Diyabetik Retinopati Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Diyabetik retinopati, gözün arkasına (retina) zarar veren yüksek kan şekeri düzeylerinden kaynaklanan diyabet komplikasyonudur. Teşhis edilmez ve tedavi edilmezse körlüğe neden olabilir. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

23.02.2020
208
Diyabetik Retinopati Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Diyabetik retinopati nedir?

Diyabetik retinopati, diyabetli kişilerde görme kaybına ve körlüğe neden olabilen bir göz rahatsızlığıdır ve retinadaki kan damarlarını etkiler (gözünüzün arkasındaki ışığa duyarlı doku tabakası).

Diyabetiniz varsa, yılda en az bir kez kapsamlı bir genişletilmiş göz muayenesi yapmanız önemlidir. Diyabetik retinopatinin başlangıçta herhangi bir belirtisi olmayabilir ancak bu durumu erken teşhis etmek, görüşünüzü korumak için adımlar atmanıza yardımcı olabilir.

Diyabetinizi yönetmek – fiziksel olarak aktif kalarak, sağlıklı beslenerek ve ilacınızı alarak – görme kaybını önlemenize veya geciktirmenize yardımcı olabilir.

Diyabetik retinopati neden olur?

Diyabetik retinopatiye, diyabet nedeniyle yüksek kan şekeri neden olur. Zamanla, kanınızda çok fazla şeker olması retinanıza zarar verebilir. Retina, gözünüzün ışığı algılayan ve gözünüzün arkasındaki bir sinir (optik sinir) yoluyla beyninize sinyal gönderen kısmıdır.

Diyabet vücudun her tarafındaki kan damarlarına zarar verir. Gözlerinizdeki hasar, şeker retinanıza giden küçük kan damarlarını bloke ederek sıvı sızmasına veya kanamalarına neden olduğunda başlar. Bu tıkalı kan damarlarını telafi etmek için gözleriniz daha sonra iyi çalışmayan yeni kan damarları büyütür. Bu yeni kan damarları kolayca sızıntı yapabilir ve kanayabilir.

Kimler risk altındadır?

Herhangi bir diyabet hastası olan herkes diyabetik retinopati geliştirebilir. Bunlar arasonda tip 1 diyabet, tip 2 diyabet ve gebelik diyabeti (hamilelik sırasında gelişebilen diyabet) olanlar da vardır.

Diyabetiniz ne kadar uzun süredir varsa riskiniz de o ölçüde artar. Örneğin, diyabetli 5 Amerikalıdan 2’sinde diyabetik retinopatinin bir aşaması vardır. İyi haber şu ki, diyabetinizi kontrol ederek diyabetik retinopati geliştirme riskinizi azaltabilirsiniz.

Gebe kalan diyabetli kadınların – veya gestasyonel diyabet geliştiren kadınların – bu duruma yakalanma riski yüksektir. Diyabetiniz varsa ve hamileyseniz, mümkün olan en kısa sürede kapsamlı bir göz muayenesi olmanızda fayda var. Hamileliğiniz sırasında ek göz muayenelerine ihtiyacınız olup olmayacağını doktorunuza sorabilirsiniz.

Diyabetik retinopati belirtileri nelerdir?

Diyabetik retinopatinin erken evrelerinde genellikle herhangi bir belirti yoktur. Bazı insanlar uzak nesnelerin okunması veya görülmesi gibi vizyonlarında değişiklikler olduğunu fark ederler. Bu değişiklikler gelip gidebilir.

Hastalığın sonraki aşamalarında, retinadaki kan damarları vitröz (kanın merkezinde jel benzeri sıvı) içine kanamaya başlar. Bu olursa, örümcek ağlarına benzeyen karanlık, yüzen noktalar veya çizgiler görebilirsiniz. Bazen lekeler kendi kendine temizlenir – ancak hemen tedavi almak önemlidir. Tedavi olmadan kanama tekrar olabilir, kötüleşebilir veya skarlaşmaya neden olabilir.

İlişkili sorunlar

Diyabetik retinopati aşağıdaki diğer ciddi göz koşullarına da yol açabilir: 

Diyabetik maküler ödem (DME): Zamanla, diyabetik retinopatili kişilerin yaklaşık yarısı DME geliştirecektir. DME, retinadaki kan damarları makulada (retinanın bir parçası) şişmeye neden olduğunda ortaya çıkar. DME’niz varsa, makülanızdaki ekstra sıvı nedeniyle görüşünüz bulanıklaşacaktır.

  • Neovasküler glokom: Diyabetik retinopati, anormal kan damarlarının retinadan büyümesine ve sıvının gözün dışına akmasını engelleyebilir. Bu bir tür glokoma neden olur.
  • Retina dekolmanı: Diyabetik retinopati, gözünüzün arkasında yara izlerinin oluşmasına neden olabilir.

Diyabetik retinopati nasıl teşhis edilir?

Göz doktorları, dilate göz muayenesinin bir parçası olarak diyabetik retinopatiyi kontrol edebilir. Muayene basit ve ağrısızdır, doktorunuz göz bebeğinizi büyütmek için göz damlası verir ve daha sonra gözlerinizi diyabetik retinopati ve diğer göz problemleri için kontrol eder.

Diyabetiniz varsa, düzenli göz muayeneleri olmak çok önemlidir. Eğer bu durumu geliştirirseniz, erken tedavi hasarı durdurabilir ve körlüğü önleyebilir.

Göz doktorunuz ciddi diyabetik retinopati veya DME geçirebileceğinizi düşünüyorsa, floresein anjiyogram adı verilen bir test yapabilirler. Bu test, doktorun retinanızdaki kan damarlarının resimlerini görmesini sağlar.

Diyabetik retinopati nasıl tedavi edilir?

Diyabetik retinopatinin erken aşamalarında, göz doktorunuz muhtemelen hastalığın gözlerinize etkisini takip edecektir. Diyabetik retinopatisi olan bazı kişiler, her 2 ila 4 ayda bir sıklıkta genişletilmiş bir göz muayenesine ihtiyaç duyar.

Daha sonraki aşamalarda, özellikle de vizyonunuzda değişiklikler yaşarsanız, tedaviye hemen başlamak önemlidir. Vizyonunuza herhangi bir zarar vermeyecek olsa da, tedavi vizyonunuzun daha da kötüleşmesini engelleyebilir. Diyabetinizi, kan basıncınızı ve kolesterolünüzü kontrol etmek için adımlar atmanız da önemlidir.

  • Enjeksiyonlar: Diyabetik retinopati iğne tedavisi olan anti-VEGF ilaçları adı verilen ilaçlar hastalığı yavaşlatabilir veya tersine çevirebilir. Kortikosteroid adı verilen diğer ilaçlar da yardımcı olabilir.
  • Lazer tedavisi: Retinanızdaki şişmeyi azaltmak için, göz doktorları kan damarlarını küçültmek ve sızıntıyı durdurmak için lazer kullanabilirler.
  • Göz ameliyatı: Retinanız çok kanıyorsa veya gözünüzde çok fazla yara izi varsa, göz doktorunuz vitrektomi adı verilen bir ameliyat türü önerebilir.

Diyabetik retinopati önlenebilir mi?

Diyabetinizi yönetmek, bu duruma yakalanma riskinizi azaltmanın en iyi yoludur. Bu, kan şekeri seviyenizi mümkün olduğunca normale yakın tutmak anlamına gelir. Bunu düzenli fiziksel aktivite yaparak, sağlıklı beslenerek ve doktorunuzun insülin veya diğer diyabet ilaçlarına ilişkin talimatlarını dikkatlice izleyerek yapabilirsiniz.

Kan şekerinizi kontrol etmeye yardımcı olmak için A1c testi adı verilen özel bir teste ihtiyacınız olacaktır. Bu test, 3 aylık bir süre boyunca ortalama kan şekeri seviyenizi gösterir. Diyabetik retinopatiyi önlemek veya yönetmek için A1c seviyenizi düşürmek hakkında doktorunuzla konuşabilirsiniz.

Diyabet, yüksek tansiyon veya yüksek kolesterol ile birlikte bu durumu geliştirme riskinizi artırır. Böylece kan basıncınızı ve kolesterolünüzü düzenli olarak kontrol etmek de görme kaybı riskinizi azaltmanıza yardımcı olabilir.

Kaynak: nei.nih.gov


Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

ETİKETLER:
YAZAR BİLGİSİ
Dr. Emrah Gürkan
20 Nisan 1984 İstanbul doğumluyum. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunuyum ve özel bir hastanede çalışıyorum. Halkın sağlıklı ve kaliteli bilgilere ulaşması için Medikal Rehber sitesi için yazıyorum, bazen de yazılanları gözden geçirip onaylıyorum.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.