Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Sağanak Yağışlı
14°C
İstanbul
14°C
Sağanak Yağışlı
Salı Sağanak Yağışlı
15°C
Çarşamba Karla Karışık Yağmur
5°C
Perşembe Karla Karışık Yağmur
4°C
Cuma Yağışlı
10°C

Tat ve Koku Kaybı ve Koronavirüs (COVID-19)

Tat ve koku kaybı her zaman koronavirüs (COVID-19) belirtisi olmasa da, böyle bir ihtimal de vardır. Her zaman dikkat etmeli ve diğer belirtileri de izlemelisiniz. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

Tat ve Koku Kaybı ve Koronavirüs (COVID-19)
22.11.2020
A+
A-

Tat ve koku kaybı ve koronavirüs (COVID-19) hakkında

Yeni koronavirüsün neden olduğu solunum yolu hastalığı olan COVID-19, tat ve koku kaybı gibi çeşitli semptomlara neden olabilir. Genellikle semptom türleri ve şiddeti kişiden kişiye değişebilir.

COVID-19, öksürük ve nefes darlığı gibi solunum semptomlarına ek olarak başka semptom türlerine de neden olabilir. Bunlardan biri koku veya tat alma duyunuzu kaybetmektir.

COVID-19 ile koku ve tat kaybına, ne kadar yaygın olduğuna ve bu semptomların ne kadar sürebileceğine daha yakından bakalım.

Tat ve koku kaybı koronavirüs (COVID-19) belirtisi mi?

Soğuk algınlığı veya grip gibi üst solunum yolu enfeksiyonlarının koku ve tat duyularımızı etkilemesi nadir değildir. Aslında bir çalışmada, soğuk algınlığı ve sinüs enfeksiyonlarının, etkilenenlerin yüzde 60’ında koku kaybına neden olduğu tahmin edilmektedir. (Kaynak)

Tat duyunuz ve koku alma duyunuz yakından bağlantılıdır. Aslında, koku kaybı yaşamak tat duyunuzu büyük ölçüde etkileyebilir. Tat kaybı meydana geldiğinde, bunun yüzde 95 oranında azalmış koku duyusuyla ilişkili olduğu tahmin ediliyor. (Kaynak)

COVID-19’lu kişilerde koku kaybı aniden ortaya çıkabilir ve buna sıklıkla tat kaybı da eşlik eder. Ayrıca COVID-19 ile bu semptomlar burun akıntısı ile veya burun tıkanması ile de ortaya çıkabilir.

Koku veya tat kaybının COVID-19’un erken bir belirtisi olması mümkündür. Bir inceleme, toplam 11.054 COVID-19 hastasıyla sekiz çalışmayı değerlendirmiştir. Bu incelemeye göre, diğer COVID-19 semptomlarından önce sıklıkla koku ve tat kaybı meydana gelmiştir. (Kaynak)

Özellikle, koku kaybı, hafif bir COVID-19 vakasının potansiyel bir göstergesi olabilir. Bilimsel bir çalışma, pandeminin daha önceki dönemlerinde, koku kaybının hastaneye yatıştan ziyade ayakta tedavi ile daha yakından ilişkili olduğunu bulmuştur. (Kaynak)

Koronavirüs (COVID-19) nasıl tat ve koku kaybı yapar?

COVID-19 ile koku ve tat kaybının tam olarak nasıl olduğu hala belirsizdir, ancak bazı teoriler vardır.

COVID-19’a neden olan koronavirüs SARS-CoV-2, potansiyel konakçı hücrelerin yüzeyinde bulunan ACE2 adlı bir proteine bağlanır. ACE2, burnunuzda ve ağzınızda bulunan hücrelerde bol miktarda bulunur.

Virüsün koku ve tat duyularınızla ilişkili sinir hücrelerini doğrudan istila etmesi olasıdır. Bununla birlikte, Science Advances dergisinde son zamanlarda yapılan bir çalışma, bu fikir hakkında şüphe uyandırmıştır. (Kaynak)

Araştırmacılar, kokuları algılayan sinir hücrelerinde ACE2 bulamadılar. Bunun yerine, bu sinir hücrelerini çevreleyen ve destekleyen hücrelerde ACE2 buldular. Bu çevredeki hücrelerin enfeksiyonunun, koku alma yeteneğinizi etkileyen iltihaplanma seviyelerine veya hasara yol açması mümkündür.

COVID-19’un özellikle tadı nasıl etkilediği hakkında çok az araştırma yapılmıştır. Koku kaybı ve tat kaybı genellikle birlikte meydana geldiğinden, muhtemelen şu anda COVID-19’lu kişilerin koku kaybının bir sonucu olarak tat kaybı yaşadığı düşünülmektedir. (Kaynak)

Tat ve koku kaybı ne kadar yaygındır?

COVID-19 ile bildirilen koku ve tat kaybının yaygınlığı, çalışmalar arasında büyük farklılıklar göstermektedir.

Mayo Clinic Proceedings dergisinde yayınlanan bir çalışma, bunu detaylı bir şekilde incelemiştir. Araştırmacılar, onaylanmış COVID-19 vakası olan 8.000’den fazla kişiden gelen verileri temsil eden 24 çalışmanın sonuçlarını incelediler ve aşağıdakileri buldular: (Kaynak)

  • Koku kaybı için rapor edilen yaygınlık yüzde 3,2 ila yüzde 98,3 arasında değişmektedir. Ortalama koku kaybı yaygınlığı yaklaşık yüzde 41 olarak hesaplanmıştır.
  • Tat kaybı için bildirilen yaygınlık yüzde 5,6 ila yüzde 62,7 arasındaydı. Ortalama tat kaybı yaygınlığı yaklaşık yüzde 38,2 olarak hesaplanmıştır.
  • Daha ileri yaş, daha düşük koku veya tat kaybı yaygınlığı ile ilişkiliydi.
  • Kadınlara karşı erkeklerde her iki semptomun prevalansında hiçbir fark görülmedi. Ancak, diğer çalışmalar koku veya tat kaybının kadınlarda erkeklerden daha sık görülme eğiliminde olduğunu bulmuştur. (Kaynak)

Tat ve koku kaybı nasıl test edilir?

Koku veya tat alma duyunuzu kaybedebileceğinizden mi endişeleniyorsunuz? Öyleyse, bu duyuları test etmek için aşağıdaki yöntemleri deneyebilirsiniz.

Tat ve koku testi

  • Koku: Güçlü, karakteristik bir kokusu olan bir şey bulun. Kahve çekirdekleri, tarçın veya taze sarımsak gibi yiyecekler bu konuda iyi bir seçenek olabilir. Ayrıca bebek pudrası veya kokulu mum gibi gıda dışı maddeleri kullanmayı da tercih edebilirsiniz.
  • Tat: Farklı tat özelliklerine sahip yiyecekleri bulun. Bazı iyi örnekler arasında çikolata (tatlı), narenciye (ekşi), kahve (acı) ve simit (tuzlu) gibi şeyler bulunur.

Seçtiğiniz öğelerin kokularını veya tatlarını almakta sorun yaşadığınızı fark ederseniz, koku veya tat kaybı yaşıyor olabilirsiniz.

Koronavirüs (COVID-19) ile tat ve koku kaybı ne kadar süre etkilenir?

COVID-19 nedeniyle koku veya tat kaybı, diğer üst solunum yolu enfeksiyonlarına kıyasla biraz daha uzun sürüyor gibi görünüyor. Örneğin, soğuk algınlığı nedeniyle bu duyuların kaybı tipik olarak 3 ila 7 gün arasındadır. (Kaynak)

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) tarafından hazırlanan bir rapor, hafif COVID-19 semptomları olan 274 yetişkinde semptomların süresini değerlendirmiştir. Bildirilen koku veya tat kaybı süresi ortalama olarak 8 gündü. (Kaynak)

Bu, Avrupa’da yapılan küçük bir araştırma tarafından da desteklenmektedir. Bu çalışmada, ortalama 8 gün süren koku ve tat kaybı birbiriyle güçlü bir şekilde ilişkilendirilmiştir. İnsanların yüzde 98’i için bu semptomlar 28 gün içinde ortadan kalkmıştır. (Kaynak)

Başka hangi belirtilere dikkat etmek gerekiyor?

Tat ve koku kaybı semptomuna ek olarak ek olarak, COVID-19 ile dikkat edilmesi gereken başka semptomlar vardır. En yaygın semptomlardan bazıları şunlardır:

  • Ateş
  • Öksürük
  • Yorgunluk
  • Nefes darlığı
  • Titreme
  • Ağrı ve sızılar
  • Baş ağrısı
  • Boğaz ağrısı
  • Burun akıntısı veya tıkalı burun
  • İshal, mide bulantısı ve kusma gibi sindirim semptomları

COVID-19’unuz olabileceğine inanıyorsanız, evde kalın ve kendinizi evinizdeki diğer kişilerden izole etmeye çalışın.

Belirtilerinizi değerlendirmek için doktorunuzla konuşun. Doktorunuz ayrıca test yaptırma ve COVID-19 testi pozitif çıkarsa kendinize nasıl bakmanız gerektiği konusunda tavsiyelerde bulunabilir.

Tat ve koku kaybı başka neden olur?

COVID-19’a ek olarak , koku veya tat alma duyunuzu kaybetmenize neden olabilecek başka birçok faktör vardır. (Kaynak) Bunlar şunları içerebilir:

  • Sigara içmek
  • Soğuk algınlığı, grip veya sinüs enfeksiyonları gibi diğer üst solunum yolu enfeksiyonları
  • Alerjiler
  • Burun polipleri
  • Kafa travması
  • Parkinson hastalığı, multipl skleroz ve Alzheimer hastalığı dahil nörolojik durumlar
  • Bazı tansiyon ilaçları , antibiyotikler veya antihistaminikler gibi ilaçlar
  • Hipotiroidizm veya Cushing sendromu gibi durumlara bağlı hormonal değişiklikler
  • Sinüs cerrahisi veya yirmilik dişlerinin çıkarılması gibi ağzı, burnu veya boğazı etkileyen ameliyatlar
  • Baş veya boyundaki kanserler için radyasyon tedavisi
  • Baş ve boyundaki veya çevresindeki tümörler
  • Bazı kimyasallara veya çözücülere maruz kalmak

Ne zaman doktora görünmeli?

Çoğu zaman hafif tat ve koku kaybı sorunu olan COVID-19 vakaları evde tedavi edilebilir. Ancak bazı durumlarda hastalık daha ciddi hale gelebilir. Bu, yaşlı yetişkinlerde ve aşağıdaki gibi belirli temel sağlık koşullarına sahip kişilerde daha olasıdır:

  • Diyabet
  • Obezite
  • Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)
  • Kalp hastalığı

Aşağıdakilerle karşılaşırsanız hemen acil tıbbi yardım almalısınız:

  • Nefes almada zorluk
  • Gitmeyen göğüs ağrısı veya basıncı
  • Mavileşen dudaklar, yüz veya tırnaklar
  • Bilinç bulanıklığı, konfüzyon
  • Uyanık kalma sorunu veya uyanmada zorluk

Sonuç olarak

COVID-19 ile koku veya tat kaybı olabilir. Bu semptomlar genellikle birlikte ortaya çıkar, ancak ayrı ayrı da ortaya çıkabilirler.

COVID-19 ile tat veya koku kaybı aniden ortaya çıkabilir ve erken, bazen diğer COVID-19 semptomları gelişmeden önce ortaya çıkabilir. Diğer üst solunum yolu enfeksiyonlarının aksine, koku veya tat kaybı her zaman burun akıntısı veya tıkalı bir burunla ilişkilendirilmez.

COVID-19 nedeniyle koku veya tat kaybı yaşayan çoğu insan, bu semptomların birkaç hafta içinde düzeldiğini fark eder.

COVID-19 çoğu zaman hafif olmasına rağmen ciddi bir hastalığa dönüşebilir. Nefes almada güçlük, göğüs ağrısı veya kafa karışıklığı gibi belirtileriniz varsa acil tıbbi yardım almalısınız.


Kaynak ve ileri okuma:

  1. https://www.healthline.com/health/coronavirus-loss-of-taste-loss-of-smell
  2. https://hms.harvard.edu/news/how-covid-19-causes-loss-smell
  3. https://www.webmd.com/lung/news/20200604/covid19-loss-of-smell-taste-might-be-long-term