reklam
Deri ve Zührevi Hastalıklar

Seboreik Dermatit Nedir?

Seboreik dermatit, başlıca kafa derisinin, yüzün ve gövdenin yağ bakımından zengin bölgelerini etkileyen yaygın, kronik veya nükseden bir egzama formudur. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

Seboreik dermatit nedir?

Seboreik egzama olarak da bilinen seboreik dermatit, yaygın, bulaşıcı olmayan, tedavisi kolay bir cilt hastalığıdır. Bu tip dermatit, cildinizde kaşıntılı kırmızı lekelere ve yağlı pulların yanı sıra kafa derinizde beyaz veya sarı kabuklu veya kepekli pullara neden olur. Seboreik dermatit, vücudunuzun farklı bölgelerinde ortaya çıkabilir. Bunlar en çok yağ bezi aktivitesine sahip bölgelerdir

En çok yağ bezi aktivitesine sahip bölgeler; sırtın üst kısmı, göğüs, yüz, alın, burun dibi, kulakların arkası, göbek deliği, kaşlar, göğüslerin altı ve kollarda, bacaklarda ve kasıklardaki kıvrımlardır. Seboreik dermatit, zaman zaman ortaya çıkan, tedavi ile ortadan kaybolan ve zaman zaman alevlenen ömür boyu süren bir durumdur.

Seboreik dermatit neden olur?

Araştırmacılar seboreik dermatitin kesin nedeninden emin değiller. Pek çok nedeni olabileceğini düşünüyorlar. Rol oynadığı düşünülen faktörler şunları içerir:

  • Herkesin cildinde bulunan ancak bazı insanlarda aşırı büyüyen Malassezia adlı bir tür mantar
  • Artmış androjen seviyesi
  • Artan cilt lipit seviyesi
  • İnflamatuar bir reaksiyon
  • Kalıtsal yatkınlık

Seboreik dermatiti tetikleyen veya kötüleştiren diğer faktörler şunlardır:

  • Stres
  • Soğuk ve kuru iklim
  • Yağlı cilt
  • Alkol bazlı losyonlar kullanmak
  • Rozasea (gül hastalığı,), sedef hastalığı ve akne gibi diğer cilt bozukluklarının geçmişi

Hamilelikte seboreik dermatit

Hamilelikte dermatit/egzama (seboreik dermatit de bir egzama türüdür) genellikle anne veya bebek için tehlikeli değildir. Çoğu durumda, dermatit hamilelikten sonra düzelmelidir. Ancak bazen hamilelikten sonra da devam edebilir. Ayrıca gelecekteki hamilelikler sırasında gelişme riski de artabilir.

Dermatit, doğurganlıkla ilgili herhangi bir sorunla ilişkili değildir ve siz veya bebeğiniz için uzun vadeli komplikasyonlara neden olmaz.

Kimler risk altındadır?

Nüfusun yaklaşık %11’inde seboreik dermatit vardır. Çoğunlukla üç aylıktan küçük bebeklerde ve 30-60 yaş arası yetişkinlerde görülür. Erkeklerde kadınlardan ve Kafkasyalılarda Afrikalı Amerikalılardan daha yaygındır.

Doğal olarak yağlı bir ciltle doğarsanız, bu tip dermatite yakalanma olasılığınız daha yüksektir. Ailenizdeki sedef hastalığı öyküsü sizi de riskli kılar. Kuru, soğuk bir bölgede yaşıyorsanız, hava seboreik dermatite neden olmaz, ancak durumu daha da kötüleştirir.

Aşağıdaki sağlık sorunlarınız varsa seboreik dermatite daha yatkınsınızdırdır:

-İmmünosupresyonlar:

  • Organ nakli alıcıları
  • Hodgkin lenfoma
  • Hodgkin dışı lenfoma
  • HIV (insan immün yetmezlik virüsü

-Psikolojik bozukluklar:

  • Depresyon

-Nörolojik hastalıklar:

-Doğumsal bozukluklar:

Aşağıdaki psikotrop ilaçları alıyorsanız da ayrıca seboreik dermatite daha yatkın olursunuz:

  • Lityum
  • Buspirone
  • Haloperidol dekanoat
  • Klorpromazin

Herhangi bir ilacı bırakmadan önce muhakkak doktorunuza danışmalısınız.

Seboreik dermatit belirtileri nelerdir?

seboreik dermatit belirtileri

Seboreik dermatit belirtileri şunları içerir:

  • Saç derinizdeki kaşıntılı beyaz pullar (kaşındığında pullar gevşer, saçınızla karışır veya boynunuza ve omuzlarınıza düşer)
  • Cildinizde kırmızı pullar
  • Bebeklerin kafalarında sarı pullar, diğer adıyla beşik kapağı (beşik kapağı kaşınmamalıdır, kaşınırsa bölgede ek iltihaplanmaya neden olabilir ve cildi tahriş ederek kanamaya veya hafif enfeksiyonlara yol açabilir)
  • Blefarit (göz kapaklarınızın kenarlarında pul pul kızarıklık)
  • Yüzünüzün her iki tarafında pembemsi plaklar
  • Göğsünüzde ve saç çizginizde çiçek yaprağı veya yüzük şeklinde olan pul pul lekeler
  • Cinsel organlarınızın, koltuk altlarınızın ve göğüslerinizin altındaki kıvrımlarda ve kırışıklıklarda kızarıklık
  • Yanaklarınızda ve gövdenizin üst yarısında iltihaplı saç kökleri

Seboreik dermatit nasıl teşhis edilir?

Doktorunuz muhtemelen cildinizi inceleyerek seboreik dermatitiniz olup olmadığını belirleyecektir. Doktor aşağıdakiler dahil seboreik dermatite benzer semptomları olan durumları dışlamak için inceleme (biyopsi) için cilt hücrelerini kazıyabilir:

  • Sedef hastalığı: Bu bozukluk ayrıca kepek ve pullarla kaplı kırmızı cilde neden olur. Sedef hastalığında genellikle daha fazla pulunuz olur ve bunlar gümüşi beyaz olur.
  • Atopik dermatit: Bu cilt reaksiyonu, dirsek kıvrımlarında, dizlerin arkasında veya boynun önünde kaşıntılı, iltihaplı cilde neden olur. Sık sık yinelenir.
  • Tinea versicolor: Bu döküntü gövdede görülür ancak genellikle seboreik dermatit yamaları gibi kırmızı değildir.
  • Gül hastalığı: Bu durum genellikle yüzde oluşur ve çok az ölçeklidir.

Seboreik dermatit nasıl tedavi edilir?

İlaçlı şampuanlar, kremler ve losyonlar seboreik dermatitin ana tedavileridir. Doktorunuz reçeteli ilaçları düşünmeden önce muhtemelen reçetesiz kepek şampuanları gibi ev ilaçlarını denemenizi tavsiye edecektir.

Ev ilaçları işe yaramazsa, aşağıdaki tedavileri denemek için doktorunuzla konuşabilirsiniz:

İltihabı kontrol eden kremler, şampuanlar veya merhemler

Seboreik dermatit tedavisi için reçeteli hidrokortizon, fluosinolon, klobetasol ve desonid kafa derisine veya etkilenen diğer bölgeye uyguladığınız kortikosteroidlerdir. Etkili ve kullanımı kolaydır, ancak idareli kullanılmalıdır. Ara vermeden haftalarca veya aylarca kullanılırsa, cildi inceltme ve kaşıntı gibi yan etkilere neden olabilirler.

Kalsinörin inhibitörleri olan takrolimus ve pimekrolimus içeren kremler veya losyonlar etkili olabilir ve kortikosteroidlerden daha az yan etkiye sahip olabilir. Ancak bunlar ilk tercih edilen tedaviler değil çünkü Gıda ve İlaç İdaresi kanserle olası bir ilişki hakkında endişelere sahiptir. Ek olarak, takrolimus ve pimekrolimus, hafif kortikosteroid ilaçlardan daha pahalıdır.

Antifungal jeller, kremler veya şampuanlar

Etkilenen bölgeye ve semptomlarınızın şiddetine bağlı olarak, doktorunuz yüzde 2 ketokonazol veya yüzde 1 siklopiroks içeren bir ürün reçete edebilir veya doktorunuz her iki ürünü de dönüşümlü olarak kullanmak üzere reçete edebilir.

Hap olarak aldığınız antifungal ilaçlar

Durumunuz diğer tedavilerle iyileşmiyorsa, doktorunuz hap şeklinde bir mantar önleyici ilaç önerebilir. Olası yan etkiler ve ilaç etkileşimleri nedeniyle bunlar tedavi için ilk seçenek değildir.

Unutmayın, hangi ilacı ne şekilde alacağınıza doktorunuz karar verecektir.

Seboreik dermatite ne iyi gelir?

seboreik dermatite iyi gelen şeyler

Seboreik dermatit için yaşam tarzı değişiklikleri ve ev ilaçları işe yarayabilir. Durumunuz iyileşmeden önce farklı ürünleri veya bir ürün kombinasyonunu denemeniz gerekebilir.

Sizin için en iyi yaklaşım cilt tipinize, durumunuzun ciddiyetine ve semptomlarınızın kafa derinizi veya vücudunuzun diğer bölgelerini etkileyip etkilemediğine bağlıdır. Ancak durumunuz düzelse bile, bir noktada geri gelme olasılığı yüksektir. Semptomları izleyin ve tekrarladığında durumu tedavi etmeye devam edin.

Saç derinizi düzenli olarak yıkayın

Seboreik dermatit için normal şampuan kepeğe yardımcı olmazsa, reçetesiz olarak satılan kepek şampuanlarını deneyebilirsiniz.

Belirtileriniz azalmaya başlayana kadar her gün bir ürün kullanın ve ardından gerektiğinde haftada bir ila üç kez kullanın. Katran içeren şampuan, açık renkli saçların rengini bozabilir, bu nedenle diğer ürünleri kullanmak isteyebilirsiniz.

Bir şampuan türü bir süre işe yarıyorsa ve daha sonra etkisini kaybediyor gibi görünüyorsa, iki veya daha fazla tür arasında geçiş yapmayı deneyebilirsiniz. Şampuanınızı önerilen süre boyunca açık bıraktığınızdan emin olun – bu, bileşenlerinin çalışmasını sağlar. Bu şampuanlar yüze, kulaklara ve göğse nazikçe sürülebilir ve tamamen durulanabilir.

Diğer ev ilaçları

Aşağıdaki reçetesiz tedaviler ve kişisel bakım ipuçları seboreik dermatiti kontrol etmenize yardımcı olabilir:

  • Saçınızdaki pulları yumuşatın ve alın: Saç derinize mineral yağ veya zeytinyağı sürün. Bir saat kadar bekletin. Ardından saçınızı tarayın ve yıkayın.
  • Cildinizi düzenli olarak yıkayın: Sabunu vücudunuzdan ve saç derinizden tamamen temizleyin. Sert sabunlardan kaçının ve nemlendirici kullanın.
  • İlaçlı bir krem ​​sürün: Önce doktorunuza veya eczacınıza danışarak etkilenen bölgelerde hafif bir kortikosteroid krem ​​deneyin ve onu gözlerden uzak tutun. Bu işe yaramazsa, doktorunuza veya eczacınıza danışarak antifungal krem deneyin.
  • Şekillendirici ürünlerden kaçının: Durumu tedavi ederken saç spreyleri, jeller ve diğer şekillendirici ürünleri kullanmayı bırakın.
  • Alkol içeren cilt ve saç ürünlerinden kaçının: Bunlar hastalığın alevlenmesine neden olabilir.
  • Düz dokulu pamuklu giysiler giyin: Bu, cildinizin etrafında hava dolaşımını sürdürmeye yardımcı olur ve tahrişi azaltır.
  • Sakal veya bıyığınız varsa düzenli olarak yüz kıllarınızı şampuanlayın: Seboreik dermatit, bıyık ve sakallarda daha kötü olabilir. Belirtileriniz düzelene kadar doktorunuza veya eczacınıza danışarak günlük yüzde 1 ketokonazol içeren şampuan kullanabilirsiniz.
  • Göz kapaklarınızı nazikçe temizleyin: Göz kapaklarınızda kızarıklık veya kabuklanma belirtileri varsa, bunları her gece bebek şampuanıyla yıkayın ve pulları pamuklu çubukla silin. Ilık veya sıcak kompresler de yardımcı olabilir.

Seboreik dermatit için alternatif tedaviler

Aşağıda listelenenler de dahil olmak üzere birçok alternatif tedavi, bazı kişilerin seboreik dermatitlerini yönetmelerine yardımcı olmuştur. Ancak etkinliklerine dair kanıtlar kesin değildir. Kişisel bakım rutininize herhangi bir alternatif ilaç eklemeden önce doktorunuza danışmak her zaman iyi bir fikirdir.

  • Çay ağacı yağı: Etkilenen bölgede çay ağacı yağı, tek başına veya şampuan içinde kullanılabilir. Bazı araştırmalar, çay ağacı yağının alerjik bir reaksiyonu tetikleyebileceğini düşündürmektedir.
  • Balık yağı takviyeleri: Bu tür haplar omega-3 yağ asitleri içerir.
  • Aloe vera: Etkilenen bölgeye aloe vera jelini bir ürün içinde veya doğrudan bitkinin kesilmiş bir yaprağından uygulayın. Aloe veranın cilde faydaları yazımız ilginizi çekebilir.

Seboreik dermatit için beslenme rehberi

Peki seboreik dermatitte beslenme nasıl olmalısır? Hangi yiyecekler tercih edilmeli ve hangisinden kaçınılmalıdır?

Seboreik dermatit için aşağıdaki gibi dengeli bir diyet gerekli vitaminleri sağlar:

  • Tereyağı, karaciğer ve yumurtalarda bulunan A vitamini;
  • Meyvelerde (çilekler, turunçgiller, kavunlar vb.) ve sebzelerde (biber, karnabahar vb.) bulunan C vitamini
  • Yağlarda (ayçiçek yağı, zeytinyağı, yer fıstığı yağı vb.), badem, fındık, avokado vb. bulunan E vitamini
  • Yağlı balıklarda ve yağlarda (kolza yağı, zeytinyağı vb.) bulunan omega 3 ve 6

İyi bir metabolizma sağlamak için protein, demir ve esansiyel yağ asitleri bakımından dengeli bir diyet benimsemek de önemlidir. Ayrıca doymuş yağlar (krema vb.) ve hızla emilen şekerler (tatlılar, kekler vb.) gibi belirli yiyeceklerin alımını da sınırlamalısınız.

Son olarak, mümkün olduğunca işlenmiş yiyecekler yerine ev yapımı yiyecekleri tercih etmekte fayda vardır. İşlenmiş gıdalar genellikle yüksek miktarlarda tuz veya şeker içerir.

Özet olarak

  • Seboreik dermatit, yaygın bir döküntü türüdür. Kırmızı, pullu, yağlı bir cilde neden olur. Yüz, kafa derisi ve göğsün üst kısmı gibi yağ bezlerinin bulunduğu ciltte oluşur.
  • Uzun sürme ya da gidip geri dönme eğilimindedir. Soğuk hava, hormonal değişiklikler ve stres genellikle daha da kötüleşir.
  • Semptomlar engebeli, pullu, yağlı ve kaşıntılı cildi içerebilir.
  • Aynı zamanda sivilce, iltihaplı göz kapakları (blefarit) veya diğer cilt rahatsızlıklarınız da olabilir.
  • İlaçlı şampuan, vücut yıkama ve losyon gibi tedaviler semptomları azaltabilir.
  • Seboreik dermatit, devam eden (kronik) bir durumdur. Gidebilir ve sonra geri gelebilir. Doktorunuza danışarak haftada bir veya iki kez ilaçla birlikte şampuan, krem ​​veya merhem kullanmanız gerekecektir.

Kaynak ve ileri okuma:

  1. https://www.mayoclinic.org/
  2. https://my.clevelandclinic.org/
  3. https://www.urmc.rochester.edu/
  4. https://dermnetnz.org/
  5. https://www.ducray.com/

Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

Dr. Tamer Sadıkoğlu

Dr. Tamer Sadıkoğlu 1994 yılında Tıp eğitimini, 1998 yılında ise uzmanlık eğitimini tamamlamıştır. Aynı üniversitede bünyesinde 1998-2018 yılları arasında öğretim görevlisi olarak çalışmıştır. 2002’den itibaren Hollanda’ da çalışma hayatına devam etmekle beraber, Türkiye’deki çeşitli Sağlık kuruluşu ve Derneğe üyedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir