Osteopeni (Düşük Kemik Yoğunluğu) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Osteopeni, normalin altında ancak kemik erimesi kadar düşük olmayan kemik yoğunluğudur. Kemik yoğunluğu, kemiklerin normal tepe yoğunluğuna kıyasla ne kadar yoğun ve güçlü olduğunun bir ölçümüdür. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

02.08.2020
253
Osteopeni (Düşük Kemik Yoğunluğu) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Osteopeni nedir?

Düşük kemik yoğunluğu olarak da bilinen osteopeni, normal kemik yoğunluğundan daha düşük ancak osteoporoz (kemik erimesi) olarak sınıflandırılacak kadar düşük olmayan kemik yoğunluğunu ifade eder.

Kemik yoğunluğu, kemiklerin ne kadar yoğun ve güçlü olduğunun bir ölçümüdür. Kemik yoğunluğunuz normal kemik yoğunluğuna göre düşükse, burada bir osteopeni durumundan bahsetmek mümkündür. Düşük kemik yoğunluğuna sahip olmak aynı zamanda osteoporoz için de ciddi bir risk faktörüdür.

Osteopeni neden olur?

İnsanlar yaşlandıkça kemikler doğal olarak incelir, çünkü orta yaştan itibaren mevcut kemik hücreleri vücut tarafından yeni kemikten daha hızlı emilir. Bu meydana geldiğinde, kemikler mineralleri, ağırlıkları ve yapıları kaybederek zayıflar ve kırılma riski artar.

Tüm insanlar yaklaşık 30 yaşında en yüksek kemik yoğunluğuna ulaştıktan sonra kemik kütlesini kaybetmeye başlarlar. Kemikleriniz yaklaşık 30 yaşında ne kadar kalın olursa, osteopeni veya osteoporoz geliştirmek o kadar geç sürer.

Kemik yoğunluğu düşük olan bazı kişilerde kemik kaybı olmayabilir. Doğal olarak bu insanlar daha düşük kemik yoğunluğuna sahip olduğunun farkında olmayabilirler. Düşük kemik yoğunluğu ayrıca bir veya daha fazla başka durumun, hastalık sürecinin veya tedavinin sonucu olabilir.

Kadınların erkeklerden daha düşük kemik yoğunluğu vardır ve osteoporoz geliştirmeleri daha olasıdır. Bunun nedeni, kadınların daha düşük bir kemik yoğunluğuna sahip olmaları ve menopoz sırasında hormonal değişiklikler olarak kemik kütlesi kaybının hızlanmasıdır.

Kimler risk altındadır?

Hem erkeklerde hem de kadınlarda, aşağıdaki şeyler düşük kemik yoğunluğuna katkıda bulunabilir:

  • Vücudun yeterli vitamin ve mineral almasına ve kullanmasına izin vermeyen yeme bozuklukları veya metabolizma sorunları
  • Kemoterapi veya astım dahil olmak üzere bir dizi durumu tedavi etmek için kullanılan steroidler gibi ilaçlar
  • Radyasyona maruz kalma

Ailede osteoporoz öyküsü olması, kişinin zayıf olması, beyaz veya Asyalı olması, sınırlı fiziksel aktivite, sigara içmek ve aşırı miktarda alkol almak da düşük kemik yoğunluğu ve nihayetinde osteoporoz riskini artırır.

Osteopeni belirtileri nelerdir?

Osteopeni ve osteoporoz kendi başına ağrı veya hareket sorunlarına neden olmaz. Bu, herhangi birinin osteopeni olup olmadığını bilmeyi zorlaştırır. Yaygın bir semptom boy kaybıdır. Çoğu insan yaşlandıkça yetişkin boyundan ortalama iki santimetre boy kaybeder, ancak bundan daha fazlasını kaybetmek, altta yatan bir kemik sorununun ilk ipucusu olabilir.

Kırıklar veya güçsüzleşmiş kemikler, iskelet kemiğinde anormallik olabileceğinin en büyük göstergesidir. 50 yaşın üzerindeki bir yetişkinin boyu kısaldıysa ve kemik kırılması yaşarsa, osteopeni ve osteoporoz taraması için bir kemik yoğunluğu testi yapılmalıdır.

Ne zaman doktora görünmeli?

Düşük kemik yoğunluğu ve osteoporoz için endişe duyuyorsanız ve sizi şüphelendiren belirtileriniz varsa doktora görünmekte fayda vardır.

Osteopeni nasıl teşhis edilir?

Osteopeni genellikle herhangi bir semptom göstermez. Bu durum, bir kemik mineral yoğunluk testi olmadığınız sürece teşhis edilmesini zorlaştırır.

Ulusal Osteoporoz Vakfı aşağıdakilerden herhangi biriyle karşılaşırsanız test olmanızı önerir:

  • 65 yaş ve üstü bir kadınsanız
  • 50 yaş ve üstü postmenopozal bir kadınsanız
  • Menopoz yaşında bir kadınsanız ve kemiklerinizin kırılma riski yüksekse
  • Zaten menopoz geçirmiş, 65 yaşından küçük bir kadınsanız
  • Genetik yatkınlığı olan 50 yaşından büyük bir erkekseniz
  • 50 yaşından sonra kemik kırılması yaşadıysanız

Test ağrısız ve hızlıdır. X-ışınları kullanarak kemiklerinizin ne kadar yoğun veya kalın olduğunu tahmin eder.

Erkekler için bilgi

Uzmanlar, 65 yaş ve üstü tüm erkeklere kemik yoğunluğu testi yaptırılmasını önermektedir. Osteoporozun neden olduğu kırıklar için yüksek risk altındaysanız, rutin tarama daha erken başlamalıdır.

Birçok erkek, osteopeni veya osteoporoz riski altında olduklarını düşünmemektedir, çünkü bunlar genellikle yaşlı kadınların koşulları olarak kabul edilmektedir. Erkekler orta yaştaki kadınlardan daha yüksek bir tepe kemik yoğunluğuna sahip olduğundan, düşük kemik yoğunluğu ve osteoporoz erkeklerde daha büyük yaşta olma eğilimindedir.

Ancak menopozdan geçerken kadınlarda görülen hormonal değişimin yanı sıra, insanları düşük kemik yoğunluğu için riske sokan şeyler, kadınlar için olduğu kadar erkekler için de geçerlidir. Erkekler ayrıca düşük testosteron hormonu varsa da risk altındadır.

Osteopeni nasıl tedavi edilir?

Düşük kemik yoğunluğunun, kemik erimesine doğru ilerlemesini önlemek için adımlar atarak ve bazen de doktorun reçete ettiği ilaçları alarak tedavi mümkündür. Yaşam tarzı değişiklikleri, düşük kemik yoğunluğu ve osteoporoza yol açan kemik kaybını azaltmaya yardımcı olabilir.

Ne yediğiniz kemik gelişimi için çok önemlidir. Kalsiyum kemik kütlesi için en kritik mineraldir. En iyi kalsiyum kaynaklarınız süt ve diğer süt ürünleri, yeşil sebzeler ve kalsiyum açısından zengin ürünlerdir.

Doktorunuz ayrıca genellikle D vitamini ile kombine edilmiş bir kalsiyum takviyesi almanızı isteyebilir. D vitamini vücudunuzun kalsiyum ve diğer mineralleri emmesine yardımcı olur. Yumurta, somon, sardalya, kılıç balığı ve bazı balık yağlarında bulunur. Gıdalardan aldıklarınıza ek olarak, vücudunuz güneş ışığına tepki olarak da D vitamini yapar.

Egzersiz, güçlü kemiklere sahip olmak için önemlidir, çünkü strese yanıt olarak kemik oluşur. Yürüme, koşu, dans ve ağırlık kaldırma egzersizleri de iyi seçimlerdir. Hafif ve orta derecede egzersiz yapmak, üst ve alt vücuttaki kemiklere yardımcı olabilir. Bir egzersiz programına başlamak için doktorunuzla veya fizyoterapistinizle konuşabilirsiniz.

Diyet ve egzersize ek olarak, sigarayı bırakmak ve aşırı alkol kullanmaktan kaçınmak da kemik kaybı riskinizi azaltacaktır.

Osteopeni tedavisinde kullanılan ilaçlar da vardır. Ancak bunlar, düşük kemik yoğunluğundan daha ciddi osteoporoz durumuna geçtiyseniz daha yaygın olarak kullanılır. Düşük kemik yoğunluğu için kullanılabilecek ilaçlar arasında bisfosfonatlar, raloksifen ve hormon replasmanı bulunur.

Unutmayın, hangi ilacı ne şekilde alacağınıza doktorunuz karar verecektir.

Osteopeni önlenebilir mi?

Düşük kemik yoğunluğu geliştirme eğiliminde olup olmayacağınız kesin olarak belirlenemez. Osteoporoz veya düşük kemik yoğunluğu olan aile üyeleriniz olup olmadığı, steroid almanızı gerektiren kronik astımınız olup olmadığı ve büyüdüğünüzde ne kadar kalsiyum ve D vitamini aldığınız gibi şeyler çoğu zaman kontrolünüz dışındadır. Ancak genç bir yetişkinseniz veya çocuk yetiştiriyorsanız, güçlü kemikler geliştirmeye, kemik kaybını yavaşlatmaya ve osteoporozu önlemeye yardımcı olmak için yapabileceğiniz şeyler vardır.

Yaklaşık 30 yaşına kadar kemikleriniz en yüksek yoğunluğuna ulaşmaz. Bu nedenle, çocuklar ve 30 yaşından küçük insanlar için, kemik yoğunluğunu artırmaya yardımcı olan her şeyin uzun vadeli faydaları olacaktır. Kemik yoğunluğunu en üst düzeye çıkarmak için, diyetinizden bol miktarda kalsiyum ve D vitamini alabilir ve güneşte biraz zaman geçirebilir, düzenli olarak ağırlık egzersiz yapabilir ve sigara ve alkol içmeyi bırakabilirsiniz.

Çocuklarınız varsa, onlara sağlıklı beslenmeyi, düzenli egzersiz yapmayı, sigara ve alkolden kaçınmayı öğretmelisiniz. Ayrıca, vücutlarının daha fazla D vitamini yapmasına yardımcı olmak için gün ışığında biraz oynamalarını da sağlamalısınız. Çocuğunuz için ne kadar ve hangi D vitamini kaynağının uygun olduğu hakkında doktorunuzla konuşabilirsiniz.

30 yaşından büyükseniz, bu yaşam tarzı değişikliklerini yapmak için henüz çok geç değildir. Dengeli bir diyet ve düzenli egzersiz, osteopeni durumunu yavaşlatmaya, düşük kemik yoğunluğu ve osteoporozu geciktirmeye veya önlemeye yardımcı olacaktır.


Kaynak:

  1. medicinenet.com
  2. health.harvard.edu
  3. osteoporosis.org.au
  4. cancer.gov

Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

YAZAR BİLGİSİ
Dr. Emrah Gürkan
20 Nisan 1984 İstanbul doğumluyum. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunuyum ve özel bir hastanede çalışıyorum. Halkın sağlıklı ve kaliteli bilgilere ulaşması için Medikal Rehber sitesi için yazıyorum, bazen de yazılanları gözden geçirip onaylıyorum.
YORUMLAR

  1. Hatice dedi ki:

    39 yaşindayim Hersene 2 cm cekiyorum kemik testi yaptirdim
    sonuç: osteopeni napicam cücelesmeye mi gidiyorum

    1. Medikal Rehber dedi ki:

      Merhabalar Hatice hanım,

      Lütfen sakin olun ve doktorunuzun talimatlarına uyarak sağlıklı kalmaya çalışın. Düzenli olarak doktorunuzu ziyaret edin. Umarız bir an önce iyileşirsiniz. Sağlıklı günler dileriz.