Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 32°C
Rüzgarlı

Frengi Hastalığı (Sifiliz) Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Frengi, genellikle cinsel temas yoluyla yayılan bakteriyel ve bulaşıcı bir enfeksiyon durumudur ve tedavi edilmelidir. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

Frengi Hastalığı (Sifiliz) Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Frengi hastalığı nedir?

Frengi hastalığı veya diğer adıyla sifiliz, Treponema pallidum isimli bir bakterinin neden olduğu cinsel temas yoluyla bulaşan bir hastalıktır. Tedavi edilmeyen frengi hastalığı yıllarca sürebilir ve kalıcı hasara neden olabilir, örneğin beyin ve damarları etkileyebilir.

Hastalık aşamalıdır. Semptomlar aşamaya bağlı olarak değişebilir ve sadece hafif olabilir, böylece bazı durumlarda hastalık fark edilmez. Frengi hastalığı (sifiliz), özellikle erken aşamalarda penisilin gibi antibiyotiklerle tedavi edilebildiğinden, erken tanınmalı ve tedavi edilmelidir. Bu nedenle, hastalığın semptomlarını bilmek ve hasta olduğundan şüpheleniyorsanız bir doktora görünmek önemlidir.

Sifiliz nadir bir hastalık değildir. Örneğin 2016 yılında Almanya’da 7.178 frengi hastalığı (sifiliz) vakası rapor edildi ve bu trend yükseliyor. Bu, 100.000 kişi başına 8.7’lik bir vaka sayısına karşılık gelir.

Frengi erkeklerde kadınlardan çok daha yaygındır. Hastalık riski yüksek olan grup, erkeklerle cinsel ilişkiye giren erkekleri içerir. Sifiliz, aynı zamanda HIV ile enfekte kişilerde de sıklıkla görülür.

Frengi hastalığı nasıl bulaşır? Neden olur?

Enfekte insanlarda bakteriler vücut sıvılarında, mukoza zarlarında ve kanda bulunur. Enfeksiyon genellikle cinsel temastan (örneğin vajinal, anal, oral ilişki) kaynaklanır. Patojen vücuda deri veya mukoza zarındaki küçük yaralardan nüfuz edebilir. Sifilizden muzdarip bir kişiyle korunmasız cinsel ilişkiden sonra sifiliz gelişme riski yaklaşık %30’dur.

Enfekte iğneler veya diğer nesnelerden bulaşma ihtimali oldukça nadirdir. Kan nakli durumunda kanlar birçok testten geçtiğinden, kan nakli yoluyla bulaşma da oldukça nadir görülür. Türkiye’de yılları aşkın süredir bu şekilde bir iletim bilinmemektedir. Hamilelikte frengi, doğmamış çocuğa annenin plasentası yoluyla bulaşabilir. Daha sonra bir konjenital sifilizden bahsedilir.

Kimler risk altındadır?

Aşağıdaki durumlarda frengi hastalığı (sifiliz) riski daha yüksektir:

  • Korunmasız cinsel ilişkide bulunmak
  • Birden fazla cinsel partnerle beraber olmak
  • Klamidya ve gonore gibi diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklara sahip olmak
  • Hemcinsleriyle ilişkide bulunan erkekler

Frengi hastalığı evreleri ve belirtileri nelerdir?

Sifiliz, aylar ila yıllar arasında çok az semptomla veya hiç semptom olmadan geçebilen birkaç aşamada ortaya çıkar. Aşamaların karakteristik işaretleri vardır. Enfeksiyonların yaklaşık yarısının tamamen semptomsuz olduğu da belirtilmelidir. Bu durumda, hastalık fark edilmeden yayılabilir. Tedavi edilmeyen frengi vakalarının yaklaşık %30’u kendiliğinden iyileşir.

Birinci evre ve belirtileri

Hastalığın ilk aşamasında, etkilenen bölgenin (vajina, anüs, penis vs) giriş noktasında bir darı tanesinin büyüklüğü gibi bir nodül vardır. Bu daha sonra sertleşmeye başlar ve ağrısız bir yara oluşturur. Bu sert oluşum, enfeksiyondan yaklaşık 10 gün ila 10 hafta arasında ve genellikle yaklaşık 3 hafta sonra ortaya çıkar. Etkilenenlerin %70-80’inde komşu lenf düğümleri genişlemiş, ancak ağrısızdır. Bu durum genellikle 4-6 hafta içinde iyileşir.

Yaradan çıkan sıvı, bir çubukla tespit edilebilen bakteriyel patojenleri içerir. Patojene karşı antikorları tespit eden serolojik testler genellikle pozitiftir. Bu, ilgili kişinin patojenle temas ettiğini doğrular. Bununla birlikte, sonuç zamanla hastalığın seyrine bağlıdır ve başlangıçta negatif olabilir. Testin iki hafta sonra tekrarlanması gerekebilir.

İkinci evre ve belirtileri

Frengi hastalığı (sifiliz) birinci aşamada tedavi edilmezse, bakteri sonraki haftalar ve aylar boyunca kan dolaşımı yoluyla yayılabilir, ikincil aşamada çeşitli semptomlara neden olabilir. Frengi bu nedenle tıp bukalemunu olarak da adlandırılır. Etkilenen kişiler ateş, yorgunluk, baş ağrısı, eklem veya kas ağrısı gibi soğuk algınlığı semptomlarına sahip olabilir.

Bu duruma, vücudun her tarafındaki lenf düğümlerinin şişmesi eşlik edebilir. Daha sonra tüm vücutta, tipik olarak el ve ayakların iç tarafında bir döküntü ortaya çıkabilir ve şişebilir. Vajina, penis veya rektum bölgesinde, kondilomata lata adı verilen siğil benzeri değişiklikler meydana gelebilir.

İkincil aşamada, hastalar son derece bulaşıcıdır. Serolojik testlerde genellikle pozitif bir sonuç bulunur. Semptomlar, ilk enfeksiyondan sonraki 6 ay içinde tedavisiz geçebilir.

Gizli sifiliz

Semptom yoksa, gizli sifiliz olarak adlandırılır. Bununla birlikte, kan testi pozitif olmaya devam etmektedir. Enfeksiyondan bir veya iki yıl sonra, erken latent ve sonra geç latent sifilizden bahsedilir. Gizli aşama birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.

Üçüncü evre ve belirtileri

Gizli sifiliz bir ila birkaç yıl sonra tekrar hastalık semptomlarına yol açabilir. Önceden tedavi edilmezse, bunun gerçekleşme riski %30 civarındadır. Bu geç sifiliz adı verilen evre genellikle üçüncül ve dördüncül bir aşamaya ayrılır. Sıklıkla erken tedavi sayesinde, bu aşamalar oldukça nadirdir.

Üçüncül evre sifilizde, deride veya diğer organlarda, kauçuksu tümörler oluşabilir. Kan damarları sifilizden etkilenerek anevrizmalara neden olabilir. Bunlar patlayabilir (anevrizma rüptürü), hayatı tehdit eden kanamaya neden olabilir.

Sifilizin en ciddi formlarından biri, nörosifilizdir. Bu aşamada karın ve bacaklarda ateşli ağrılar, duyu bozuklukları, nöbetler, zihinsel bozukluklar ve bunama meydana gelebilir.

HIV enfeksiyonu ve frengi hastalığı

Çoğunluk olarak olarak sifilizin birincil aşamasında ortaya çıkan mukozal yara, HIV virüsü ile enfeksiyonu destekler. Bu nedenle prezervatiflerle etkili koruma özellikle önemlidir.

Sifiliz patojeni ile enfeksiyondan önce bir HIV enfeksiyonu zaten varsa, sifiliz daha şiddetli bir seyir izleyebilir. Sifiliz nedeniyle önceden var olan bir HIV hastalığı daha da kötüleşebilir.

Frengi hastalığı nasıl teşhis edilir?

Doktor muhtemelen önce ilgili kişinin sağlık geçmişini dinleyecektir ve daha sonra fizik muayene yapacaktır. Sifiliz enfeksiyonu şüphesi varsa, genellikle kan alınır ve test yapılır. Serolojik testler, kandaki antikorların saptanması için kullanılabilir, bu da patojenin var olduğunu veya patojenle temas ettiğini gösterir.

Patojen bazen yara sıvısından bir çubukla da tespit edilebilir. Serolojik test veya diğer testler pozitifse, tedavi vakit kaybetmeden bir an önce başlatılır.

Frengi hastalığı nasıl tedavi edilir?

Frengi antibiyotik tedavisi ile tedavi edilebilir. Eğer bir organ hasarı önceden oluşmuşsa mevcut organ hasarı artık iyileştirilemez. Penisilin genellikle kas içine enjekte edilir veya eğer şiddetli ise damar yoluyla uygulanır. Hastaların penisiline alerjisi varsa, diğer antibiyotikler verilebilir.

Bazı hastalar, tedavi için antibiyotik verildikten birkaç saat sonra ortaya çıkabilen Jarisch-Herxheimer reaksiyonu ile tepki verir. Bu, ölü bakteri bileşenlerine inflamatuar bir reaksiyon oluşturur. Semptomlar ateş, titreme, yorgunluk, baş ağrısı veya kas ağrısını içerir. Bu durumda antibiyotiğe alerjisi olmadığı için antibiyotik tedavisine devam edilir. Bununla birlikte, etkilenen hastalar düzenli olarak izlenmelidir.

Frengi hastalığı için önlemler

Frengi cinsel yolla bulaşan bir hastalık olduğu için tedavi bitene kadar, cinsel ilişkiden uzak durulmalıdır.  Doktorunuz, bulaşma riski olmadan cinsel ilişkinin ne zaman mümkün olabileceği hakkında bilgi verebilir. Önceki cinsel partnerleri hastalık hakkında bilgilendirmek de önemlidir. Olası bir enfeksiyonu erken tedavi etmek için, partnerler de sifiliz açısından kontrol edilmelidir.

Prezervatifler, sifiliz ve diğer cinsel yolla bulaşan hastalıkları önlemek için çok iyi koruma sağlar. Bulaşma riskini önemli ölçüde azaltır, ancak sifilize karşı tam olarak korumazlar. Ayrıca cinsel yolla bulaşan diğer hastalıklar (HIV dahil) için test edilmek istiyorsanız doktorunuzla konuşmalısınız.

Kaynak: Asha Sexual Health


Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

Dr. Emrah Gürkan
Dr. Emrah Gürkan
20 Nisan 1984 İstanbul doğumluyum. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunuyum ve özel bir hastanede çalışıyorum. Halkın sağlıklı ve kaliteli bilgilere ulaşması için Medikal Rehber sitesi için yazıyorum, bazen de yazılanları gözden geçirip onaylıyorum.
YAZARA AİT TÜM YAZILAR
BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.