Larenjit Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Larenjit, gırtlak iltihabıdır. Çoğu durumda, yaklaşık bir hafta içinde tedavi olmaksızın iyileşir. Larenjit belirtileri aniden başlayabilir ve genellikle iki ila üç günlük bir süre boyunca daha da kötüleşebilir. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

05.03.2020
225
Larenjit Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Larenjit nedir?

Larenjit, aşırı kullanım, tahriş veya enfeksiyondan dolayı ses kutunuzun (larinks veya gırtlak olarak da bilinir) iltihaplanmasıdır.

Larinksin içinde ses telleriniz var, bunlar kas ve kıkırdağı kaplayan iki kat mukoza zarıdır. Normalde, ses telleriniz hareketleri ve titreşimleriyle sesler oluşturarak düzgün bir şekilde açılır ve kapanır.

Ancak larenjit ile ses telleriniz iltihaplanır veya tahriş olur. Bu durum, üzerinden geçen havanın ürettiği seslerin bozulmasına neden olur. Sonuç olarak, sesiniz boğuk geliyordur. Bazı larenjit vakalarında, sesiniz neredeyse algılanamaz hale gelebilir.

Larenjit kısa ömürlü (akut) veya uzun süreli (kronik) olabilir. Vakaların çoğu geçici bir viral enfeksiyon veya vokal suş tarafından tetiklenir ve ciddi değildir. Kalıcı ses kısıklığı bazen daha ciddi altta yatan tıbbi bir duruma işaret edebilir.

Larenjit neden olur?

Bu durumun nedenleri akut türü için ayrı, kronik türü için ayrıdır:

Akut larenjit nedenleri

Bu vakaların çoğu geçicidir ve altta yatan neden iyileştikten sonra düzelir. Akut larenjit nedenleri arasında şunlar vardır:

  • Soğuk algınlığına neden olanlara benzer viral enfeksiyonlar
  • Sesinizi bağırmak veya aşırı kullanmaktan kaynaklanan vokal zorlanma
  • Difteri gibi bakteriyel enfeksiyonlar

Kronik larenjit nedenleri

Larenjit üç haftadan uzun sürerse bu kronik larenjit olarak bilinir. Bu tip genellikle zaman içinde tahriş edici maddelere maruz kalmaktan kaynaklanır. Kronik larenjit, vokal kord suşuna ve vokal kordlarda (polipler veya nodüller) yaralanmalara veya büyümelere neden olabilir. Bu yaralanmalara şunlar neden olabilir:

  • Kimyasal duman, alerjen veya toz gibi solunan tahriş edici maddeler
  • Gastroözofageal reflü hastalığı olarak da adlandırılan asit reflü
  • Kronik sinüzit
  • Aşırı alkol kullanımı
  • Sesinizin alışılmamış şekilde aşırı kullanımı
  • Sigara içmek

Kronik larenjitin daha az yaygın nedenleri şunlardır:

  • Bakteriyel veya fungal enfeksiyonlar
  • Bazı parazitler ve enfeksiyonları

Kronik ses kısıklığının diğer nedenleri şunlardır:

  • Kanser
  • Yaralanma, felç, akciğer tümörü veya diğer sağlık durumlarından kaynaklanabilen vokal kord felci
  • Yaşlılıkta ses tellerinin eğilmesi

Kimler risk altındadır?

Larenjit için risk faktörleri şunları içerir:

  • Soğuk algınlığı, bronşit veya sinüzit gibi bir solunum yolu enfeksiyonu olması
  • Sigara dumanı, aşırı alkol alımı, mide asidi veya işyeri kimyasalları gibi tahriş edici maddelere maruz kalma
  • Çok fazla konuşarak, çok yüksek sesle konuşarak, bağırarak veya şarkı söyleyerek sesinizi aşırı kullanmak

Larenjit belirtileri nelerdir?

Çoğu durumda semptomlar birkaç haftadan az sürer ve virüs gibi küçük bir şeyden kaynaklanır. Daha az sıklıkla, larenjit semptomlarına daha ciddi veya uzun süreli bir şey neden olur. Larenjit belirtileri şunları içerebilir:

  • Ses kısıklığı
  • Zayıf ses veya ses kaybı
  • Boğazda gıdıklanma hissi ve boğazınızın gevrekliği
  • Boğaz ağrısı
  • Kuru boğaz
  • Kuru öksürük

Ne zaman doktora görünmeli?

Akut larenjit vakalarının çoğunu, sesinizi dinlendirmek ve bol miktarda sıvı içmek gibi kişisel bakım adımlarıyla yönetebilirsiniz. Akut larenjit atağı sırasında sesinizin yoğun kullanımı ses tellerinize zarar verebilir.

Larenjit belirtileriniz iki haftadan fazla sürerse doktora görünmelisiniz.

Aşağıdaki durumlarda derhal tıbbi yardım alın:

  • Nefes almakta zorluk çekiyorsanız
  • Kanlı öksürüğünüz varsa
  • Gitmeyen bir ateşiniz varsa
  • Artan ağrı yaşıyorsanız
  • Yutma güçlüğünüz varsa

Aşağıdaki durumlarda çocuğunuz için derhal tıbbi yardım alın:

  • Soluduğunda gürültülü, tiz bir ses çıkarırsa
  • Yutma güçlüğü varsa
  • Nefes almakta zorlanıyorsa
  • Ateşi 39,4 C’den yüksekse

Bu belirtiler, gırtlak ve hemen altındaki hava yolunun iltihaplanmasını gösterebilir. Bu durum genellikle evde tedavi edilebilir, ancak ciddi semptomlar tıbbi müdahale gerektirir. Bu semptomlar ayrıca, çocuklar ve yetişkinler için yaşamı tehdit edebilecek olan nefes borusunu (trakea) örtmek için bir kapak (epiglot) olarak işlev gören dokunun iltihaplanması olan epiglottiti de gösterebilir.

Larenjit nasıl teşhis edilir?

Larenjitin en yaygın belirtisi ses kısıklığıdır. Sesinizdeki değişiklikler, hafif ses kısıklığından neredeyse sesinizin tamamen kaybolmasına kadar değişen enfeksiyon veya tahriş derecesine göre değişebilir. Kronik ses kısıklığınız varsa, doktorunuz sesinizi dinlemek ve ses tellerinizi incelemek isteyebilir ve sizi bir kulak, burun ve boğaz uzmanına yönlendirebilir.

Aşağıdaki teknikler bazen larenjit teşhisine yardımcı olmak için kullanılır:

  • Larengoskopi: Doktorunuz boğazınızın arkasına bakmak için bir ışık ve küçük bir ayna kullanarak ses tellerinizi laringoskopi adı verilen bir prosedürde görsel olarak inceleyebilir veya doktorunuz fiber optik laringoskopi kullanabilir. Bu, küçük bir kamera ve burnunuzdan veya ağzınızdan ve boğazınızın arkasına ışık ile ince, esnek bir tüp (endoskop) yerleştirmeyi içerir. Daha sonra doktorunuz konuşurken ses tellerinizin hareketini izleyebilir.
  • Biyopsi: Doktorunuz şüpheli bir alan görürse, biyopsi yapabilir yani mikroskop altında muayene için doku örneği alabilir.

Larenjit nasıl tedavi edilir?

Akut larenjit genellikle bir hafta içinde kendi kendine iyileşir. Kişisel bakım önlemleri de semptomları iyileştirmeye yardımcı olabilir.

Kronik larenjit tedavileri, mide ekşimesi, sigara içmek veya aşırı alkol kullanımı gibi altta yatan nedenleri tedavi etmeyi amaçlamaktadır.

Bazı durumlarda kullanılan ilaçlar şunları içerir:

  • Antibiyotikler: Neredeyse tüm larenjit vakalarında, bir antibiyotik işe yaramaz çünkü nedeni genellikle viral enfeksiyondur. Ancak bakteriyel bir enfeksiyonunuz varsa, doktorunuz bir antibiyotik önerebilir.
  • Kortikosteroidler: Bazen kortikosteroidler vokal kord inflamasyonunu azaltmaya yardımcı olabilir. Bununla birlikte, bu tedavi sadece larenjit tedavisi için acil bir ihtiyaç olduğunda kullanılır. Örneğin, sesinizi şarkı söylemek, konuşma veya sözlü sunum yapmak için kullanmanız gerektiğinde kullanılabilir.

Unutmayın, hangi ilacı ne şekilde alacağınıza doktorunuz karar verecektir.

Yaşam tarzı ve ev ilaçları

Aşağıdaki bazı kişisel bakım yöntemleri ve evde tedaviler larenjit semptomlarını hafifletebilir ve sesinizdeki gerginliği azaltabilir:

  • Nemli hava soluyun: Evinizdeki veya ofisinizdeki havayı nemli tutmak için bir nemlendirici kullanın. Buharı bir kase sıcak sudan veya sıcak bir duştan soluyabilirsiniz.
  • Sesinizi olabildiğince dinlendirin: Yüksek sesle, çok uzun süre konuşmaktan veya şarkı söylemekten kaçının. Büyük gruplarla konuşmanız gerekiyorsa, mikrofon veya megafon kullanmaya çalışın.
  • Dehidrasyonu önlemek için bol miktarda sıvı tüketin (alkol ve kafeinden kaçının).
  • Boğazınızı nemlendirin: Pastilleri emmeyi, tuzlu su ile gargara yapmayı veya bir parça sakız çiğnemeyi deneyin.
  • Dekonjestanlardan kaçının: Bu ilaçlar boğazınızı kurutabilir.
  • Fısıldamaktan kaçının: Bu, sesinize normal konuşmadan daha fazla yük getirir.

Larenjit önlenebilir mi?

Ses tellerinizde kuruluğu veya tahrişi önlemek için aşağıdakileri uygulayabilirsiniz:

  • Sigara içmeyin ve ikinci el dumandan kaçının: Duman boğazınızı kurutur ve ses tellerinizi tahriş eder.
  • Alkol ve kafeini sınırlayın: Bunlar toplam vücut suyunuzu kaybetmenize neden olur.
  • Bolca su için: Sıvılar boğazınızdaki mukusun ince ve temizlenmesi kolay olmasına yardımcı olur.
  • Baharatlı yiyecekler yemekten kaçının: Baharatlı yiyecekler mide asidinin boğaz veya yemek borusuna girmesine neden olarak mide ekşimesi veya gastroözofageal reflü hastalığına neden olabilir.
  • Diyetinize kepekli tahıllar, meyveler ve sebzeler ekleyin: Bu gıdalar A, E ve C vitaminleri içerir ve boğazı sağlıklı hale getiren mukoza zarlarını korumaya yardımcı olur.
  • Boğazınızı temizlemekten kaçının: Bu, yarardan daha fazla zarar verir, çünkü ses tellerinizde anormal bir titreşime neden olur ve şişliği artırabilir. Boğazınızı temizlemek aynı zamanda boğazınızın daha fazla mukus salgılamasına ve daha fazla tahriş hissetmesine neden olarak boğazınızı tekrar temizlemek istemenize neden olur.
  • Üst solunum yolu enfeksiyonlarından kaçının: Ellerinizi sık sık yıkayın ve soğuk algınlığı gibi üst solunum yolu enfeksiyonu olan kişilerle temastan kaçının.

Kaynak: Mayo Clinic


Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

ETİKETLER:
YAZAR BİLGİSİ
Dr. Emrah Gürkan
20 Nisan 1984 İstanbul doğumluyum. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunuyum ve özel bir hastanede çalışıyorum. Halkın sağlıklı ve kaliteli bilgilere ulaşması için Medikal Rehber sitesi için yazıyorum, bazen de yazılanları gözden geçirip onaylıyorum.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.