Skuamöz Hücreli Karsinom Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Skuamöz hücreli karsinom, derinin orta ve dış katmanlarını oluşturan, skuamöz hücrelerde gelişen yaygın bir cilt kanseri şeklidir. Daha fazla bilgi için aşağıdaki yazıyı okuyabilirsiniz.

10.02.2020
338
Skuamöz Hücreli Karsinom Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Skuamöz hücreli karsinom nedir?

Skuamöz hücreli karsinom (spinal hücreli karsinom) lokal olarak tahrip edici olarak büyüyen, ancak sıklıkla metastaz oluşturmayan (yayılmayan) malign bir tümördür. Skuamöz hücreli karsinom, bazal hücreli karsinomdan sonra en yaygın ikinci deri kanseridir ve “beyaz deri kanseri” olarak da adlandırılır.

Bu oluşumun en önemli nedeni, özellikle güneş ışığına duyarlı kişilerde yıllarca kronik UV maruziyetidir. Bu durumun öncesi aktinik keratoz hastalığıdır. Karsinom özellikle kafa derisi ve yüzde, hafif kontamine ciltlerde giderek artan pürüzlü lekeler olarak kendini gösterir.

Kimlerde görülür?

Bazal hücreli karsinomdan sonra, skuamöz hücreli karsinom neredeyse tüm dünyada ikinci en yaygın kanserdir. Erkekler kadınlardan daha sık etkilenir ve ortalama yaş 70 civarındadır.

Bu kanser çoğu zaman farkedilmediğinden sadece hastalık sayısı tahminleri vardır. Örneğin İsviçre’de, bunlar her yıl 3.500 ila 5.500 insana yeni tanı konur. Etkilenen yüz kişiden beşi metastaz (kanserin yayılması) geliştirir.

Skuamöz hücreli karsinom neden olur?

Skuamöz hücreli karsinomlar çoğunlukla aktinik keratozlardan gelişir. Bu cilt değişikliklerine, cildi tekrar tekrar ve kalıcı olarak etkileyen güçlü UV radyasyonu neden olur. Cilde verilen hasar, solaryumlardan gelen yapay UV ışınlarının neden olabileceği gibi güneş ışığından da kaynaklanır.

Normalde, cildin üst tabakası kendini oldukça iyi koruyabilir; hasarını kendisi onarır ve cilt değişikliklerini düzeltir. Bununla birlikte, UV radyasyonuna maruz kalma çok yüksekse, cilt artık kendisini onaramaz. Hastalıklı cilt hücreleri önce aktinik keratoz hastalığını oluşturur ve sonra skuamöz hücreli karsinom gelişir.

Nadir durumlarda, Bowen hastalığından da gelişir. Aktinik keratoz gibi, bu da düz, kırmızımsı ve kabuklu yumrularla ilişkili epidermisin artan kornifikasyonu ile kendini gösterir.

Keratozun aksine, Bowen hastalığı esas olarak güneşle çok az temas eden veya hiç temas etmeyen alanlarda; yüzde, parmaklarda, vücutta ve alt bacaklarda görülür. Etkilenen her yirmi kişide Bowen hastalığı skuamöz hücreli karsinom olarak gelişir.

Kimler risk altındadır?

Skuamöz hücreli karsinom riskinizi artırabilecek faktörler şunlardır:

  • Açık ten: Cilt renginden bağımsız olarak herkes bu karsinom türüne yaklanabilir. Bununla birlikte, cildinizde daha az pigment (melanin) bulunması, zararlı UV radyasyonuna karşı daha az koruma sağlar.
  • Aşırı güneş ışığına maruz kalma: Güneşten gelen UV ışığına maruz kalmak riskinizi artırır. Güneşte çok fazla zaman geçirmek (özellikle cildinizi kıyafet veya güneş kremi ile kaplamıyorsanız)  cildin skuamöz hücreli karsinom riskini daha da artırır.
  • Bronzlaşma yataklarının kullanımı: Kapalı bronzlaşma yatakları kullanan kişilerde cildin kanser geliştirme riski artar.
  • Güneş yanığı öyküsü: Çocuklukta veya gençlikte bir veya daha fazla kabarık güneş yanığı olması, yetişkin olduğunuzda riskinizi artırır. Yetişkinlikte güneş yanığı da bir risk faktörüdür.
  • Prekanseröz cilt lezyonlarının kişisel öyküsü: Aktinik keratoz veya Bowen hastalığı gibi prekanseröz bir cilt lezyonuna sahip olmak, cildin karsinom geliştirme riskini artırır.
  • Kişisel bir cilt kanseri öyküsü: Daha önce herhangi bir cilt kanseri öykünüz varsa, tekrar gelişme olasılığı daha yüksektir.
  • Zayıf bağışıklık sistemi: Bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde cilt kanseri riski artar. Bu, lösemi veya lenfoma olanları ve organ nakli yapılanlar gibi bağışıklık sistemini baskılayan ilaçları alan kişileri içerir.
  • Nadir genetik bozukluk: Güneş ışığına aşırı duyarlılığa neden olan bazı genetik bozukluk (albinizm gibi) olan kişilerde cilt kanseri gelişme riski büyük ölçüde artar.

Skuamöz hücreli karsinom belirtileri nelerdir?

Cildin skuamöz hücreli karsinomu genellikle kafa derisi, ellerinizin üst kısmı, kulaklarınız veya dudaklarınız gibi güneşe maruz kalan ciltlerde görülür. Ancak ağzınızın içi, ayaklarınızın dipleri ve cinsel organlarınız da dahil olmak üzere vücudunuzun herhangi bir yerinde ortaya çıkabilir.

Cildin skuamöz hücreli karsinomunun belirtileri ve semptomları şunları içerir:

  • Sert, kırmızı bir nodül
  • Pullu, kabuklu ve düz bir yara
  • Eski bir yara ve ülser üzerinde yeni bir yara veya yükselmiş alan
  • Dudakta açık bir yaraya dönüşebilen kaba, pullu bir yama
  • Ağzınızda kırmızı bir yara veya pürüzlü yama
  • Anüste veya cinsel organlarınızda kırmızı, kabarık bir yama veya siğil gibi yara

Ne zaman doktora görünmeli?

Yaklaşık iki ay içinde iyileşmeyen bir yara veya yara izi ya da gitmeyen düz bir pullu cilt yaması varsa vakit kaybetmeden doktora görünmekte fayda vardır.

Skuamöz hücreli karsinom nasıl teşhis edilir?

Cildin skuamöz hücreli karsinomunu teşhis etmek için kullanılan testler ve prosedürler şunları içerir:

  • Fiziksel muayene: Doktorunuz sağlık geçmişiniz hakkında sorular soracak ve cildinizdeki karsinom belirtilerini aramak için cildinizi inceleyecektir.
  • Biyopsi: Skuamöz hücreli karsinomu doğrulamak için doktorunuz şüpheli cilt lezyonunun bir kısmını veya tamamını kesmek için bir araç kullanacaktır. Ne tür bir cilt biyopsisi yaptığınız sizin durumunuza bağlıdır. Doku muayene için bir laboratuvara gönderilir.

Skuamöz hücreli karsinom nasıl tedavi edilir?

Cildin çoğu skumöz hücreli karsinomu nispeten küçük bir ameliyatla veya bazen cilde uygulanan bir ilaçla tamamen çıkarılabilir. Hangi tedavilerin sizin için en iyisi olduğu, tümörün büyüklüğüne, konumuna ve agresifliğine ve kendi tercihlerinize bağlıdır.

Küçük cilt kanserleri için tedaviler

Cilt kanseriniz çok küçükse ve yayılma riski düşükse, aşağıdakileri içeren invaziv tedavileri düşünebilirsiniz:

  • Küretaj ve elektrodikasyon: Bu tedavi, cilt kanserinin yüzeyinin bir kazıma aleti (küret) ile çıkarılmasını ve daha sonra kanserin tabanının elektrikli bir iğne ile yırtılmasını içerir. Bu yöntem genellikle cildin küçük veya çok yüzeysel yassı epitel hücreli kanserleri için kullanılır.
  • Lazer tedavisi: Yoğun bir ışık demeti, genellikle çevreleyen dokuya çok az zarar vererek ve kanama, şişme ve skarlaşma riskini azaltarak büyümeyi buharlaştırır. Lazer tedavisi çok yüzeysel cilt lezyonları için bir seçenek olabilir.
  • Dondurucu: Bu tedavi, kanser hücrelerinin sıvı azotla (kriyocerrahi) dondurulmasını içerir. Yüzeysel cilt lezyonlarının tedavisi için bir seçenek olabilir. Donma, cilt kanserinin yüzeyini çıkarmak için bir kazıma aleti (küret) kullanıldıktan sonra yapılabilir.
  • Fotodinamik tedavi: Fotodinamik tedavi, yüzeysel cilt kanserlerini tedavi etmek için ışığa duyarlı ilaçları ve ışığı birleştirir. Fotodinamik tedavi sırasında, kanser hücrelerini ışığa duyarlı hale getiren sıvı bir ilaç cilde uygulanır. Daha sonra bölgede cilt kanseri hücrelerini yok eden bir ışık parlar.

Büyük cilt kanserleri için tedaviler

Daha büyük skuamöz hücreli karsinom, cildin daha derinine uzanıyorsa aşağıdaki tedaviler önerilebilir.

  • Basit eksizyon: Bu prosedürde doktorunuz kanserli dokuyu ve çevresindeki sağlıklı cilt kenarını keser. Doktorunuz bazı durumlarda tümörün etrafındaki normal cildin çıkarılmasını önerebilir.
  • Mohs ameliyatı: Mohs ameliyatı sırasında, doktorunuz anormal hücreler kalmayıncaya kadar her bir katmanı mikroskop altında inceleyerek kanseri katmanlara ayırır. Bu, cerrahın tüm büyümenin kaldırıldığından emin olmasını ve çevredeki sağlıklı cildi aşırı miktarda almaktan kaçınmasını sağlar.
  • Radyasyon tedavisi: Radyasyon tedavisi, kanser hücrelerini öldürmek için X-ışınları ve protonlar gibi yüksek enerjili ışınlar kullanır. Radyasyon tedavisi bazen ameliyattan sonra kanserin geri dönme riskinin arttığı durumlarda kullanılır. Ayrıca ameliyat olamayan insanlar için bir seçenek olabilir.

Cildin ötesine yayılan cilt kanseri tedavileri

Skuamöz hücreli karsinom vücudun diğer bölgelerine yayıldığında, aşağıdakiler de dahil olmak üzere ilaç tedavileri önerilebilir:

  • Kemoterapi: Kemoterapi kanser hücrelerini öldürmek için güçlü ilaçlar kullanır. Karsinom lenf düğümlerine veya vücudun diğer bölgelerine yayılırsa, kemoterapi tek başına veya hedefli ilaç tedavisi ve radyasyon tedavisi gibi diğer tedavilerle birlikte kullanılabilir.
  • Hedefli ilaç tedavisi: Hedefli ilaç tedavileri, kanser hücrelerinde bulunan spesifik zayıflıklara odaklanır. Bu zayıflıkları bloke ederek, hedefli ilaç tedavileri kanser hücrelerinin ölmesine neden olabilir. Hedefli ilaç tedavisi genellikle kemoterapi ile birleştirilir.
  • İmmünoterapi: İmmünoterapi, bağışıklık sisteminizin kanserle savaşmasına yardımcı olan bir ilaç tedavisidir. Vücudunuzun hastalıkla savaşan bağışıklık sistemi kansere saldırmayabilir, çünkü kanser hücreleri bağışıklık sistemi hücrelerini kör eden proteinler üretir. İmmünoterapi bu sürece müdahale ederek çalışır. Cildin skuamöz hücreli karsinomu için, kanser ilerlediğinde immünoterapi düşünülebilir.

Skuamöz hücreli karsinom önlenebilir mi?

Bu kanser türünden kendinizi korumak için aşağıdakileri yapabilirsiniz:

  • Gün ortasında güneşten kaçının: Özellikle güneşin yoğun ve güçlü olduğu saatlerde güneşten uzak durun. Kış aylarında veya gökyüzü bulutlu olduğunda bile günün daha az güneşli saatlerinde açık hava etkinlikleri planlayın.
  • Yıl boyunca güneş kremi kullanın: Geniş spektrumlu güneş kremi kullanarak kendinizi koruyun. Terlediğinizde kremi tekrar uygulayın.
  • Koruyucu elbise giyin: Cildinizi, kollarınızı ve bacaklarınızı örten koyu, sıkı dokunmuş giysiler giyin ve size daha fazla koruma sağlayan geniş kenarlı bir şapka takın.
  • Bronzlaşma yataklarından kaçının: Bronzlaşma yatakları UV ışınları yayar ve cilt kanseri riskinizi artırabilir.
  • Cildinizi düzenli olarak kontrol edin ve değişiklikleri doktorunuza bildirin: Cildinizi yeni cilt büyümeleri veya mevcut benekler, çiller, yumrular ve doğum lekelerindeki değişiklikler açısından sık sık inceleyin. Aynaların yardımıyla yüzünüzü, boynunuzu, kulaklarınızı ve kafa derinizi kontrol edin.

Kaynak: Skin Cancer Foundation


Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıda bulabilirsiniz:

YAZAR BİLGİSİ
Dr. Erdi Dinçer
19 Mayıs 1960 İstanbul doğumluyum. Üniversite eğitimine kadar İstanbul'da eğitim aldım. Üniversite'yi Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde okudum. Daha sonra ise gerekli eğitimleri alarak onkoloji üzerine çalışmaya başladım. Vaktim olduğunda ise Medikal Rehber sitesi için yazıyorum ve bazen kanser hakkında yazılanları gözden geçirip onaylıyorum.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.