Esansiyel Tremor Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Esansiyel tremor, istemsiz ve ritmik titremeye neden olan bir sinir sistemi (nörolojik) bozukluğudur. Vücudun hemen hemen her yerini etkileyebilir, ancak titreme en sık ellerde gerçekleşir. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

03.08.2020
220
Esansiyel Tremor Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Esansiyel tremor nedir?

Esansiyel tremor, çoğunlukla el veya kollarda titreme ile karakterize ilerleyici, nörolojik bir hastalıktır. Titreme, vücut kısmının istemsiz, ritmik bir hareketidir. Titreme, etkilenen bölgenin istemsiz hareket etmesi olarak görülebilir.

Esansiyel tremor olan bireylerde, istemli hareketleri koordine edememesinden dolayı kararsız bir yürüme şekli de dahil olmak üzere başka motor semptomlar görülebilir. Bazı durumlarda, etkilenen bireyler ayrıca bilişsel bozukluk, depresyon veya anksiyete dahil olmak üzere çeşitli motor dışı semptomlar geliştirebilir.

Esansiyel tremor çocukluk veya yetişkinlikte ortaya çıkabilir. Esansiyel tremorun kesin, altta yatan nedeni tam olarak anlaşılamamıştır. Bazı durumlarda, bozukluk ailelerde genetik olarak görülür, bazı bireylerde ise genetik yatkınlık olmadan da görülebilir. Bu yüzden esansiyel tremorun nedenleri büyük olasılıkla birden fazladır.

Esansiyel tramor hakkında

Önceleri esansiyel tremor, bir semptom olarak titreme ile karakterize nispeten iyi huylu bir hastalık olarak görülüyordu. Bununla birlikte esansiyel tremor, çeşitli psikososyal sorunlarla ilişkilendirilebilir ve potansiyel olarak günlük aktiviteleri ve sosyal etkileşimleri önemli ölçüde bozabilir. Sonuç olarak, iyi huylu terimi artık kabul görmemektedir.

Ek olarak, araştırmacılar ek motor ve motor olmayan semptomların bozuklukla ilişkili olabileceğini belirlediler. Bazı araştırmacılar şimdi esansiyel tremorun aslında kinetik titremenin ortak özelliğini paylaşan benzer, ancak farklı bir grup hastalığı temsil edebileceğine inanıyorlar.

Esansiyel tremor neden olur?

Etkilenen bazı kişilerde esansiyel tramor, bilinmeyen nedenlerle (sporadik olarak) kendiliğinden ortaya çıkmaktadır ve daha önce ailenin hastalık öyküsü yoktur. Bununla birlikte, birçok durumda, bozukluk ailelerde genetik olarak görülür. Esansiyel tremorlu bir bireyin birinci derece akrabalarının, genel popülasyona göre bir titreme geliştirme olasılığı daha fazladır. Ailesel vakaların kesin yüzdesi bilinmemektedir, tahminler vakaların %17 ila %50’sinden fazladır.

Ailesel vakalarda, esansiyel tremor geleneksel olarak otozomal dominant bir özellik olarak kalıtsal olarak görülmüştür, ancak diğer kalıtım modları giderek daha fazla düşünülmektedir. Baskın genetik bozukluklar, hastalığın ortaya çıkması için anormal bir genin sadece tek bir kopyası gerektiğinde ortaya çıkar. Anormal gen, her iki ebeveynden miras alınabilir veya etkilenen bireyde yeni bir mutasyonun (gen değişiminin) sonucu olabilir. Anormal geni etkilenen ebeveynin çocuklarına geçirme riski, ortaya çıkan çocuğun cinsiyetine bakılmaksızın her hamilelik için yüzde 50’dir.

Esansiyel tremorun kesin altta yatan nedeni tam olarak anlaşılmamıştır, ancak son araştırmalar esansiyel tremorun nörodejeneratif bir bozukluk olabileceğini düşündürmektedir. Kontrollü postmortem çalışmalar, beyincikte Purkinje hücre popülasyonunu etkileyen çeşitli dejeneratif değişiklikler göstermiştir ve bazı hastalarda başka dejeneratif değişiklikler de vardır. Ek çalışmalar yapılması ve esansiyel tremora neden olan karmaşık, altta yatan mekanizmaları belirlemek için daha fazla araştırma gerekmektedir.

Esansiyel tremor belirtileri nelerdir?

Esansiyel tremor oldukça değişken bir hastalıktır. Başlangıç ​​yaşı, ilerleme, titreme dağılımı ve şiddeti kişiden kişiye değişebilir. Esansiyel tremorun karakteristik semptomu, çoğunlukla ellerin veya kolların istemsiz sallanması veya titremesi olarak ortaya çıkan durumdur. Bazı durumlarda, ellerin veya kolların titremesi izole bir bulgu olarak ortaya çıkar. Genellikle, her iki el veya kol etkilenir, ancak vücudun bir tarafı genellikle diğerinden daha fazla etkilenir. Titreme ayrıca baş, ses, çene veya dili de etkileyebilir.

Birçok durumda, elleri veya kolları etkileyen titreme, çoğunlukla kafa olmak üzere diğer alanları etkilemek için yavaşça ilerleyebilir. Genelde ilerleyici olmakla birlikte, ilerleme hızı ortalama olarak yavaştır. Son çalışmalar, kol titremesi şiddetinin ortalama ilerleme hızının yılda yaklaşık %1,5 ila 5 olduğunu göstermiştir.

Bir titreme hızlı veya yavaş olabilir, dramatik derecede hızlı olabilir veya neredeyse algılanamayacak kadar yavaş olabilir. Esansiyel tremorlu bireylerde titreme genellikle artan yaşla beraber yavaş yavaş kötüleşir. Titreme genellikle hareketle daha da şiddetlenir. Stres, ateş, yorgunluk, yüksek duygusal durum, düşük kan şekeri ve kafein ile de şiddetlenebilir.

Bazı günlük aktiviteleri yapmak da titremeyi tetikleyebilir. Çoğu durumda, titreme, bireyler istemli hareketler yapmaya çalıştığında ortaya çıkar. Bu tür hareketler bir bardaktan su içmek, mutfak aletlerini kullanmak, ayakkabı bağcığı bağlamak, çizim yapmak veya yazmak gibi basit görevleri içerebilir.

Postüral titreme esansiyel tremorlu bireylerde de yaygındır. Postürel titreme, bireyin yer çekimine karşı sabit bir pozisyon tutmaya çalışırken, örneğin bir gazeteyi tutarken vücudun önünde uzanmış kolların titremisidir.

Esansiyel tremorlu bazı bireylerde, vücutta genel bir titreme hissi olarak tanımlanan bir “iç titreme” vardır. Bu titremeler diğer insanlar tarafından görülemez.

İleri vakalarda, bir dinlenme titremesi oluşabilir. Dinlenme titremeleri, vücut gevşediğinde ve kolunu bir sandalyeye otururken olduğu gibi yer çekimine karşı dinlendirdiğinde ortaya çıkar.

Etkilenen bazı kişiler ayrıca bacak kaslarını etkileyen istemli hareketleri koordine etmede sorun yaşayabilir. Bu, koordinasyonsuz veya beceriksiz bir yürüyüş tarzına neden olabilir (anormal yürüyüş).

Diğer belirtiler

Son yıllarda, araştırmacılar esansiyel tremor olan bireylerde motor olmayan semptomların genel popülasyondaki bireylerden daha sık geliştiğini belirlediler. Bu semptomlar arasında bilişsel bozukluklar, kişilik değişiklikleri ve depresyon bulunur. Bazı çalışmalarda işitme bozukluğu ve değişmiş bir koku hissi (hafif koku bozukluğu) bildirilmiştir. Bilişsel işlev bozukluğunun, bozukluğun başlangıç ​​yaşı daha yüksek olan bireylerde ortaya çıkma olasılığı daha yüksektir.

Esansiyel tremor genellikle çeşitli sosyal ve psikolojik sonuçlarla ilişkilidir. Bozukluk normal günlük aktivitelerde zorluklara neden olabilir ve bireyin yaşam kalitesini potansiyel olarak önemli ölçüde etkileyebilir. Etkilenen bireyler, endişe ve hayal kırıklığı nedeniyle sosyal veya stresli durumlardan kaçınabilir.

Son epidemiyolojik çalışmalar, esansiyel tremorlu bireylerin, normal akranlarına kıyasla demans (özellikle Alzheimer hastalığı) geliştirme riskinin biraz arttığını göstermektedir. Benzer çalışmalar, esansiyel tremorlu kişilerin Parkinson hastalığı geliştirme riskinin dört kattan fazla arttığını göstermektedir.

Esansiyel tremor nasıl teşhis edilir?

Esansiyel tremoru teşhis etmek, tıbbi geçmişi, aile sağlığı geçmişini ve semptomları gözden geçirmeyi ve fizik muayene yapmayı içerir. Esansiyel tremoru teşhis etmek için tıbbi test yoktur. Teşhis etmek genellikle semptomlara neden olabilecek diğer koşulları ekarte ederek mümkündür. Bunu yapmak için aşağıdaki testler önerilebilir:

Nörolojik muayene

Nörolojik muayenede, doktor aşağıdakileri kontrol etmek de dahil olmak üzere sinir sisteminin çalışmasını test eder:

  • Tendon refleksleri
  • Kas gücü ve tonu
  • Belirli hisleri hissedebilme
  • Duruş ve koordinasyon
  • Yürüyüş

Laboratuvar testleri

Kan ve idrar aşağıdakiler dahil olmak üzere çeşitli faktörler için test edilebilir:

  • Tiroid hastalığı
  • Metabolik problemler
  • İlaç yan etkileri
  • Titremeye neden olabilecek hormon seviyeleri

Performans testleri

Titremenin kendisini değerlendirmek için doktor şunları isteyebilir:

  • Bir bardak su tutmayı
  • Kollarınızı uzatmayı
  • Yazmayı
  • Spiral çizmeyi

Doktor titreme nedeninin esansiyel tremor veya Parkinson hastalığı olup olmadığından hala emin değilse, bir parkinson taraması isteyebilir. Bu tarama, doktorun iki tür titreme arasındaki farkı söylemesine yardımcı olabilir.

Esansiyel tremor nasıl tedavi edilir?

Esansiyel tremoru olan bazı insanlar, semptomları hafifse tedaviye ihtiyaç duymazlar. Ancak, titreme günlük aktiviteleri gerçekleştirmeyi zorlaştırıyorsa, hasta tedavi seçeneklerini doktoruyla konuşmalıdır.

İlaç tedavisi

  • Beta blokerleri: Normalde yüksek tansiyon tedavisinde kullanılır, propranolol gibi beta blokerler bazı insanlarda titremeyi hafifletmeye yardımcı olur. Hastanın astım veya bazı kalp problemleriniz varsa beta blokerler tercih edilmeyebilir. Yan etkiler yorgunluk, baş dönmesi veya kalp problemlerini içerebilir.
  • Nöbet önleyici ilaçlar: Primidon gibi epilepsi ilaçları beta blokerlere cevap vermeyen kişilerde etkili olabilir. Reçetelenebilecek diğer ilaçlar arasında gabapentin ve topiramat bulunur. Yan etkiler arasında genellikle kısa sürede kaybolan uyuşukluk ve bulantı bulunur.
  • Sakinleştiriciler: Doktorlar, titremeyi kötüleştiren gerginlik ve anksiyeteyi tedavi etmek için klonazepam gibi benzodiazepin ilaçlarını kullanabilirler. Yan etkiler yorgunluk veya hafif sedasyon hissi içerebilir. Bu ilaçlar dikkatle kullanılmalıdır çünkü alışkanlık oluşturabilirler.
  • Botox enjeksiyonları: Botox enjeksiyonları, özellikle kafa ve ses titremeleri gibi bazı titreme türlerinin tedavisinde faydalı olabilir. Botox enjeksiyonları titremeleri bir seferde üç aya kadar iyileştirebilir. Bununla birlikte, Botox el titremelerini tedavi etmek için kullanılırsa, parmaklarda zayıflığa neden olabilir. Ses titremelerini tedavi etmek için Botox kullanılırsa, ses kısıklığına ve yutma güçlüğüne neden olabilir.

Unutmayın, hangi ilacı ne şekilde alacağınıza doktorunuz karar verecektir.

Terapi

Doktorlar fiziksel veya mesleki terapi önerebilir. Fizyoterapistler hastaya kas gücünü, kontrolünü ve koordinasyonu geliştirmeye yönelik egzersizler öğretebilir. Mesleki terapistler, yaşama uyum sağlamaya yardımcı olabilir. Terapistler, titremelerin günlük aktiviteler üzerindeki etkisini azaltmak için bazı cihazlar da önerebilir.

Ameliyat

Titreme ciddi bir boyuttaysa ve ilaçlara cevap vermiyorsa cerrahi bir seçenek olabilir.

  • Derin beyin uyarımı: Bu, esansiyel tremor için en yaygın ameliyat türüdür. Bu ameliyat, önemli deneyime sahip tıp merkezlerinde genellikle tercih edilen prosedürdür. Doktorlar beynin titremeye neden olan kısmına (talamus) uzun ve ince bir elektrik probu yerleştirir. Probdan gelen bir tel, cildin altında göğse yerleştirilen kalp pili benzeri bir cihaza (nörostimülatör) akar. Bu cihaz, talamustan titremelere neden olabilecek sinyalleri kesmek için ağrısız elektrik darbeleri iletir.
  • Odaklanmış ultrason talamotomi: Bu noninvaziv cerrahi, cilt ve kafatasından geçen odaklanmış ses dalgalarının kullanılmasını içerir. Dalgalar, bir titremeyi durdurmak için talamusun belirli bir bölgesindeki beyin dokusunu yok etmek için ısı üretir. Bir cerrah, beynin doğru bölgesini hedeflemek ve ses dalgalarının prosedür için gereken tam ısı miktarını ürettiğinden emin olmak için manyetik rezonans görüntüleme kullanır.

Kaynak:

  1. mayoclinic.org
  2. ghr.nlm.nih.gov
  3. rarediseases.org

Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

ETİKETLER:
YAZAR BİLGİSİ
Dr. Emrah Gürkan
20 Nisan 1984 İstanbul doğumluyum. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunuyum ve özel bir hastanede çalışıyorum. Halkın sağlıklı ve kaliteli bilgilere ulaşması için Medikal Rehber sitesi için yazıyorum, bazen de yazılanları gözden geçirip onaylıyorum.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.