reklam
İç Hastalıkları

Mide Ekşimesi Neden Olur?

Mide ekşimesi genellikle kendini boğazda yanma hissi ve ağızda ekşi tat olarak gösterir. Göğüste yanan ağrı, mide asidinin yemek borusuna geri akışından kaynaklanır. Daha fazla bilgi için aşağıdaki yazıyı okuyabilirsiniz.

Mide ekşimesi nedir?

Mide ekşimesi, genellikle yemek borusunda hissedilen ve ekşime ve yanma hissi veren bir durumdur. Yükselen mide asidi yemek borusunun astarına saldırdığında ortaya çıkar. Mide ekşimesi genellikle asit yetersizliği ile ilişkilidir. Aside bağlı mide şikayetleri düzenli olarak ortaya çıkarsa, bir doktor tarafından muayene edilmelidir.

Mide ekşimesi nasıl oluşur?

Mide ekşimesinde, hidroklorik asit içeren mide suyu yemek borusuna yükselir ve oradaki mukoza zarını tahriş eder. Bu sık sık meydana gelirse, agresif sindirim suyu yemek borusuna zarar verir.

Gastrik asit bazen, özellikle uzanırken boğaz ve burun bölgesine bile akar. Asit yetersizliği durumunda, mide asidi aralıklı olarak yemek borusuna ve ağza girer.

Yemek borusundan mideye geçişte sfinkter genellikle bir vana gibi kimyon ve mide suyunun geri akışını önler. Bu valf düzgün kapanmazsa, mide içeriği yemek borusuna yükselebilir.

Bunun genellikle mekanik nedenleri vardır. Obezite ve hamilelik sfinkterin gerginliğini etkileyebilir. Midenin alışılmadık bir pozisyonu da işlevine müdahale edebilir.

Kısaca özetlemek gerekirse:

  • Mide asidi katı yiyecekleri kolayca sindirilebilir bir hamur haline getirir.
  • Midenin girişindeki sfinkter düzgün çalışmıyorsa, mide asidi yemek borusuna girer.
  • Yükselen mide asidi, göğüs kemiğinin arkasında yanma durumuna neden olur.

Mide ekşimesi neden olur?

Mide ekşimesi veya yanması genellikle belirli yiyecekleri yedikten sonra ortaya çıkar. Bu, özellikle çikolata veya kızartmalar gibi yağlı yiyecekleri, aynı zamanda kahve veya çay gibi kafeinli içecekleri de içerir. Alkol ve nikotin de mide ekşimesini teşvik eder. Her ikisi de kasları ve böylece mide ve yemek borusu arasındaki sfinkteri (özofagus sfinkteri) gevşetir.

Buna ek olarak, sigaraların yanı sıra şarap, köpüklü şarap, bira ve benzeri şeyler mide asidi üretiminin artmasını sağlar. İkisi bir araya gelirse, sfinkterin gevşemesi ve artan mide asidi üretimi ile mide ekşimesi gelişir.

İlaçlar ayrıca mide asidinin yemek borusuna geri akmasına neden olabilir. Bu ilaçlar arasında, NSAID grubundan bazı antihipertansiflerin yanı sıra antibiyotikler, osteoporoz ilaçları, ağrı kesiciler ve anti-inflamatuarların olası tetikleyiciler olduğu düşünülmektedir.

Ayrıca, stres ve öfke genellikle mide ekşimesine yol açar.

Obez insanlar genellikle mide ekşimesi semptomlarından şikayetçidir. Çünkü mide üzerindeki artan basınç içeriğini yemek borusuna itebilir. Hamile kadınlar da sıklıkla etkilenir.

Gastrik asidin yemek borusuna geri akması için başka tetikleyiciler de vardır. Bazı hastalıklar mide ekşimesine veya mide yanması durumuna neden olabilir. Bunlar arasında; irritabl mide, mide iltihabı, diyabet, özofajit, diyafragma rüptürü veya mide ülseri vardır.

Mide ekşimesi belirtileri nelerdir?

mide ekşimesi belirtileri

Etkilenenler semptomlarını farklı şekilde tanımlar. Birisi yemek borusu boyunca yanma hissi olarak algılar, diğeri orada üst karından sternuma ve boynuna kadar uzanan bir basınç veya ısı hissi duyumsar.

Özellikle yedikten sonra, asitli mide içeriği geri akabilir. Neden böyle? Yemek yerken, mide sadece yiyecekleri değil, aynı zamanda havayı da emer. Gerilir ve sfinkter kısa bir süre gevşer, böylece midenin geğirme yoluyla aşırı havadan kurtulma fırsatı olur ve bu esnada asit de yıkarıya çıkar ve problemi hissedersiniz. Ayrıca, her zaman semptomlarının gıda alımına bağlı olarak ortaya çıkmasına gerek yoktur.

Midenin ekşimesinin ana semptomuna ek olarak, asitle ilgili bir takım semptomlar da vardır. Bu, mide veya yemek borusu ile ilişkili olmayan reflü semptomlarını da içerir. Reflü hastalığı durumunda, mide asidi gırtlağa kadar yükselebilir ve kalıcı ses kısıklığı veya bunalmış bir ses ile kendini gösteren kronik iltihaplanmaya yol açar.

Diğer mide ekşimesi semptomları şunları içerir:

  • Havayla birlikte asit geğirmek
  • Göğüs kemiğinin gerginliği
  • Kusma
  • Yutma güçlüğü ve boğazı temizlemek zorunda kalmak
  • Üst karın bölgesinde basınç hissi
  • Ses kısıklığı
  • Nefes darlığı, kronik bronşit, ayrıca astım

En küçük asit damlacıkları havada ilerledikçe ve ince bronş sistemine nüfuz eder etmez akciğerler etkilenir. Uzun vadede, bu, örneğin, kronik bronşiti tetikleyebilir veya hatta astıma (reflü astım) yol açabilir.

Ne zaman doktora görünmeli?

Bazen midenin ekşimesi endişelenecek bir şey değildir. Semptomlar haftada bir kereden fazla ortaya çıkarsa, yaşam kaliteniz etkilenirse veya hasta hissediyorsanız dikkatli olmalısınız.

Bu durumda, kesin nedeni bulmak için bir doktora görünmeli ve rahatsızlığın nedenini doktorunuzla beraber bulmalısınız.

Mide ekşimesi nedeni nasıl teşhis edilir?

Midenin ekşimesi veya yanması sık sık ortaya çıkarsa, semptomlar bir doktorla netleştirilmelidir. Doktor mide ekşimesinin tedaviye ihtiyacı olup olmadığını ve semptomların arkasında başka bir şey olup olmadığını belirleyebilir

Mide ekşimesi teşhisi koymak için, doktor önce tıbbi geçmişi kaydeder ve örneğin şunları öğrenmek ister:

  • Ne zaman başladı?
  • Yemeklerden sonra veya uzanırken artıyor mu?
  • Başka şikayet ve daha önce benzer bir şey yaşadın mı?
  • İlaç alıyor musun? Hangi ilaçları alıyorsun?

Reflü hastalığından muzdarip olanlar genellikle sternumun arkasında üst karın bölgesinden boğazına yükselen yanma hissi, yemekten sonra mide krampları, artan tükürük, ağızda asit tadı ve şişkinlik bildirir.

Mide yanması veya ekşimesinin nedeni olarak reflü hastalığı şüphesi varsa, fizik muayeneden sonra yemek borusu, mide ve duodenumun genellikle röntgeni çekilir. Bu muayenelerin yardımıyla doktor, mukoza zarının iltihaplı olup olmadığını ve ne ölçüde iltihaplandığını belirleyebilir.

Mide yanması durumunda, ultrason muayenesi (sonografi) veya X-ışını muayenesi gibi ek muayeneler de mantıklı olabilir.

Mide ekşimesi nasıl tedavi edilir?

mide ekşimesi nasıl geçer

Mide ekşimesi tedavisi semptomların nedenine ve şiddetine dayanır. Bir tedavi şekli olarak, genellikle şikayetlere yol açan yemeklerden uzak durmak yeterli olabilir. Mide yanması veya ekşimesine neden olabilecek tipik yiyecekler veya içecekler şunları içerir:

  • Yağlı yiyecekler
  • Sıcak baharatlar
  • Kahve
  • Siyah çay
  • Çikolata veya tatlılar
  • Gazlı içecekler
  • Elma
  • Turunçgiller

Mide ekşimeniz varsa mümkünse alkol ve nikotinden de kaçınılmalıdır. Mide ekşimesi olanlar için yatmadan önce daha küçük öğünler önerilir. İdeal olarak, son yemek de yatmadan en az üç saat önce olmalıdır.

Mide yanması veya ekşimesi uzanırken de ortaya çıkarsa, yatağın başını kaldırmak veya başka bir yastık kullanmak yardımcı olabilir. Bu, mide asidinin uyku sırasında yemek borusuna çok kolay geri akamayacağı anlamına gelir.

Sık sık bu şikayeti olan insanların bazen doktor denetiminde ilaç alması da gerekebilir. Proton pompası inhibitörleri esas olarak mide asidi üretimini inhibe etmek için kullanılır. Alternatif olarak H2 blokerleri ve asit bağlayıcı ajanlar da mümkündür.

Çok ileri reflü hastalığında yemek borusu skar nedeniyle daralırsa, cerrahi (fundoplikasyon) gerekebilir.

Mide ekşimesi nasıl geçer?

İşte madde madde mide ekşimesinin nasıl geçeceğine dair ipuçları:

  • Günde 5-6 kere küçük öğün yiyin. Büyük yemekler çok hacimlidir ve aşırı dolgun bir mideye yol açar. Mide asidinin yemek borusuna itilme riski artar.
  • Özellikle akşamları, zengin yemekler yemekten kaçınmalı ve çok geç yememelisiniz.
  • Yedikten hemen sonra uzanmayın.
  • Üst vücudunuz biraz yukarıdayken uyumak yardımcı olur.
  • Çok fazla kilolu iseniz kilonuzu azaltın.
  • Stresten kaçının, çünkü bu yaygın bir mide ekşimesi tetikleyicisidir. Gevşeme egzersizleri, spor, meditasyon ve dinlenme stres ve dolayısıyla mide ekşimesini azaltmaya yardımcı olabilir.
  • Sıkı giysiler giymeyin ve kemerinizi sıkmayın.
  • Eğik duruş mide ekşimesini teşvik eder.
  • Alkol ve tütün kullanmaktan kaçının.
  • Turunçgillere ait meyveleri tüketmemeye çalışın.
  • Siyah çay içmeyin, bitki çayları için.
  • Sakızın mide ekşimesini azalttığı söylenir. Görünüşe göre sakız çiğnendiğinde artan tükürük üretimi yemek borusunun astarını korur.
  • Araştırmalar, şekerin, örneğin çikolatanın mide ekşimesi veya yanması ile uğraşmak zorunda kalan insanlar için bir tetikleyici olabileceğini göstermiştir. Bu durumlarda çikolatanın içerdiği teobromin sorumludur.
  • Kahvenin mide ekşimesi üzerindeki etkisi tam olarak anlaşılamamıştır. Kahve tüketimi semptomları şiddetlendirebilir.
  • Birçok insan baharatlı yiyeceklerden sonra mide ekşimesi görünümünü tanımlar. Bununla birlikte, bitkisel baharatlardaki aktif bileşenlerin türü önemli ölçüde farklılık gösterir, bu nedenle tek tip bir değerlendirme mümkün değildir. Çalışmalar, biberlerdeki sıcaklıktan sorumlu olan aktif bileşen kapsaisin’in, yemek borusunun mide suyuna duyarlılığını arttırdığını ve böylece yanma hissini arttırdığını göstermiştir.

Mide ekşimesine ne iyi gelir?

mide ekşimesine iyi gelen şeyler

İşte madde madde mide ekşimesine iyi gelen şeyler:

1- Kabartma tozu

Sodyum bikarbonat olarak da bilinen kabartma tozu suda seyreltildiğinde sindirim sistemi üzerinde olumlu etkiye sahiptir. Mide asidini hızla nötralize eder ve mide ekşimesi rahatsızlığını geçici olarak giderir. Ancak maksimum 2 hafta kullanılabilir.

İhtiyacın olacak şeyler:

  • Yarım çay kaşığı karbonat
  • 1 bardak su

Nasıl hazırlanır?

Malzemeleri karıştırın ve bu karışımı küçük yudumlarla yavaşça için. Unutulmaması gerken nokta, sodyum bikarbonat yani kabartma tozu kullanımı günde 3 çay kaşığını geçmemelidir ve mide ekşimesinin hızlı bir şekilde giderilmesi için maksimum 2 hafta kullanılabilir. Çünkü aşırı kullanım mide rahatsızlıklarını daha da kötüleştirebilir.

2- Zencefil çayı

Zencefil çayı, yemek borusu iltihabını hafifletmeye ve midenin asitliğini azaltmaya yardımcı olur. Mide ekşimesi ve midede yanma hissini azaltan antienflamatuar ve antiemetik özelliklere sahip maddeleri olan zencefil, chogaol ve zingerone içerir.

İhtiyacın olacak şeyler:

  • 1 cm zencefil kökü (dilimler halinde kesilmiş veya rendelenmiş)
  • 1 litre su

Nasıl hazırlanır?

Suyu kaynatın ve zencefili ekleyin, sonrasında 5-10 dakika zencefil ile beraber kaynatın. Daha sonra zencefili çıkarın ve çayı her yemekten 20 dakika önce gün boyunca 3 ila 4 kere için. Çay yapmak için başka bir seçenek de zencefil kökünü 1 çay kaşığı toz zencefil ile değiştirmektir.

Dikkat!

Bu çay, midede aktif kanaması olan kişiler tarafından, örneğin ülserler için veya antikoagülan ilaçlar kullanan kişiler tarafından kaçınılmalıdır. Çünkü zencefil, kanama riskine neden olabilecek veya bunları artırabilecek antikoagülan özelliklere sahiptir.

Zencefilin faydalarını biliyor musunuz?

3- Rezene çayı

Rezene çayının bileşiminde antispazmodik, antienflamatuar, analjezik ve sindirim etkisine sahip anetol, estragol ve alcanphus bulunur. Bunlar mide iltihabını hafifletmeye yardımcı olur, boğazda yanma hissini azaltır ve midenin boşaltılmasına yardımcı olur.

İhtiyacın olacak şeyler:

  • 1 yemek kaşığı rezene tohumu
  • 1 su bardağı kaynar su

Nasıl hazırlanır?

Rezene tohumlarını kaynar suya ekleyin ve 10 ila 15 dakika demlenmesine izin verin. Daha sonra günde 2 ila 3 bardak olmak koşulu ile yemekten 20 dakika önce süzün ve için. Bu çayı hazırlamak için bir başka seçenek de hazır rezene poşet çayı kullanmaktır.

Dikkat!

Rezene çayı hamile veya emziren kadınlar tarafından kullanılmamalıdır.

4- Meyan kökü çayı

Meyan kökü, bileşiminde mide asiditesini azaltmaya yardımcı olan bir madde olan glisirizin içerir. Glisirizin mide zarını korur ve mide ekşimesi, mide ülseri için ev ilacı olarak kullanılabilir ve midede yanma hissini hafifletmek için oldukça faydalı olabilir.

İhtiyacın olacak şeyler:

  • 1 çay kaşığı meyan kökü
  • 1 bardak kaynar su
  • Tat vermek için için bal

Nasıl hazırlanır?

Bir bardak kaynar suya meyan kökü ekleyin, üzerini kapatın ve 10 dakika bekletin. Daha sonra süzün ve için, dilerseniz de balla tatlandırabilirsiniz. Bu çayı günde 2 defa için.

Dikkat!

Meyan kökü çayı hamile veya emziren kadınlar ve kalp rahatsızlığı olan kişiler tarafından tüketilmemelidir.

5- Armut suyu

Armut suyu, mide iltihabı ile mücadeleye yardımcı olan flavonoidler gibi anti-enflamatuar maddeler açısından zengindir. Arıca sindirim sağlığını iyileştiren lif ve su bakımından zengin olan bu meyve suyu, mide asidini seyreltmeye ve mide ekşimesinin neden olduğu rahatsızlık ve yanmayı gidermeye yardımcı olur.

İhtiyacın olacak şeyler:

  • 2 olgun armut
  • 3 damla limon
  • 250 ml su

Nasıl hazırlanır?

Homojen bir karışım elde edilene kadar armutu ve suyu bir karıştırıcıda çırpın. Limon damlalarını, suyu koyulaştırmayacak şekilde ekleyin. Suyu günde 2 kez veya mide ekşimesi ve mide yanması belirtileri ortaya çıktığında için.

6- Elma sirkesi

Elma sirkesi asidik olmasına rağmen, midenin pH’ını dengelemeye ve mide ekşimesini, mide yanmasını ve midede kişinin daha sık geğirmesine neden olan gaz oluşumunu iyileştirmeye yardımcı olabilir. Bunun nedeni, elma sirkesinde bulunan asitlerin midenin aşırı asitliğini düzeltmeye yardımcı olmasıdır.

İhtiyacın olacak şeyler:

  • 1-2 yemek kaşığı elma sirkesi
  • 1 bardak su

Nasıl hazırlanır?

Elma sirkesini bir bardak suya ekleyin ve karıştırın. Kahvaltıdan, öğle veya akşam yemeğinden 20 dakika önce bu karışımı için. Elma sirkesi solüsyonunu içtikten hemen sonra ağzınızı su ile çalkalamanız ve 30 dk sonra dişinizi fırçalamanız diş minesinin aşınmasını önlemek önemlidir.

7- Patates suyu

Patates suyu mide ekşimesi, mide yanması, yemek borusu iltihabı, gastroözofageal reflü, gastrit ve mide ülserine karşı iyi bir ev ilacıdır. Çünkü, oldukça alkaliktir ve tıpkı antiasit ilaçlar gibi midenin asitliğini nötralize ederek çalışır.

İhtiyacın olacak şeyler:

  • 1 çiğ patates

Nasıl hazırlanır?

Bir adet çiğ patatesin suyunu sıkarak katkısız bir şekilde içebilirsiniz. Diğer bir seçenek de patatesi bir blenderde parçalamak, süzmek ve suyunu içmektir. Her gün kahvaltıdan önce aç karnına taze hazırlanmış çiğ patates suyunu içebilirsiniz.

Patates suyunun faydalarını biliyor musunuz?

Hamilelikte mide ekşimesine ne iyi gelir?

İşte madde madde hamilelikte mide ekşimesine iyi gelen şeyler:

  • Şekersiz sakız çiğnemek: Yemeklerden sonra yaklaşık yarım saat şekersiz sakız çiğnemek, yemek borunuzdaki fazla asidi nötralize edebilen tükürük üretimini artırır.
  • Badem yemek: Her yemekten sonra birkaç badem yiyebilirsiniz çünkü bu lezzetli yemişler midede bulunan suları nötralize ederek mide yanması veya ekşimesini hafifletebilir ve hatta önleyebilir.
  • Süt içmek: Her yemekten sonra veya mide ekşimesi başladığında küçük bir bardak badem sütü ile rahatlayabilirsiniz. Bazı anneler, bir çorba kaşığı balla karıştırılmış ılık sütten de istifade ederler.
  • Zencefil: Bazı kadınlar, zencefilli gazoz veya zencefilli şekerlemelerin, mide rahatsızlığını hafifletmeye yardımcı olabileceğini fark eder. Bu baharat aynı zamanda mide ekşimesi ve yanması ile birlikte gelen bulantı ve kusmayla da mücadele edebilir.
  • Elma sirkesi: İnsanlar sirkeyi çok asidik olarak düşünme eğilimindedir, ancak elma sirkesi mide asidi konusunda aslında oldukça nötrdür, bu nedenle mide asidini yatıştırır. Bir çorba kaşığı elma sirkesini bir bardak suyla seyreltebilir ve rahatlamak için günde bir kez içebilirsiniz.

Kaynak ve ileri okuma:


Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

Dr. Taner Yılmaz

Dr. Taner Yılmaz 1980 yılında doğmuş, ilk ve orta öğretim hayatı boyunca çalışkan bir öğrenci olmuştur. Daha sonra ise tıp eğimini tamamlamış ve dahiliye alanını tercih etmiştir. Bu alanda uzmanlığını tamamlamıştır ve hala bu alanda hizmet vermektedir. Vakit buldukça ise faydalı olmak maksadıyla çeşitli web sitelerine makaleler hazırlamaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir