Cilt Kanseri Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

    Cilt kanseri, cilt hücrelerinin kontrolden çıkarak anormal bir şekilde çoğalmasından kaynaklı bir durumdur. Çoğu zaman bunun sebebi güneşe gerektiğinden fazla maruz kalmaktır ancak farklı sebepleri de olabilir. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

    08.02.2020
    Düzenleme: 28.10.2020
    359
    Cilt Kanseri Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

    Cilt kanseri nedir?

    Cilt kanseri, anormal bir şekilde cilt hücrelerinin kontrolsüz bir şekilde büyümesidir. Sağlıklı hücreler düzenli bir şekilde büyür ve bölünürken, kanser hücreleri hızlı ve düzensiz bir şekilde büyür ve bölünür. Bu hızlı büyüme, benign (kanserli olmayan) veya malign (kanserli) olan tümörlerle sonuçlanır.

    Üç ana cilt kanseri türü bulunmaktadır. Bunlar; bazal hücreli karsinom, skuamöz hücreli karsinom ve melanom olarak adlandırılarlar. Melanom olmayan cilt kanseri olarak da adlandırılan bazal hücre kanseri ve skuamöz hücre kanserleri, en sık gözlenen cilt kanseri tipleridir.

    65 yaşına kadar yaşayan insanlar en az bir kere bazal hücre veya skuamöz hücre kanseri geliştirecektir. Melanom dışı cilt kanseri, erken tedavi edildiğinde yüksek oranda tedavi edilebilir.

    Melanosit adı verilen pigment hücrelerinden oluşan melanom, cilt kanserinin en tehlikeli şeklidir ve cilt kanseri ölümlerinin çoğuna neden olur. Tedavi edilmeden bırakılır veya ileri bir aşamada teşhis edilirse, tedavi edilmesi oldukça zorlaşır ve diğer organlara bile yayılabilir.

    Deri kanseri, dünyadaki tüm kanserlerin en yaygın şeklidir. Her beş insandan birinin yaşam boyu bu kanser türüne yakalanacağı tahmin edilmektedir. Neyse ki, erken teşhis ve tedavi edildiğinde hemen hemen her zaman deri kanseri tedavi edilebilir. Deri kanserinin ilk şüphesinde tıbbi yardım istemek başarılı tedavi için kritik öneme sahiptir.

    Görülme sıklığı nedir?

    Her yıl, dünya çapında yaklaşık 200.000 yeni cilt kanseri vakası teşhis edilmektedir; Erkekler ve kadınlar yaklaşık olarak eşit sıklıkta etkilenmektedir. Kadınların malign melanom geliştirdiği ortalama yaş 58’dir, erkeklerde hastalık ortalama 66 yaşında gelişir.

    Cilt kanseri vakalarının sayısı son otuz yılda üç kat artmıştır, bu da kısmen daha yüksek yaşam süresinden kaynaklanmaktadır. Çünkü yaşlandıkça, bir tümör geliştirme olasılığı artar.

    Cilt kanseri neden olur?

    Güneşten gelen ultraviyole (UV) radyasyonu cilt kanserinin bir numaralı nedenidir, ancak bronzlaşma yataklarından gelen UV ışığı da aynı derecede zararlıdır. Kış aylarında güneş ışığına maruz kalmak, sizi yaz aylarında maruz kalmayla aynı risk altına sokar.

    Güneşe maruz kalma esas olarak bazal hücre ve skuamöz hücre cilt kanserine neden olurken, genellikle 18 yaşından önce şiddetli kabarık güneş yanığı atakları yaşamın ilerleyen dönemlerinde melanoma neden olabilir.

    Diğer daha az yaygın nedenler, tekrarlanan X ışını maruziyeti, yanık veya hastalık izleri ve belirli kimyasallara mesleki olarak maruz kalma sayılabilir.

    Kimler risk altındadır?

    Herhangi bir insan cilt kanseri olabilse de, risk kolayca yanabilen açık tenli, sarı veya kızıl saçlı cilde sahip olan insanlar için en büyük risktir. Daha koyu tenli kişiler de, riskleri oldukça düşük olmasına rağmen, bazıları cilt kanserine duyarlıdır.

    Diğer risk faktörleri arasında genetik faktörler veya kişisel cilt kanseri geçmişi bulunur. Örneğin, albino insanlar deri kanserine duyarlıdır. Dış mekanda iş yapanlar veya güneşli iklimlerde yaşayanlar da risk altındadır.

    Böbrek nakli ve diğer organ nakli yapılan hastaların genel insanlara kıyasla skuamöz hücreli karsinom geliştirme olasılığı 250 kat daha yüksektir.

    Cilt kanseri belirtileri nelerdir?

    Cilt kanserini, farklı cilt değişikliklerine yol açtığı ve genellikle göze çarpmayan bir etkiye sahip olduğu için, sıradan insanlar için tespit etmek her zaman kolay değildir.

    Uzmanlar, bazal hücre karsinomları, sarımsı-kırmızımsı renk, inci kordon benzeri bir kenar ve parıltılı, yüzeydeki küçük kan damarlarından tanır. Skuamöz hücreli karsinomlar sırayla, üstte sert, pullu bir tabaka veya kabuklu, ele gelen nodüller oluşturur.

    Her iki iyi huylu deri kanseri de vücudun “güneş terasları” olarak adlandırılan bölgelerinde kendini gösterir. Bunlar güneşte UV ışınlarına özellikle maruz kalan bölgelerdir. Bunlar ön kolları, ellerin arkasını, burnu, alnı, kulak kenarlarını ve alt dudağı içerir.

    Bu bölgelerde melanom olarak da adlandırılan siyah cilt kanseri de bulunur. Bu genellikle erkeklerde üst vücutta, kadınlarda kol ve bacaklarda ortaya çıkabilir.

    Melanomlar, net bir sınır olmaksızın koyu, farklı renkli lekeler oluşturur. Cildin pigment hücreleri olan melanositler dejenere olduğunda ortaya çıkarlar ve kötü huylu bir deri kanseridir.

    Ne zaman doktora görünmeli?

    Derinizde herhangi bir farklılık dikkatinizi çekerse vakit kaybetmeden doktorunuza görünmek önemlidir. Ancak yine de şu unutulmamalıdır ki; ciltteki tüm değişiklikler cilt kanserinden dolayı meydana gelmez.

    Cilt kanseri nasıl teşhis edilir?

    Deri kanserini teşhis etmek için doktorunuz şunları yapabilir:

    • Cildinizi inceler: Doktorunuz, cilt değişiminizin cilt kanseri olup olmadığını belirlemek için cildinize bakabilir. Teşhisi doğrulamak için daha fazla test gerekebilir.
    • Cilt biyopsisi yapabilir: Doktorunuz şüpheli görünen cildi laboratuvar testi için çıkarabilir. Biyopsi, cilt kanseriniz olup olmadığını ve varsa ne tür cilt kanserine sahip olduğunuzu belirleyebilir.

    Cilt kanserinin kapsamını belirleme

    Doktorunuz cilt kanseriniz olduğunu belirlerse, cilt kanserinin derecesini (evresini) belirlemek için ek testleriniz olabilir.

    Bazal hücreli karsinom gibi yüzeysel cilt kanserleri nadiren yayıldığından, tüm büyümeyi sıklıkla kaldıran bir biyopsi, kanser evresini belirlemek için gereken tek testtir. Ancak büyük bir skuamöz hücreli karsinom veya melanomunuz varsa, doktorunuz kanserin kapsamını belirlemek için daha fazla test önerebilir.

    Ek testler, yakındaki lenf düğümlerini kanser belirtileri açısından incelemek için görüntüleme testleri veya yakındaki bir lenf düğümünü çıkarma ve kanser belirtileri için test etme prosedürünü içerebilir.

    Doktorlar bir kanserin evresini belirtmek için 1 ila 5 arasında rakamları kullanırlar. Evre 1 kanserler küçüktür ve başladığı alanla sınırlıdır. Evre IV, vücudun diğer bölgelerine yayılmış ileri kanseri gösterir.

    Deri kanseri doktor tarafından evrelere ayrılır ve evresi hangi tedavi seçeneklerinin en etkili olacağını belirlemeye yardımcı olur.

    Cilt kanseri nasıl tedavi edilir?

    Cilt kanseri biyopsi yapılarak teşhis edilir. Bu, daha sonra mikroskop altına yerleştirilen ve bir patolog tarafından incelenen bir doku numunesinin çıkarılmasıdır. Bazen, bir biyopsi tüm kanser dokusunu kaldırabilir ve başka bir tedaviye gerek yoktur.

    Kanserin tedavisi hastalığın tipine ve kapsamına bağlıdır. Bununla birlikte, ameliyat birçok cilt kanserini tedavi etmek için sıklıkla kullanılır.

    Mohs ameliyatı (mikroskobik ameliyat), bazı melanom dışı cilt kanserlerini tedavi etmek için kullanılan bir tekniktir. Bu teknik, etkili bir şekilde kanser hücrelerini çıkarırken, en yüksek miktarda sağlıklı dokunun korunmasına izin verir. Bu ameliyat, sadece Mohs cerrahisinde özel olarak eğitilmiş bir dermatolojik cerrah tarafından yapılmalıdır.

    Diğer tedaviler arasında kriyocerrahi (donma), ilaçlar (kemoterapi ve biyolojik yanıt değiştiricileri dahil), lazer tedavisi, radyasyon tedavisi ve yeni tedavi yöntemlerini içeren klinik çalışmalar bulunmaktadır. Deri kanseri tedavisi sıklıkla birden fazla tıbbi uzmanlık türü içerebilir.

    Dermatoloji, plastik cerrahi, tıbbi onkoloji, patoloji veya radyasyon onkolojisinin özellikleri birleştirilebilir. Bu nedenle cilt kanseri teşhisi ve tedavisi için çok disiplinli bir ekip yaklaşımına sahip bir tıp merkezi bulmak önemlidir.

    Çok disiplinli bir ortamda, ekip üyeleri tanı konusunda birbirine danışır, tartışır ve karar verir. Hep birlikte, her cilt kanseri hastası için en uygun tedaviyi belirler.

    Bazal hücreli karsinomun tedavisi

    Bazal hücreli kanser durumunda, doktor kanseri ameliyatla tamamen çıkarmaya çalışır. Bu mümkün değilse, diğer durumlarda bazı prosedürler başarılı olabilir. Çok yüzeysel bir kanser için, örneğin bir krem yardımcı olabilir.

    Fotodinamik tedavi de düşünülebilir. Tümör hücrelerini ışığa duyarlı hale getiren bir merhem uygulanır. Daha sonra tümör ışıkla ışınlanır, böylece hücreler ölür. X-ışınları genellikle yaşlı insanlara yardım eder.

    Skuamöz hücreli karsinomun tedavisi

    Aktinik keratozlar da bu karsinom türüne dönüşebilir. Her iki durumda da etkilenen alan bir doktor tarafından çıkarılmalıdır. Dermatolog genellikle cildi keser veya sıyırır.

    Bununla birlikte, örneğin sıvı azotla buzlanma, lazer tedavisi, X-ışını radyasyonu veya fotodinamik tedavi gibi başka tedavi yöntemleri de kullanılabilir.

    Teşhis edilen skuamöz hücreli karsinom en kısa zamanda çıkarılmalıdır. Gerekirse, doktor komşu lenf düğümlerinde de çalışacaktır. Bir operasyon mümkün değilse, radyasyon tedavisi gibi diğer çeşitli tedaviler düşünülebilir. Lenf düğümleri veya diğer organlar zaten etkilenmişse, kemoterapi veya diğer özel ilaçlarla tedavi gerekebilir.

    Melanomun tedavisi

    Kötü huylu cilt kanseri olan melanom her durumda tedavi edilmelidir. Tümörün büyüklüğüne bağlı olarak, dermatolog ayrıca çevredeki dokuyu ve en yakın lenf düğümünü çıkarır. Lenf nodunda kanser hücreleri bulunursa, doktor yakındaki diğer lenf düğümlerini de çıkaracaktır.

    Ciltte daha derine nüfuz etmiş bazı melanom formları için, bir ameliyattan sonra interferonlarla tedavi de yararlı olabilir. İnterferonlar, hala mevcut olabilecek kanser hücrelerini ortadan kaldırmak için bağışıklık sistemini uyaran vücuda bağlı maddelerdir. İnterferonlar çeşitli yan etkilerle ilişkili olabileceğinden, doktor interferonlarla tedavinin mümkün olup olmadığını dikkatlice değerlendirecektir.

    Kötü huylu melanom diğer organlara yayıldıysa, daha fazla tedavi önlemi gereklidir. Bu, örneğin, radyasyon veya diğer işlemleri içerir.

    Cilt kanseri önlenebilir mi?

    Açık havada yapılan pek çok aktivite sayesinde, güneşten kaçınmak çoğu zaman mümkün değildir. Hassas ciltlerin güneş ışığına maruz kalması, cilt kanseri riskini oldukça yükseğe çıkarmaktadır.

    Dünyanın bir çok yerinde profesyonel sağlık kuruluşları aşağıdaki önlemleri vurgulamaktadır:

    • Çok fazla güneş ışığından kaçınmalısınız.
    • UV korumalı güneş gözlüğü kullanmalısınız.
    • Koruyucu kıyafet ve şapka giymelisiniz.
    • 10:30 – 15:30 arasında UV ışınlarının yoğun olduğu saatlerde güneş ışığından mümkün olduğunca uzak durmalısınız.
    • Cildinizde herhangi bir anomali ile karşılaşırsanız, vakit kaybetmeden hekiminize danışmalısınız.
    • Bir ebeveyn iseniz iyi bir rol model olmalı ve çocuklarınızı cilt kanserine karşı bilgilendirmelisiniz.

    Kaynak ve ileri okuma:

    1. https://medlineplus.gov/skincancer.html
    2. https://www.cancer.org/cancer/skin-cancer/skin-cancer-image-gallery.html
    3. https://www.aad.org/skin-cancer-common-types
    4. https://www.medicinenet.com/skin_cancer_overview/article.htm
    5. https://www.cdc.gov/cancer/skin/basic_info/index.htm

    Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

    ETİKETLER:
    YORUMLAR

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.