Medikal Rehber

Serebral Palsi Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

02.03.2020
76

Serebral palsi, hareket bozuklukları ve kas sertliği olan bir grup semptomu ifade eder. Çeşitleri; spastik, diskinetik ve ataksik idir. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

Serebral Palsi Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Serebral palsi nedir?

Serebral palsi hastalığı, doğumdan önce, doğum sırasında veya doğumdan sonra sinir sistemi hasarı nedeniyle kasları kontrol etme yeteneğinin azaldığı bir durumdur. Bu sinir sistemi hasarı vücut hareketini ve duruşunu etkiler. Genellikle sert kaslar veya istemsiz kas hareketleri olarak ortaya çıkar.

Serebral palsi hareketi, koordinasyonu, kas tonusunu ve duruşu etkileyebilir. Aynı zamanda görme bozukluğu, işitme, konuşma, yeme ve öğrenme bozukluğu ile de ilişkilendirilebilir.

Serebral palsi olan çocuklarda emekleme, yürüme ve konuşma gibi gelişimsel gecikmeler görülebilir. Küçük çocuklarda bu tanı genellikle iki yaşına kadar konur.

Çocuğunuzun bu hastalığın belirtilerinden bazılarını gösterdiğini düşünüyorsanız veya gelişimi gecikirse, doktorunuza başvurmakta her zaman fayda vardır.

Serebral palsi çeşitleri

4 ana serebral palsi türü vardır:

  • Spastik serebral palsi: Kasların zayıf ve sert olduğu bir durumdur. Bu türden etkilenenlerin hareketleri gariptir. Kolların veya bacakların biri veya her ikisi de farklı şekilde etkilenebilir.
  • Diskinezik serebral palsi: Kasların kontrolsüz bir şekilde hareket ettiği veya istemsiz duruşlara neden olduğu bir türdür. Bu, kolların, bacakların ve vücudun kaslarının kasılması ve gevşemesinden kaynaklanır. Yüz ve dil kasları etkilenirse, konuşmak zordur.
  • Ataksik serabral palsi: Denge ve koordinasyon sorunları nedeniyle hareketlerin sarsıntılı ve sakar göründüğü türdür. Dengesiz yürüme ile zorluğa yol açabilir. Bu türe sahip olan olan insanlar istemsiz el titremesi yaşayabilir.
  • Karışık: Kişinin yukarıdaki özelliklerin bir aralığını gösterdiği bir türdür.

Bu hastalığı olan insanlar, zihinsel engel, epilepsi, gecikmiş büyüme, omurga deformiteleri ve görme, işitme ve konuşma sorunları gibi başka durumlara da sahip olabilir.

Serebral palsi nedenleri ve risk faktörleri

Serebral palsi, kas tonusunu (motor korteks) kontrol eden bölgede gelişen beyin hasarı olduğunda ortaya çıkar. Bazı durumlarda, motor korteks fetüste normal olarak gelişmez. Hasara bağlı olarak, serebral palsi insanları farklı şekillerde ve farklı boyutlarda etkiler.

Ayrıca, serebral palsi hastalığı için risk faktörleri şunlar olabilir:

  • Prematürite ve düşük doğum ağırlığı
  • Bazı gebelik komplikasyonları
  • Hamilelik sırasında annenin yakalandığı bir enfeksiyon
  • Hamilelik veya doğum sırasında uzun süreli oksijen kaybı veya doğumdan sonra şiddetli sarılık
  • Bebeğin beyninde yaralanma veya kanama
  • Beynin gelişimini etkileyen genlerdeki mutasyonlar
  • İkiz, üçüz gibi çoklu doğum olmak

Serebral palsi hastalığı olan çoğu bebek için neden bilinmemektedir. Bu hastalık için tek bir neden yoktur.

Beyindeki hasar yaşla birlikte kötüleşmez, ancak kalıcıdır. Yaşam beklentisi normaldir, ancak etkileri vücutta strese ve erken yaşlanmaya neden olabilir.

Serebral palsi belirtileri

Bu hastalık çeşitli semptomlara neden olur. En yaygın olanları aşağıdakileri içerir:

  • Kaslarda sertlik
  • Kas güçsüzlüğü
  • Abartılı reflekslere sahip olmak
  • Kas koordinasyonu eksikliği
  • Kontrolsüz vücut hareketleri
  • Denge ve koordinasyon sorunları
  • Yutma, emme veya yeme sorunları
  • Şeylere ulaşmak için sadece vücudun bir tarafını kullanmak
  • Konuşmayı öğrenmede gecikme

Bu semptomlar hafif veya şiddetli olabilir. Genellikle bir çocuğun yaşamının ilk 2 yılında ortaya çıkarlar.

Ne zaman doktora görünmeli?

Çocuğunuzda hareket bozukluğu veya gelişimsel gecikmeler varsa erken teşhis almak çok önemlidir. Çocuğunuz yukarıdaki belirtilerin birini veya birkaçını gösteriyorsa vakit kaybetmeden doktora görünmesinde fayda vardır.

Serebral palsi teşhisi

Çocuğunuz fiziksel beceriler geliştirmek için yavaşsa, kas sertliği varsa veya olağan dışı bir duruşa sahipse bu hastalık hakkında endişelenebilirsiniz. Örneğin, çocuğunuz 12-18 ay boyunca yürümüyor ve 24 ay boyunca basit cümleler konuşmuyorsa veya yukarıdaki belirtilerden bazılarını gösteriyorsa, çocuğunuzun doktoruyla konuşmalısınız.

Doktorunuz çocuğunuzun semptomlarına ve muayenesine göre hastalık tanısı düşünebilir. Doktor sizi başka bir çocuk doktoruna da yönlendirebilir. Doktorunuz sizinle ve çocuğunuzla konuşacak, fiziksel olarak inceleyecek, işitme, görme ve daha fazlasını test edecektir.

Doktorunuz ultrason, bilgisayarlı tomografi taraması veya manyetik rezonans görüntüleme gibi beynin görüntülenmesini içeren testler isteyebilir. Bu testler serebral palsi hastalığı ve diğer olası nedenleri ayırt etmeye yardımcı olur. Diğer kas problemlerinin nedenlerini dışlamak için kan testi de gerekebilir. Çocuğunuzun epilepsi gibi başka ilişkili durumları varsa, beyin aktivite testi gibi başka bir dizi test de gerekebilir.

Hastalığın tanısına ulaşmak için tekrarlanan testler ve doktor ziyaretleri gerekebilir. Özellikle hafif vakalarda teşhisler aylar hatta yıllar alabilir. Bu çok sinir bozucu olsa da, zamana ihtiyaç vardır. Teşhisi doğru yapmak önemlidir.

Serebral palsi tedavisi

Bu hastalık tedavi edilemez, ancak bu durumdaki insanlara yardımcı olmak için çok şey yapılabilir. Özellikle çocuklar, aşağıdaki sorunları gidermek için bir sağlık uzmanları ekibinin hizmetlerinden yararlanabilir:

  • Hareketlilik
  • Konuşma, görme ve duyma
  • Yeme ve içme
  • Ağrı
  • Öğrenme
  • Mesane ve bağırsak kontrolü
  • Duygusal esenlik

Fizyoterapistler ve mesleki terapistler, oturma, yürüyüş, giyinme ve tuvaleti kullanma gibi günlük görevlere yardımcı olabilir. Atel gibi şeyler önerebilir ve kasları güçlendirmeye yardımcı olmak için egzersizler yapabilirler. Uzman tavsiyelerinin yanı sıra, yürüme çerçeveleri, tekerlekli sandalyeler ve modifiye ayakkabılar gibi ekipmanlar da yardımcı olabilirler.

Bazı ilaçlar sert veya aşırı aktif kasların gevşemesine, ağrının azaltılmasına ve hareketliliğin iyileştirilmesine yardımcı olabilir. Kas dengesizliğine yardımcı olmak için özel diş telleri ve diğer bozuklukların üstesinden gelmek için cerrahi ve mekanik yardımcılar vardır. Hastalık nedeniyle epilepsi, ağrı, uyku veya yeme bozuklukları varsa ilaçlara da ihtiyacınız olabilir.

Hastaların sıklıkla yaşadığı öğrenme, iletişim ve duygusal konularda yardımcı olabilecek uzmanlar da vardır.

Çalışan hastalar

Hastalığı olan çalışan yetişkinler, çalışma koşullarının esnek saatler, daha fazla dinlenme süresi ve fiziksel çevrede değişikliklerle adapte edilmesi gerektiğini bilmelidir. Hareketlilikte, özellikle yataktan oturmaya kadar basit transferler yaparken bile sorunlar yaşanabilir. İşe başlamadan önce bir meslek terapisti tarafından çevrenin değerlendirilmesi, olası problemlerinin önüne geçecektir.

 

Kaynak: ninds.nih.gov


Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

20 Nisan 1984 İstanbul doğumluyum. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunuyum ve özel bir hastanede çalışıyorum. Halkın sağlıklı ve kaliteli bilgilere ulaşması için Medikal Rehber sitesi için yazıyorum, bazen de yazılanları gözden geçirip onaylıyorum.

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.