Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 32°C
Rüzgarlı

Graves Hastalığı Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Graves hastalığı, tüm tiroid bezinin genel bir aşırı aktivitesine (buna hipertiroidizm denir) yol açan otoimmün bir hastalıktır. Dünyanın birçok yerinde hipertiroidizmin en yaygın nedenidir. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

Graves Hastalığı Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Graves hastalığı nedir?

Graves hastalığı, tiroid hormonlarının aşırı üretilmesine (hipertiroidizm) neden olan bir bağışıklık sistemi bozukluğudur, yani otoimmün bir hastalıktır. Bazı bozukluklar da hipertiroidizme neden olabilir, ancak Graves hastalığı yaygın bir nedendir.

Tiroid hormonları bir dizi farklı vücut sistemini etkilediğinden, Graves hastalığı ile ilişkili belirtiler geniş kapsamlı olabilir ve genel refahınızı önemli ölçüde etkileyebilir. Graves hastalığı herkesi etkileyebilse de, kadınlar arasında ve 40 yaşından önce daha yaygındır.

Birincil tedavi hedefleri, tiroid hormonlarının aşırı üretimini önlemek ve semptomların şiddetini azaltmaktır.

Graves hastalığı neden olur?

Graves hastalığına, vücudun hastalıkla savaşan bağışıklık sistemindeki bir arıza neden olur, ancak bu durumun neden meydana geldiğinin kesin nedeni hala bilinmemektedir.

Normal bir bağışıklık sistemi yanıtı, belirli virüs, bakteri veya başka bir yabancı maddeyi hedeflemek için tasarlanmış antikorların üretilmesidir. Graves hastalığında – iyi anlaşılmayan nedenlerle – vücut, boyunda hormon üreten bir bez olan tiroid bezindeki hücrelerin bir kısmına antikor üretir.

Normalde, tiroid fonksiyonu beynin tabanında küçük bir bez (hipofiz bezi) tarafından salgılanan bir hormon tarafından düzenlenir. Graves hastalığı ile ilişkili antikor – tirotropin reseptör antikoru (TRAb) – düzenleyici hipofiz hormonu gibi davranır. Bu, TRAb’ın tiroidin normal regülasyonunu geçersiz kıldığı ve tiroid hormonlarının aşırı üretimine (hipertiroidizm) neden olduğu anlamına gelir.

Graves oftalmopatisinin nedeni

Bu durum, nedeni de bilinmeyen, gözlerin arkasındaki kaslarda ve dokularda belirli karbonhidratların birikmesinden kaynaklanır. Tiroid fonksiyon bozukluğuna neden olabilen aynı antikorun, gözleri çevreleyen dokulara da bir etkisi olabileceği görülmektedir.

Graves oftalmopatisi genellikle hipertiroidizm ile aynı zamanda veya birkaç ay sonra ortaya çıkar. Ancak oftalmopati belirtileri hipertiroidizmin başlamasından yıllar önce veya sonra ortaya çıkabilir. Graves oftalmopatisi, hipertiroidizm olmasa bile ortaya çıkabilir.

Kimler risk altındadır?

Herkes Graves hastalığını geliştirebilse de, bir dizi faktör hastalık riskini artırabilir. Bu risk faktörleri şunları içerir:

  • Aile öyküsü: Ailesinde herhangi birinin bu hastalığa sahip olması, bir kişiyi hastalığa daha duyarlı hale getirebilecek kalıtsal risk faktörüdür.
  • Cinsiyet: Kadınların Graves hastalığına yakalanma olasılığı erkeklerden daha fazladır.
  • Yaş: Graves hastalığı genellikle 40 yaşından küçük kişilerde gelişir.
  • Diğer otoimmün bozukluklar: Tip 1 diyabet veya romatoid artrit gibi diğer bağışıklık sistemi bozuklukları olan kişilerde risk daha fazladır.
  • Duygusal veya fiziksel stres: Stresli yaşam olayları veya hastalıkları, genetik olarak duyarlı insanlar arasında Graves hastalığının başlangıcı için bir tetikleyici olarak işlev görebilir.
  • Gebelik: Hamilelik veya yakın zamanda doğum, özellikle genetik olarak hassas olan kadınlar arasında bozukluk riskini artırabilir.
  • Sigara içmek: Bağışıklık sistemini etkileyebilen sigara, hastalık riskini artırır. Bu hastalığı olan tiryakiler ayrıca Graves oftalmopatisi geliştirme riski altındadır.

Graves hastalığı belirtileri nelerdir?

Graves hastalığının yaygın belirtileri şunları içerir:

  • Kaygı ve sinirlilik
  • Ellerinizin veya parmaklarınızın titremesi
  • Isı hassasiyeti ve terleme
  • Normal yeme alışkanlıklarına rağmen kilo kaybı
  • Tiroid bezinizin büyümesi (guatr)
  • Adet döngülerinde değişiklik
  • Erektil disfonksiyon veya azalmış libido
  • Sık bağırsak hareketleri
  • Şişkin gözler (Graves oftalmopatisi)
  • Yorgunluk
  • Ciltte değişiklikler
  • Hızlı veya düzensiz kalp atışı (çarpıntı)

Graves oftalmopatisi belirtileri

Graves hastalığı olanların yaklaşık yüzde 30’u Graves oftalmopatisi olarak bilinen bir durumun bazı belirtilerini geliştirir. Graves oftalmopatisinde, iltihap ve diğer bağışıklık sistemi olayları, göz çevresindeki kasları ve diğer dokuları etkiler. Ortaya çıkan belirtiler şunları içerebilir:

  • Şişkin gözler (ekoftalmi)
  • Gözlerde his değişikliği
  • Gözlerde basınç veya ağrı
  • Kabarık veya geri çekilmiş göz kapakları
  • Kızarık veya iltihaplı gözler
  • Işık hassaslığı
  • Çift görme
  • Görme kaybı

Graves dermopatisi belirtileri

Graves hastalığının nadir görülen bir tezahürü olan Graves dermopatisinim belirtileri; cildin kızarması ve kalınlaşmasıdır. Çoğunlukla parmaklarınızda veya ayaklarınızın üstünde görülür.

Ne zaman doktora görünmeli?

Bazı tıbbi durumlar Graves hastalığı ile ilişkili semptomlara neden olabilir. Hızlı ve doğru bir teşhis almak için hastalık ile ilgili herhangi bir potansiyel sorun yaşarsanız doktorunuza danışmalısınız.

Hızlı veya düzensiz kalp atışı gibi kalple ilgili belirtiler yaşıyorsanız veya görme kaybı gelişirse acil yardım almalısınız.

Graves hastalığı nasıl teşhis edilir?

Graves hastalığının teşhisi şunları içerebilir:

  • Fizik muayene: Doktorunuz tahriş olup olmadıklarını görmek için gözlerinizi inceler ve tiroid bezinizin genişleyip genişlemediğine bakar. Graves hastalığı metabolizmanızı arttırdığından, doktorunuz nabzınızı ve kan basıncınızı kontrol edecek ve titreme belirtileri arayacaktır.
  • Kan örneği: Doktorunuz, tiroid bezini normal olarak uyaran hipofiz hormonu olan tiroid uyarıcı hormon (TSH) seviyenizi ve tiroid hormon seviyelerini belirlemek için kan testleri isteyecektir. Graves hastalığı olan kişiler genellikle normalden daha düşük TSH seviyelerine ve daha yüksek tiroid hormon seviyelerine sahiptir.
  • Radyoaktif iyot alımı: Vücudunuzun tiroid hormonları yapmak için iyot ihtiyacı vardır. Size az miktarda radyoaktif iyot vererek ve daha sonra özel bir tarama kamerasıyla tiroid bezinizdeki miktarını ölçerek, doktorunuz tiroid bezinizin iyot alma hızını belirleyebilir. Tiroid bezi tarafından alınan radyoaktif iyot miktarı, Graves hastalığının veya başka bir durumun hipertiroidizmin nedeni olup olmadığını belirlemeye yardımcı olur.
  • Ultrason: Ultrason, vücuttaki yapıların görüntülerini üretmek için yüksek frekanslı ses dalgaları kullanır. Ultrason, tiroid bezinin genişleyip genişlemediğini gösterebilir ve en çok hamile kadınlar gibi radyoaktif iyot alımı yapamayan kişilerde yararlıdır.
  • Görüntüleme testleri: Graves oftalmopatisinin tanısı klinik bir değerlendirmede net değilse, doktorunuz ince kesitsel görüntüler üreten özel bir X-ışını teknolojisi olan bilgisayarlı tomografi taraması gibi bir görüntüleme testi isteyebilir. Kesitsel veya 3 boyutlu görüntüler oluşturmak için manyetik alanlar ve radyo dalgaları kullanan manyetik rezonans görüntüleme de kullanılabilir.

Graves hastalığı nasıl tedavi edilir?

Graves hastalığının tedavi hedefleri tiroid hormonlarının üretimini engellemek ve hormonların vücut üzerindeki etkisini engellemektir. Bazı tedaviler şunları içerir:

Radyoaktif iyot tedavisi

Bu tedavi ile, ağızdan radyoaktif iyot veya radyoiyot alırsınız. Tiroid hormon üretmek için iyot gerektirdiğinden, radyoiyot tiroid hücrelerine girer ve radyoaktivite zamanla aşırı aktif tiroid hücrelerini yok eder. Bu, tiroid bezinizin küçülmesine neden olur ve semptomlar yavaş yavaş, genellikle birkaç haftadan birkaç aya kadar azalır.

Radyoiyot tedavisi, Graves oftalmopatisinin yeni veya kötüleşmiş semptomları riskinizi artırabilir. Bu yan etki genellikle hafif ve geçicidir, ancak orta ila şiddetli göz problemleriniz varsa tedavi önerilmeyebilir.

Diğer yan etkiler boyunda hassasiyet ve tiroid hormonlarında geçici bir artış olabilir. Radyoiyot tedavisi hamile veya emziren kadınların tedavisinde kullanılmaz.

Bu tedavi tiroid aktivitesinin azalmasına neden olduğundan, vücudunuza normal miktarda tiroid hormonu sağlamak için daha sonra tedaviye ihtiyacınız olacaktır.

Anti-tiroid ilaçları

Anti-tiroid ilaçları, tiroidin hormon üretmek için iyot kullanımını engeller. Bu reçeteli ilaçlar propiltiyourasil ve metimazolü içerir.

Karaciğer hastalığı riski propiltiyourasil ile daha yaygın olduğundan, doktorlar ilaç reçete ettiğinde metimazol ilk seçenek olarak kabul edilir.

Bu iki ilaç tek başına kullanıldığında, daha sonra hipertiroidi nüksü ortaya çıkabilir. Bununla birlikte, ilacı bir yıldan uzun süre almak daha iyi uzun vadeli sonuçlara neden olabilir. Anti-tiroid ilaçları, radyoaktif tedaviden önce veya sonra ek bir tedavi olarak da kullanılabilir.

Her iki ilacın yan etkileri arasında döküntü, eklem ağrısı, karaciğer yetmezliği veya hastalıkla savaşan beyaz kan hücrelerinde azalma bulunur. Metimazol, hafif doğum kusurları riski nedeniyle ilk üç aylık dönemde hamile kadınları tedavi etmek için kullanılmaz. Bu nedenle, propiltiyourasil hamile kadınlar için ilk trimesterde tercih edilen anti-tiroid ilacıdır. İlk trimesterden sonra, metimazol kullanımına genellikle devam edilir ve propiltiyoürasil artık reçete edilmez.

Unutmayın, hangi ilacı ne şekilde alacağınıza doktorunuz karar verecektir.

Beta blokerler

Bu ilaçlar tiroid hormonlarının üretimini engellemez, ancak hormonların vücut üzerindeki etkisini engeller. Düzensiz kalp atışı, titreme, anksiyete veya sinirlilik, ısı intoleransı, terleme, ishal ve kas zayıflığının oldukça hızlı bir şekilde rahatlamasını sağlayabilirler.

Beta blokerleri şunları içerir:

  • Propranolol
  • Atenolol
  • Metoprolol
  • Nadolol

Beta blokerler astımlı insanlar için sıklıkla reçete edilmez, çünkü ilaçlar astım krizini tetikleyebilir. Bu ilaçlar diyabet yönetimini de zorlaştırabilir.

Hangi ilacı ne şekilde alacağınıza doktorunuz karar vermelidir.

Cerrahi tedavi

Tiroidinizin tamamını veya bir kısmını çıkarmak (tiroidektomi veya subtotal tiroidektomi) için yapılan cerrahi de Graves hastalığı tedavisi için bir seçenektir. Ameliyattan sonra, vücudunuza normal miktarda tiroid hormonu sağlamak için tedaviye ihtiyacınız olacaktır.

Bu ameliyatın riskleri arasında ses tellerinizi kontrol eden sinire ve tiroid bezinize bitişik olarak bulunan küçük bezlere (paratiroid bezleri) potansiyel hasar vardır. Paratiroid bezleriniz kanınızdaki kalsiyum seviyesini kontrol eden bir hormon üretir. Tiroid cerrahisinde deneyimli bir hekimle beraber komplikasyonlar nadirdir.

Kaynak: American Thyroid Association


Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyenilirsiniz:

ETİKETLER:
Dr. Emrah Gürkan
Dr. Emrah Gürkan
20 Nisan 1984 İstanbul doğumluyum. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunuyum ve özel bir hastanede çalışıyorum. Halkın sağlıklı ve kaliteli bilgilere ulaşması için Medikal Rehber sitesi için yazıyorum, bazen de yazılanları gözden geçirip onaylıyorum.
YAZARA AİT TÜM YAZILAR
BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.