Dudak Kanseri Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Dudak kanseri, dudak ve ağızdaki skuamöz hücrelerde başlayan bir kanser türüdür. Erken belirtiler, dudaklarda veya ağızda iyileşmeyen bir yara veya yumruyu içerebilir. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

10.03.2020
211
Dudak Kanseri Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Dudak kanseri nedir?

Dudak kanseri dudak derisinde görülen bir kanser türüdür ve üst veya alt dudak boyunca herhangi bir yerde ortaya çıkabilir, ancak alt dudakta en yaygın olanıdır. Dudak kanseri bir tür ağız kanseri olarak kabul edilir.

Çoğu dudak kanseri skuamöz hücreli karsinomlardır, yani skuamöz hücreler adı verilen cildin orta ve dış katmanlarındaki ince, düz hücrelerde başlarlar.

Dudak kanseri risk faktörleri aşırı güneşe maruz kalma ve tütün kullanımını içerir. Yüzünüzü bir şapka veya güneş kremi ile güneşten koruyarak ve sigarayı bırakarak dudak kanseri riskinizi azaltabilirsiniz.

Dudak kanseri tedavisi genellikle kanseri çıkarmak için ameliyat gerektirir. Küçük dudak kanserleri için ameliyat, görünümünüz üzerinde minimum etkisi olan küçük bir prosedür olabilir.

Daha büyük dudak kanserleri için daha kapsamlı cerrahi gerekebilir. Dikkatli planlama ve rekonstrüksiyon normal yeme ve konuşma yeteneğinizi koruyabilir ve ayrıca ameliyattan sonra tatmin edici bir görünüm de sağlayabilir.

Dudak kanseri nedenleri

Ulusal Diş ve Kraniyofasiyal Araştırma Enstitüsü’ne göre, başlıca neden alkol ve tütün kullanımıdır. Ancak yine de tam olarak dudak kanserine neyin neden olduğu açık değildir.

Genel olarak, kanser, hücre DNA’larında değişiklikler (mutasyonlar) geliştiğinde başlar. Bir hücrenin DNA’sı, hücreye ne yapacağını söyleyen talimatları içerir. Değişiklikler hücrenin kontrolsüz bir şekilde çoğalmaya başlamasını ve sağlıklı hücrelerin öleceği zaman yaşamaya devam etmesini söyler. Biriken hücreler normal vücut dokusunu istila edebilen ve yok edebilen bir tümör oluşturur.

Kimler risk altındadır?

Dudak kanseri riskinizi artırabilecek faktörler şunlardır:

  • Sigara, puro, pipo, çiğneme tütünü dahil her türlü tütün kullanımı
  • Açık ten
  • Dudaklarınıza aşırı güneş maruziyeti
  • Zayıf bağışıklık sistemi

Dudak kanseri belirtileri

Dudak kanserinin belirtileri şunları içerir:

  • Dudakta düz veya hafif kabarık beyazımsı renk değişimi
  • Dudağın iyileşmeyen yarası ve ağrısı
  • Dudakların veya ağız çevresindeki cildin karıncalanması, ağrıması veya uyuşması

Ne zaman doktora görünmeli?

Sizi endişelendiren ve geçmek bilmeyen semptomlarınız varsa doktorunuzdan randevu almalısınız.

Dudak kanseri teşhisi

Dudak kanserini teşhis etmek için kullanılan testler ve prosedürler şunları içerir:

  • Fizik muayene: Fizik muayene sırasında doktorunuz dudak, ağız, yüz ve boynunuzu inceleyerek kanser belirtileri arar. Doktorunuz size belirtilerinizi de soracaktır.
  • Test için doku örneğinin alınması: Biyopsi sırasında doktorunuz laboratuvar testi için küçük bir doku örneğini çıkaracaktır. Laboratuvarda, vücut dokusunu analiz eden bir doktor (patolog), kanserin olup olmadığını, kanser türünü ve kanser hücrelerinde bulunan agresiflik seviyesini belirleyebilir.
  • Görüntüleme testleri: Görüntüleme testleri, kanserin dudağın ötesine yayılıp yayılmadığını belirlemek için kullanılabilir. Görüntüleme testleri; bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme veya pozitron emisyon tomografisini içerebilir.

Dudak kanseri tedavisi

Dudak kanserinin tedavileri şunları içerir:

Ameliyat

Cerrahi, dudak kanserini ve onu çevreleyen sağlıklı bir doku kenarını çıkarmak için kullanılır. Cerrah daha sonra normal yeme, içme ve konuşma fonksiyonunu iyileştirmek için dudağı onarır. Yara izini azaltma teknikleri de kullanılır.

Küçük dudak kanserleri için, ameliyattan sonra dudağın onarılması basit bir prosedür olabilir. Ancak daha büyük dudak kanserleri için, dudağı onarmak için yetenekli plastik ve rekonstrüktif cerrahlar gerekebilir. Rekonstrüktif cerrahi, doku ve cildi vücudun başka bir kısmından yüze taşımayı içerebilir.

Dudak kanseri ameliyatı, boyunda kanserli lenf düğümlerinin çıkarılmasını da içerebilir.

Radyasyon tedavisi

Radyasyon tedavisi, kanser hücrelerini öldürmek için X-ışınları ve protonlar gibi güçlü enerji ışınları kullanır. Dudak kanseri için radyasyon tedavisi öncelikli olarak veya ameliyattan sonra kullanılabilir. Radyasyon sadece dudağınıza yönelik olabilir veya boynunuzdaki lenf düğümlerine de yönelik olabilir.

Dudak kanseri için radyasyon tedavisi çoğunlukla enerji ışınlarını hassas bir şekilde odaklayan büyük bir makineden gelir. Ancak bazı durumlarda, radyasyon doğrudan dudağınıza yerleştirilebilir ve kısa bir süre yerinde bırakılabilir. Brakiterapi olarak adlandırılan bu prosedür, doktorların daha yüksek dozlarda radyasyon kullanmasına izin verir.

Kemoterapi

Kemoterapi kanser hücrelerini öldürmek için güçlü ilaçlar kullanır. Dudak kanseri için kemoterapi bazen tedavinin etkinliğini arttırmak için radyasyon tedavisi ile birlikte kullanılır. Vücudun diğer bölgelerine yayılmış ileri dudak kanseri vakalarında kemoterapi, belirtileri azaltmak ve sizi daha rahat hale getirmek için kullanılabilir.

Hedefli ilaç tedavisi

Hedefli ilaç tedavileri, kanser hücrelerinde bulunan spesifik zayıflıklara odaklanır. Bu zayıflıkları bloke ederek, hedefli ilaç tedavileri kanser hücrelerinin ölmesine neden olabilir. Hedefli ilaç tedavisi genellikle kemoterapi ile birleştirilir.

İmmünoterapi

İmmünoterapi, bağışıklık sisteminizin kanserle savaşmasına yardımcı olan bir ilaç tedavisidir. Vücudunuzun hastalıklarla savaşan bağışıklık sistemi kansere saldırmayabilir, çünkü kanser hücreleri bağışıklık sistemi hücrelerinden gizlenmelerine yardımcı olan proteinler üretir. İmmünoterapi bu sürece müdahale ederek çalışır. Dudak kanseri için, kanser ilerlediğinde ve diğer tedaviler bir seçenek olmadığında immünoterapi düşünülebilir.

Başa çıkma ve destek

Kanser teşhisi hayatınızı sonsuza dek değiştirebilir. Her insan, kanserin getirdiği duygusal ve fiziksel değişikliklerle başa çıkma yolunu bulmalıdır. Ancak ilk kez kanser teşhisi konduğunda, ilk başta ne yapacağınızı bilmek zor olabilir.

İşte başa çıkmanıza yardımcı olacak bazı fikirler:

  • Tedaviniz hakkında karar vermek için kanser hakkında yeterli bilgi edinin: Doktorunuzdan, tedavi seçenekleriniz ve isterseniz prognozunuz da dahil olmak üzere kanseriniz hakkında bilgi alın. Kanser hakkında daha fazla bilgi edindikçe, tedavi kararları vermede daha emin olabilirsiniz.
  • Arkadaşlarınızı ve ailenizi kendinize yakın tutun: Yakın ilişkilerinizi güçlü tutmak kanserinizle başa çıkmanıza yardımcı olacaktır. Arkadaşlarınız ve aileniz, hastanedeyseniz size yardımcı olmak gibi ihtiyacınız olacak pratik desteği sağlayabilir ve kanser tarafından boğulmuş hissettiğinizde duygusal destek olarak hizmet edebilirler.
  • Konuşacak birini bul: Sizi dinlemek isteyen iyi bir dinleyici bulun ve umutlarınız ve korkularınız hakkında konuşun. Bu bir arkadaş veya aile üyesi olabilir. Bir danışman, tıbbi sosyal hizmet uzmanı, din adamları veya kanser destek grubunun anlayışı da yardımcı olabilir.

Dudak kanseri önlenebilir mi?

Riskinizi azaltmak için aşağıdakileri yapabilirsiz:

  • Tütün kullanmayı bırakın: Tütün kullanıyorsanız, bırakın. Eğer tütün kullanmıyorsanız, başlamayın. Tüttürülen veya çiğnenmiş tütün kullanmak, dudaklarınızdaki hücreleri kansere neden olan tehlikeli kimyasallara maruz bırakır.
  • Gün ortasında güneşten kaçının: Birçok insan için, güneş ışınları sabah 10 ile akşam 4 arasında en kuvvetlidir. Etkinliklerinizi günün diğer saatlerinde planlayın.
  • Bulutlu günlerde bile, en az 30 SPF’li geniş spektrumlu bir güneş kremi kullanın: Güneş kremini cömertçe uygulayın ve her iki saatte bir, yüzüyorsanız veya terliyorsanız daha sık tekrar uygulayın.
  • Bronzlaşma yataklarından kaçının: Bronzlaşma yatakları UV ışınları yayar ve dudak kanseri riskinizi artırabilir.

Dudak kanseri komplikasyonları

Tedavi edilmezse, bir dudak tümörü ağza, dile ve vücudun uzak bölgelerine yayılabilir. Kanser yayılırsa, tedavisi çok daha zorlaşır.

Ek olarak, dudak kanseri tedavisinin birçok fonksiyonel ve estetik sonucu olabilir. Dudaklarındaki büyük tümörleri çıkarmak için ameliyat olan kişiler, ameliyattan sonra konuşma, çiğneme ve yutma ile ilgili sorun yaşayabilirler.

Ameliyat ayrıca dudak ve yüzün deforme olmasına neden olabilir. Bununla birlikte, bir konuşma patoloğu ile çalışmak konuşmayı geliştirebilir. Rekonstrüktif veya estetik cerrahlar yüzün kemiklerini ve dokularını yeniden inşa edebilir.

Kemoterapi ve radyasyonun bazı yan etkileri ise şunlardır:

  • Saç kaybı
  • Halsizlik ve yorgunluk
  • İştahsızlık
  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • El ve ayaklarda uyuşma
  • Şiddetli anemi
  • Kilo kaybı
  • Kuru cilt
  • Boğaz ağrısı
  • Ağızda tat değişikliği
  • Enfeksiyon
  • Ağızda iltihaplı mukoza zarları (oral mukozit)

Kaynak: sciencedirect.com


Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

ETİKETLER:
YAZAR BİLGİSİ
Dr. Erdi Dinçer
19 Mayıs 1960 İstanbul doğumluyum. Üniversite eğitimine kadar İstanbul'da eğitim aldım. Üniversite'yi Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde okudum. Daha sonra ise gerekli eğitimleri alarak onkoloji üzerine çalışmaya başladım. Vaktim olduğunda ise Medikal Rehber sitesi için yazıyorum ve bazen kanser hakkında yazılanları gözden geçirip onaylıyorum.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.