Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 32°C
Rüzgarlı

Mantar Hastalığı Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

29.04.2020
126
A+
A-

Milyonlarca mantar türü olmasına rağmen, bunların içinde yaklaşık olarak sadece 300 tanesi insanlarda enfeksiyonlara neden olabilir. Cildinizi etkileyebilecek çeşitli mantar enfeksiyonları vardır. Aşağıdaki makalede, en yaygın mantar enfeksiyonlarından bazılarına ve tedavi edilme ve önlenme yollarına daha yakından bakacağız.

Mantar Hastalığı Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Mantar hastalığı nedir?

Mantar hastalığı yaygındır çünkü mantarlar her yerde yaşar. Bitkilerde, toprakta ve hatta cildinizde bulunabilirler. Cildinizdeki bu mikroskobik organizmalar normalden daha hızlı çoğalmadıkça veya bir kesik veya lezyon yoluyla cildinize nüfuz etmedikçe tipik olarak herhangi bir soruna neden olmazlar.

Mantarlar ılık, nemli ortamlarda geliştiği için, mantar hastalığı genellikle fazla hava akışı olmayan terli veya nemli alanlarda gelişebilir. Örneğin; bunlar ayak, kasık ve deri kıvrımlarını içerir.

Genellikle, bu enfeksiyonlar kaşıntılı olan ciltle beraber pullu bir döküntü veya renk değişikliği olarak ortaya çıkar.

Bazı mantar hastalığı türleri çok yaygındır. Enfeksiyon rahatsız edici olsa da, genellikle ciddi değildir.

Mantar hastalığı neden olur?

Mantar hastalığı genellikle doğrudan temas yoluyla yayılır. Bu; kıyafetler, diğer nesneler, bir kişi veya hayvan üzerindeki mantarlarla temas etmeyi içerebilir.

Kimler risk altındadır?

Mantar hastalığı riskinizi artırabilecek faktörler şunlardır:

  • Sıcak veya nemli bir ortamda yaşamak
  • Aşırı terleme (hiperhidroz)
  • Cildinizi temiz ve kuru tutmamak
  • Giysi, ayakkabı, havlu veya nevresim gibi eşyaları paylaşmak
  • İyi nefes almayan sıkı giysiler veya ayakkabılar giymek
  • Sık temas içeren faaliyetlere katılmak
  • Enfekte olabilecek hayvanlarla temas  halinde olmak
  • İmmünosüpresan ilaçlar, kanser tedavisi veya HIV/AIDS gibi durumlar nedeniyle zayıflamış bir bağışıklık sistemine sahip olmak

Mantar hastalığı çeşitleri, resimleri ve belirtileri nelerdir?

Birçok yaygın mantar enfeksiyonu cildi etkileyebilir. Cilde ek olarak, mantar enfeksiyonları için başka bir yaygın alan yer mukoza zarlarıdır. Bunların bazı örnekleri vajinal mantar enfeksiyonları ve oral pamukçuktur.

Aşağıda, cildi etkileyebilecek en yaygın mantar hastalıklarını maddeler halinde sıralanmıştır:

Vücut mantarı (tinea corporis)

vücut mantarı (tinea corporis)

Tinea corporis de bir mantardan kaynaklanır. Genellikle gövde ve uzuvlarda görülür. İsmi dilimize pek yatkın olmadığı için genellikle halk arasında vücut mantarı olarak bilinir.

Vücut mantarının ana belirtisi, hafif yüksek kenarları olan halka şeklinde bir döküntüdür. Bu dairesel döküntülerin içindeki cilt genellikle sağlıklı görünür. Döküntü yayılabilir ve sıklıkla kaşınır.

Tinea corporis yaygın bir mantar enfeksiyonudur ve oldukça bulaşıcıdır. Yine de ciddi değildir ve genellikle antifungal bir kremle tedavi edilebilir.

Sporcu ayağı (tinea pedis)

Sporcu ayağı (tinea pedis)

Sporcun ayağı, genellikle ayak parmaklarınız arasında, ayaklarınızdaki cildi etkileyen bir mantar enfeksiyonudur. Sporcu ayağının tipik belirtileri şunlardır:

  • Ayak parmaklarınız arasında veya ayak tabanlarınızda kaşıntı, yanma ve batma hissi
  • Kırmızı, kuru veya pul pul görünen cilt
  • Çatlamış veya kabarmış cilt

Bazı durumlarda, enfeksiyon vücudunuzun diğer bölgelerine de yayılabilir. Örneğin; tırnaklarınız, kasıklarınız veya ellerinize yayılabilir.

Kasık mantarı (tinea cruris)

kasık mantarı (tinea cruris)

Kasık mantarı kasık ve uyluklarınızda meydana gelen bir mantar hastalığı türüdür. Erkeklerde ve ergen erkeklerde daha da yaygın görülür.

Kasık mantarının ana belirtisi, genellikle kasık bölgesinde veya üst iç uylukların etrafında başlayan kaşıntılı kırmızı bir döküntüdür. Döküntü egzersiz veya diğer fiziksel aktivitelerden sonra kötüleşebilir, kalçalara ve karına yayılabilir.

Etkilenen cilt ayrıca pul pul veya çatlamış görünebilir. Döküntünün dış sınırı hafifçe yüksek olabilir ve diğer cilt bölgelerine göre daha koyu olabilir.

Saçkıran (tinea capitis)

Saçkıran (tinea capitis)

Saçkıran olarak bilinen mantar hastalığı kafa derisini ve ilişkili saçları etkiler. Küçük çocuklarda yaygın olarak görülür ve reçeteli oral ilaçların yanı sıra antifungal şampuanla tedavi edilmesi gerekir. Saçkıran belirtileri şunları içerebilir:

  • Pullu veya kırmızı görünebilecek lokalize kel yamalar
  • İlgili alanlarda kaşıntı
  • İlgili alanlarda hassasiyet veya ağrı

Tinea versicolor

tinea versicolor

Tinea versicolor, cilt üzerinde küçük, oval renksiz lekelerin gelişmesine neden olan bir mantar/maya cilt enfeksiyonudur. Bu, yetişkinlerin yaklaşık yüzde 90’ının cildinde doğal olarak bulunan Malassezia adlı belirli bir mantar türünün aşırı büyümesinden kaynaklanır.

Bu renksiz cilt lekeleri en sık sırt, göğüs ve üst kollarda görülür. Cildinizin geri kalanından daha açık veya daha koyu görünebilir ve kırmızı, pembe, ten rengi veya kahverengi olabilir. Bu yamalar kaşıntılı ve pul puldur.

Tinea versicolor, yaz aylarında veya ılık, ıslak iklime sahip bölgelerde daha olasıdır. Bazen tedavi edildikten sonra tekrar gelişebilir.

Kutanöz kandidiyazis

Kutanöz kandidiyazis

Bu, Candida mantarlarının neden olduğu bir cilt hastalığıdır. Bu tür mantarlar doğal olarak vücudumuzun içinde bulunur. Aşırı büyüdüğünde, bir enfeksiyon olabilir.

Candida cilt enfeksiyonları sıcak, nemli ve kötü havalandırılan alanlarda ortaya çıkar. Etkilenebilecek tipik alanların bazı örnekleri, göğüslerin altı ve kalça kıvrımlarını içerir.

Candida enfeksiyonunun belirtileri şunları içerebilir:

  • Kırmızı döküntü
  • Kaşıntı
  • Küçük kırmızı cilt alanları

Onikomikoz (tırnak mantarı)

Onikomikoz (tırnak mantarı)

Tırnak mantarı olarak da bilinen onikomikoz tırnaklarınızda gelişen bir mantar hastalığı türüdür. Ayak tırnaklarının enfeksiyonları daha yaygın olmasına rağmen, el tırnaklarını da etkileyebilir.

Tırnak mantarının olası belirtileri şunlardır:

  • Tırnaklarda genellikle sarı, kahverengi veya beyaz alanlar
  • Tırnakların kırılgan olması
  • Tırnakların kalınlaşması

Bu tip bir enfeksiyonu tedavi etmek için reçeteli ilaçlar sıklıkla gereklidir. Ağır vakalarda, doktorunuz etkilenen bir tırnağın bir kısmını veya tamamını çıkarabilir.

Mantar hastalığı için ne zaman doktora görünmeli?

Birçok mantar enfeksiyonu türü, evde tedavi yöntemleriyle kendi kendine iyileşir. Bununla birlikte, aşağıdaki durumlarda doktora görünmeniz önerilmektedir:

  • Evde tedaviden sonra düzelmeyen, kötüleşen veya geri dönen bir mantar enfeksiyonunuz varsa
  • Kaşıntı veya pullu cilt ile birlikte saç dökülmesi de yaşanıyorsa
  • Bağışıklık sisteminin zayıflaması ve mantar enfeksiyonundan şüphelenilmesi durumu varsa
  • Diyabet hastasıysanız ve mantar hastalığı şüphesi varsa

Mantar hastalığı tedavisi

Antifungal ilaçlar mantar enfeksiyonlarını tedavi etmek için sıklıkla doktor tarafından reçete edilir.  Bu ilaçlar mantarları doğrudan öldürebilir veya büyümelerini ve gelişmelerini engelleyebilirler. Antifungal ilaçlar, aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli formlarda bulunur:

  • Kremler veya merhemler
  • Haplar
  • Tozlar
  • Spreyler
  • Şampuanlar

Mantar hastalığınız olduğundan şüpheleniyorsanız, durumun giderilmesine yardımcı olup olmadığını görmek için doktorunuza danışarak bu ilacı kullanabilirsiniz. Daha kalıcı veya ciddi vakalarda, doktorunuz enfeksiyonunuzu tedavi etmeye yardımcı olmak için daha güçlü bir antifungal ilaç reçete edebilir.

Mantar hastalığına ne iyi gelir?

Doktorunuzun reçete ettiği ilaçların yanı sıra, mantar enfeksiyonundan kurtulmaya yardımcı olmak için evde yapabileceğiniz bazı şeyler şunlardır:

  • Etkilenen alanı temiz ve kuru tutmak
  • Cildinizin nefes almasını sağlayan gevşek kıyafetler veya ayakkabılar giymek

Mantar hastalığı önlenebilir mi?

Mantar hastalığının gelişmesini önlemek için aşağıdaki ipuçlarını aklınızda bulundurabilirsiniz:

  • İyi hijyen uyguladığınızdan emin olun.
  • Giysileri, havluları veya diğer kişisel eşyaları paylaşmayın.
  • Her gün temiz giysiler giyin, özellikle çorap ve iç çamaşırını günlük değiştirin.
  • İyi nefes alan giysileri ve ayakkabıları tercih edin. Çok dar veya kısıtlayıcı şekilde oturan giysilerden veya ayakkabılardan kaçının.
  • Duştan, banyodan veya yüzdükten sonra temiz ve kuru bir havluyla düzgün bir şekilde kuruduğunuzdan emin olun.
  • Soyunma odalarında çıplak ayakla yürümek yerine sandalet veya parmak arası terlik kullanın.
  • Spor salonu ekipmanı veya paspaslar gibi paylaşılan yüzeyleri silin.
  • Mantar enfeksiyonu belirtileri olan hayvanlardan uzak durun.

Özet olarak

Mantar hastalığı oldukça yaygındır. Bu enfeksiyonlar genellikle ciddi olmasa da, kaşıntılı veya pullu kırmızı cilt nedeniyle rahatsızlığa ve tahrişe neden olabilirler. Tedavi edilmezse, döküntü yayılabilir veya daha fazla tahriş olabilir.

Mantar enfeksiyonlarının tedavisi konusunda yardımcı olabilecek ve eczaneden alabileceğiniz birçok ilaç vardır. Bununla birlikte, eczacının önerdiği ilaçla geçmeyen mantarlar için muhakkak doktorunuza danışmalısınız. Daha etkili tedavi için reçeteye ihtiyacınız olabilir.

 

Kaynak: cdc.gov


Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

ETİKETLER:
Dr. Merve Gürkan
Dr. Merve Gürkan
12 Nisan 1981 Aydın doğumluyum. Üniversiteye kadar eğitimimi burada gördüm. Daha sonra ise Tıp Fakültesini kazandım ve burada gerekli eğitimleri gördükten sonra cildiye doktoru oldum. Şu anda ismini vermek istemediğim özel bir hastanede çalışıyorum. Vakit bulabilirsem Medikal Rehber sitesi için yazıyorum ve alanımla ilgili yazılanları kontrol ediyorum.
YAZARA AİT TÜM YAZILAR
BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.