, düşük kalorilidir ve birçok vitamin ve mineral bakımından zengindir. Bu meyveler sağlıklı bir diyete tatlılık katabilir.

Çileğin, kan basıncını, kardiyovasküler hastalıkları, kolesterolü ve oksidatif stresi azaltmaya yardımcı olabilecek çok çeşitli faydaları vardır.

Ancak böbrek rahatsızlığı olan kişiler bu meyvenin alımına dikkat etmelidir.


Kaynak ve ileri okuma:

  1. https://www.webmd.com/
  2. https://www.healthline.com/
  3. https://www.medicalnewstoday.com/
  4. https://www.stylecraze.com/

Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

Dyt. Nergis Kızıltan

Dyt. Nergis Kızıltan, özel bir üniversitenin Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nde lisans ve yüksek lisansını tamamlamıştır. Araştırma Hastanesi, Diyabet Hastanesi, Toplum sağlığı Merkezi gibi kuruluşlarda deneyim kazanmıştır. İlgi alanları arasında kilo yönetimi, klinikte beslenme, diyabette karbonhidrat sayımı, gebelikte beslenme, diyabette beslenme, emzirme döneminde beslenme sayılabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir