Tip 1 Diyabet Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

    Bir insanda tip 1 diyabet geliştikten sonra ömür boyu tedavi olması gerekir. Vücut yeteri kadar insülin üretmez ve hasta yüksek kan şekerini yönetmek için adımlar atmazsa ciddi sorunlara neden olabilir. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

    02.02.2020
    Düzenleme: 07.09.2020
    342
    Tip 1 Diyabet Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

    Tip 1 diyabet nedir?

    Tip 1 diyabet, tip 2 diyabetten çok daha az yaygındır ve tipik olarak çocuklarda ortaya çıkar. Tip 1 diyabet genellikle 40 yaşından önce başlar, ancak bazen daha büyük yaştaki insanlarda da teşhis edilebilir. Amerika Birleşik Devletleri’nde, teşhis sırasındaki en yoğun yaş çoğu zaman yaklaşık 14’tür.

    Tip 1 diyabet, insülin eksikliği veya yetersizliği ile ilişkilidir. Neden olduğu bilinmemektedir, ancak pankreatik adacık hücreleri normal kan şekeri seviyesini korumak için gereken miktarlarda insülin üretmeyi durdurur. Yeterli insülin olmadan, kan şekeri seviyesi yükselir ve bu da hipergliseminin bazı yaygın belirti ve semptomlarına neden olur.

    Bu olduğunda, yüksek kan şekeri (hiperglisemi) yaşayan kişi tıbbi yardım almalıdır. Yüksek kan şekerinin ilk belirtilerinden biri, birkaç gün boyunca ortaya çıkan ve diyabetlerinin başlangıcı ile ilişkili beklenmedik ve açıklanamayan kilo kaybıdır. Tip 1 diyabetin bu ilk semptomlarının ortaya çıkması oldukça ani olabilir veya daha yavaş da gelişebilir.

    Tip 1 diyabet neden olur?

    Tip 1 diyabet genellikle bir otoimmün bozukluk nedeniyle gelişir. Bu, vücudun bağışıklık sisteminin uygunsuz davrandığı ve kendi dokularından birini yabancı olarak görmeye başladığı zamandır.

    Tip 1 diyabet durumunda, pankreasın insülin üreten adacık hücreleri yanlışlıkla “düşman” olarak görülür. Vücut daha sonra “yabancı” doku ile savaşmak için antikorlar oluşturur ve adacık hücrelerinin insülin üretme yeteneğini yok eder.

    Böylece yeterli insülin eksikliği diyabetle sonuçlanır. Bu otoimmün diyabetin neden geliştiği bilinmemektedir. Çoğu zaman genetik bir eğilimdir. Bazen kabakulak, sitomegalovirüs, kızamık, grip, ensefalit, çocuk felci veya Epstein-Barr virüsü gibi viral bir enfeksiyonu takip eder.

    Bazı insanlar bunun nedenini bilmese de, bu duruma genetik olarak daha yatkındır. Bazı durumlarda, tip 1 diyabetli kişilerin aile bireylerinde ailede otoimmün koşullar öyküsü vardır. Bu nedenle, 2 kişiye aynı virüs bulaşabilir ve genetik olarak eğilimli olanlardan sadece biri diyabet geliştirmeye devam edecektir.

    Tip 1 diyabetin daha az yaygın (çok nadir) nedenleri arasında pankreas hasarı, travma veya pankreasın çoğunluğunun (veya hepsinin) cerrahi olarak çıkarılması yer alır.

    Tip 1 diyabet belirtileri nelerdir?

    Tip 1 diyabet yavaş yavaş gelişir, ancak semptomlar aniden ortaya çıkabilir. Sizin veya çocuğunuzun aşağıda listelenen semptomlardan birkaçına sahip olduğunu fark ederseniz, doktora gitmenizde fayda vardır:

    • Aşırı zayıf hissetmek veya yorgunluk
    • Aşırı susuzluk (dehidrasyon)
    • Artan idrara çıkma
    • Karın ağrısı
    • Bulantı veya kusma
    • Bulanık görüş
    • İyileşmeyen yaralar
    • Sinirlilik veya hızlı ruh hali değişiklikleri
    • Menstrüasyonda değişiklikler

    Yukarıdaki belirtiler diğer birçok sağlık durumuyla karıştırılabilir. Ancak tip 1 diyabetin kesin belirtileri de vardır. İşaretler, nesnel olarak ölçülebilmeleri nedeniyle diğer semptomlardan farklıdır. Aşağıdakilerin hemen hemen hepsi hasta tarafından yaşanır ve raporlanır. Tip 1 diyabetin nesnel belirtileri şunları içerir:

    • Kilo kaybı
    • Hızlı kalp atış hızı
    • Düşük kan basıncı
    • Düşük vücut sıcaklığı

    Tip 1 diyabetin belirti ve semptomları hakkında genel bir bilinç eksikliği vardır. Kendinizi tip 1 diyabetin belirti ve semptomları hakkında bilgilendirmek, sağlığınız ve aile üyelerinizin sağlığı hakkında proaktif olmanın harika bir yoludur. Bu belirtilerden veya semptomlardan herhangi birini fark ederseniz, tip 1 diyabetiniz olabilir. Bir doktor bu teşhisi kan şekeri seviyelerini kontrol ederek yapabilir.

    Tip 1 diyabet nasıl teşhis edilir?

    Doktor ilk önce tıbbi geçmişi toplamak için sizinle veya çocuğunuzla ayrıntılı bir tartışma yapacaktır. Semptomlar ayrıntılı olarak tarif edilmelidir ve önceki hastalık veya hastalıklar hakkında gereken bilgiler detaylı bir şekilde verilmelidir. Doktor muhtemelen aşağıdaki soruların cevabını öğrenmek isteyecektir:

    • Alışılmadık derecede güçlü bir susuzluk hissi var mı?
    • Acil tuvalet ihtiyacı duyuyor musunuz?
    • Genellikle zayıf ve titrek hissediyor musunuz?
    • İstenmeyen kilo kaybı yaşadınız mı?
    • Ailenizde tip 1 diyabet olan hasta var mı?

    Konuşma sonrasında fizik muayene yapılır. Doktor ayrıca kan ve idrar örneği alır. Bu testler yapılmadan önce hasta en az sekiz saat öncesine kadar bir şey yememelidir. Kan ve idrar örneği üzerinde bir diyabet testi yapılabilir. Oral glukoz tolerans testi de diyabet tanısına yardımcı olur.

    Çocuklarda teşhis

    Doktorlar, kan örneklerini glikoz için test ederek bir kişinin diyabet olup olmadığını kesin olarak söyleyebilir. Yüksek kan şekeri bir çocuğun diyabet olduğunu gösterdiğinde, doktorların çocuğun tip 1 veya tip 2 diyabet olup olmadığını bulmasına yardımcı olmak için genellikle diğer kan testleri yapılır, çünkü diyabetin yönetimi ve tedavisi tipe göre değişebilir.

    Diyabetten şüphelenilir veya onaylanırsa, doktor çocuğunuzu diyabet ve büyüme bozuklukları gibi endokrin sistemi hastalıkları olan çocukların tanı ve tedavisinde uzmanlaşmış bir pediatrik endokrinoloğa yönlendirebilir.

    Tip 1 diyabet nasıl tedavi edilir?

    Tip 1 diyabette, kan şekerinin günlük kontrolü ve düzenli insülin temini tedavinin ön planındadır. İnsülin tedavisi vücuttaki eksik insülinin yerini alır ve kan şekerini düşürür. Kan şekeri seviyesinin çok fazla düşmemesi veya çok yükselmemesi için çok fazla veya çok az insülin kullanılmaması önemlidir. Tedavide, diyabetten olabildiğince uzun süreli komplikasyonlardan kaçınması da amaçlanmıştır. Farklı insülinler ve tedavi yöntemleri vardır.

    Kan şekeri seviyesi sadece ne kadar insülin enjekte ettiğinize değil, aynı zamanda ne yediğinize, içtiğinize ve fiziksel egzersiz yoluyla ne kadar enerji kullandığınıza da bağlıdır. Günün saati, inflamatuar hastalıklar, diğer ilaçlar veya hormonal değişiklikler de kan şekerini etkileyebilir. Bu nedenle diyabetli çoğu insan insülin tedavilerini tam olarak kendi bedenlerine ve kişisel alışkanlıklarına uyarlamayı öğrenir.

    Başarılı bir tedavi için ön koşul, kişinin kendi hastalığı, kendi kendine yönetim ve güvenilir tıbbi bakım hakkında yeterli bilgi sahibi olmasıdır. Bununla birlikte, uzun süreli sağlık sadece kan şekeri seviyelerine bağlı değildir. Kan basıncı gibi diğer yönler diyabette daha önemli olabilir. Bu nedenle, insüline ek olarak, örneğin kardiyovasküler hastalıkları önlemek için genellikle hekimlerin reçete ettiği diğer ilaçlar yararlıdır.

    Tip 1 diyabetle yaşamak

    İnsülin tedavisini kullanmanın yanı sıra, diyabeti aşağıdaki yollarla başarıyla yönetebilirsiniz:

    • Kan şekeri seviyelerinizi kontrol etmeyi ve izlemeyi öğrenmek
    • Sağlıklı şeyler yemek ve egzersiz yapmak
    • Tansiyon ve böbrek fonksiyonu dahil doktorunuz tarafından düzenli sağlık kontrollerini yaptırmak
    • Bir pediatristin ayaklarınızı ülser ve diğer sorunlar için izlemesini sağlamak
    • Göz doktoruna göz sağlığınızı düzenli olarak kontrol ettirmek

    Kaynak ve ileri okuma:

    1. https://www.diabetes.org/diabetes/type-1American Diabetes Association
    2. https://www.webmd.com/diabetes/type-1-diabetes
    3. https://www.cdc.gov/diabetes/basics/type1.html

    Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan öğrenebilirsiniz:

    ETİKETLER:
    YORUMLAR

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.