reklam
Deri ve Zührevi Hastalıklar

Vücutta Döküntü: Belirtiler, Nedenler ve Tedavi

Vücutta döküntü nedir? Ciltte döküntü olması normal midir? Ne zaman doktora görünmek gerekir? Nasıl geçer? Ne iyi gelir? Tüm bu soruların cevaplarını ve çok daha fazlasını aşağıda bulabilirsiniz.

Vücutta döküntü nedir?

Vücutta döküntü, cildin inflamatuar (iltihaplı) bir reaksiyonudur. Döküntülere çok çeşitli hafif ila ciddi hastalıklar, bozukluklar ve durumlar neden olabilir. Döküntüler cildin küçük bir bölgesini veya tüm vücudu etkileyebilir ve tüm yaş gruplarında ve popülasyonlarda ortaya çıkabilir.

Vücuttaki döküntüler, altta yatan nedene bağlı olarak görünüm, boyut ve şiddet bakımından büyük ölçüde değişir. Döküntüler kırmızı, beyaz, mor veya gümüş renkli ve kabarık, engebeli veya düz dokulu olabilir. Noktalar veya daireler olarak görünebilirler veya genişçe bir alanda ortaya çıkabilirler. Ayrıca döküntülerle beraber cilt hücreleri pullanabilir veya dökülebilir.

Vücutta döküntünün olası nedenleri çok çeşitli olduğundan, altta yatan hastalığın, bozukluğun veya durumun doğru teşhis edilmesi çok önemlidir. Bu konuda herhangi bir endişeniz varsa, doktorunuza başvurmanız önemlidir.

Mor renkli döküntü, menenjit veya alerjik purpura gibi ciddi, potansiyel olarak yaşamı tehdit eden bir duruma işaret edebilir. Nefes darlığı, hırıltılı solunum veya yüz, ağız ya da boğazda şişme ile birlikte alerjilerle ilişkili bir döküntü anafilaksi adı verilen ciddi, potansiyel olarak yaşamı tehdit eden bir alerjik reaksiyonun da belirtisidir. Sizde veya birlikte olduğunuz bir kişide bu semptomlardan herhangi biri varsa acil olarak tıbbi yardım almanız önerilir.

Vücutta döküntü: Belirtiler

Vücutta döküntüye, altta yatan hastalığa, bozukluğa veya duruma bağlı olarak başka semptomlar eşlik edebilir. Diğer semptomlar sindirim sistemini, solunum sistemini, sinir sistemini, üreme sistemini, kardiyovasküler sistemi, bağışıklık sistemini veya örtü sistemini (cilt ve ilgili dokular) etkileyebilir.

Döküntü ile birlikte oluşabilecek cilt semptomları

Aşağıdakiler de dahil olmak üzere cildi etkileyen diğer semptomlarla birlikte bir döküntü oluşabilir:

  • Kabarcıklanma
  • Yanma
  • İnflamasyon
  • Tahriş
  • Kaşıntı
  • Kırmızılık
  • Şişlik

Döküntü ile birlikte ortaya çıkabilecek diğer semptomlar

Aşağıdakiler dahil olmak üzere diğer vücut sistemleriyle ilgili diğer semptomlarla birlikte bir döküntü oluşabilir:

  • Grip benzeri semptomlar (yorgunluk, ateş, boğaz ağrısı, baş ağrısı, öksürük, ağrı ve sızılar)
  • Eklem ağrıları
  • Nevralji (bir veya daha fazla sinirde hissedilen ağrı)
  • Alt bacak ve ayaklarda uyuşma veya yanma
  • Göz kızarması
  • Hapşırma ve burun akıntısı
  • Mide bulantısı ve kusma

Hayatı tehdit eden bir durumu gösterebilecek ciddi semptomlar

Bazı durumlarda, acil bir ortamda hemen değerlendirilmesi gereken anafilaksi gibi ciddi veya yaşamı tehdit eden bir durumu gösterebilecek diğer semptomlarla birlikte vücutta döküntü meydana gelebilir.

Ciddi veya yaşamı tehdit eden bir durumu gösterebilecek belirtiler şunlardır:

  • Göğüs ağrısı veya göğüste sıkışma
  • Bayılma veya bilinç düzeyinde değişiklik
  • Yüksek ateş
  • Hızlı nabız
  • Şiddetli baş ağrısı
  • Boyun tutulması
  • Ağız, dudak veya boğazın şişmesi
  • Nefes alırken hırıltı veya nefes darlığı

Vücutta döküntü: Nedenler

Vücutta döküntülere enfeksiyon, iltihaplanma, alerjik reaksiyon, parazit, böcek ısırıkları ve otoimmün hastalıklar gibi çok çeşitli hastalık ve durumlar neden olabilir.

Döküntülerin bulaşıcı nedenleri

Döküntü, aşağıdakileri içeren bir enfeksiyondan kaynaklanabilir:

  • Bakteriyel enfeksiyon
  • Su çiçeği
  • Mantar enfeksiyonu
  • Uçuk
  • Lyme hastalığı
  • Kızamık
  • Menenjit
  • Saçkıran
  • Zona hastalığı
  • Staf enfeksiyonu
  • Strep enfeksiyonu
  • Viral enfeksiyonlar

Döküntülerin alerjik nedenleri

Döküntü, aşağıdakileri içeren alerjik bir reaksiyondan kaynaklanabilir:

  • Hayvan kepeği gibi alerjenler
  • Atopik dermatit
  • Kontakt dermatit
  • İlaç reaksiyonu
  • Toz veya küf alerjisi
  • Egzama
  • Yiyecek alerjisi
  • Kurdeşen (ürtiker)
  • Zehirli sarmaşık, zehirli meşe veya zehirli sumak
  • Cilt alerjileri

Döküntülerin otoimmün nedenleri

Döküntü, aşağıdakileri içeren bir otoimmün hastalıklardan kaynaklanabilir:

Döküntülere neden olan parazitler, böcekler ve araknidler

Döküntüye aşağıdaki gibi parazitler, böcekler veya araknidler neden olabilir:

  • Tahta kurusu
  • Pireler
  • Saç biti veya kasık biti
  • Sivrisinekler
  • Keneler

Döküntülerin diğer nedenleri

Döküntü ayrıca aşağıdakiler dahil olmak üzere cilt dışındaki vücut sistemlerindeki sorunlardan da kaynaklanabilir:

  • Akne (sivilce)
  • Anksiyete bozukluğu, endişe
  • Eritema multiforme
  • Eritema nodozum
  • Metamfetamin kötüye kullanımı
  • Stres
  • Toksik epidermal nekroliz

Döküntülerin hayatı tehdit eden nedenleri

Bazı durumlarda, acil bir ortamda derhal değerlendirilmesi gereken ciddi veya yaşamı tehdit eden bir duruma da döküntü eşlik edebilir. Bunlar şunları içerir:

  • Alerjik purpura
  • Anafilaksi
  • Menenjit
  • Şiddetli alerjik reaksiyon

Vücutta döküntü: Doktor kontrolü

Çoğu zaman, vücutta döküntüler ciddi değildir ve sorun evde tedavi ile kendi kendine çözülür. Bununla birlikte, çok benzer görünebildikleri için döküntüler arasındaki farkı söylemek zor olabilir. Bu nedenle, altta yatan nedeni belirlemek için bir doktora görünmenin en güvenli seçenek olduğu zamanlar vardır.

Örneğin, aşağıdaki durumlarda doktora görünmeniz önerilir:

  • Tüm vücudunuzu kapladıysa
  • Farklı ve endişe verici görünümü varsa
  • Eklem ağrısı, boğaz ağrısı ve lenf bezi şişmesi varsa
  • Kene ısırması sonucu olduysa
  • Aniden başladıysa
  • Hızla yayılıyor veya kötüleşiyorsa

Aşağıdaki durumlarda ise acil olarak tıbbi yardım almanız önerilir:

  • Nefes darlığı, nefes alırken hırıltı, boğazda sıkışma hissi, yüz, ağız veya di şişmesi varsa
  • Cildinizin soyulmasıyla kötüleşen kabaran bir döküntünüz varza
  • Ateşiniz veya titremeniz varsa
  • Gözlerinizin yakınında, ağzınızın birçok bölgesinde veya cinsel organlarınızda kabarcıklar varsa
  • Birden fazla mor ya da kırmızı lekeniz varsa ve çürümüş gibi görünüyorsa

Vücutta döküntü: Teşhis

Vücutta döküntünün altında yatan nedeni teşhis etmek için doktorunuz tıbbi geçmişinizi alacak, muayene yapacak ve muhtemelen test isteyecektir.

Döküntü nedenini teşhis etmek için sorular

Doktorunuzun sorabileceği belirtilerinizle ilgili sorular şunları içerir:

  • Döküntüyü tarif edin. Nerede? Nasıl görünüyor?
  • Döküntü aniden mi yoksa yavaş mı gelişti? Sürekli mi yoksa gelip gidiyor mu?
  • Döküntü yemek yemek gibi belirli bir aktivite ile ortaya çıkıyor mu?
  • Başka hangi belirtileri yaşıyorsunuz?
  • Herhangi bir şey varsa, belirtilerinizi daha iyi veya daha kötü yapan nedir?
  • Yeni sabunlar, deterjanlar veya kişisel ürünler kullanıyor musunuz? Eğer öyleyse, ne zaman başladınız?
  • Zehirli sarmaşık, yeni ilaçlar ve yiyecekler gibi alışılmadık, yeni maddeler veya ortamlarla yakın zamanda temasta bulundunuz mu?
  • Yakın zamanda herhangi bir böcek veya hayvan ısırığı yaşadınız mı?
  • Hangi ilaç veya takviyeleri kullanıyorsunuz?

Döküntünün nedenini teşhis etmek için testler

Fizik muayene sırasında doktorunuz gerekirse baştan ayağa cildinize bakacak ve muhtemelen işaretleyecektir. Muayenede ayrıca kalbinizi, akciğerlerinizi, karnınızı ve kulaklarınızı, burnunuzu ve boğazınızı da kontrol edecektir. Doktorunuz nörolojik bir değerlendirme de yapabilir. Çoğu zaman doktorunuz döküntüyü inceleyerek ve cevaplarınızı dinleyerek sorunu tam olarak belirleyebilir.

Bazen, aşağıdakileri içeren testler gerekli olabilir:

  • Genellikle cilt testini içeren ancak kan testleri de gerektirebilen alerji testi
  • Tam kan sayımı dahil olmak üzere kan testleri
  • Cildi mikroskobik olarak incelemek için cilt kazımaları veya cilt biyopsisi

Altta yatan bir nedeni veya durumu teşhis etmek her zaman mümkün değildir. Sorun devam ederse ve doktorunuz bir neden belirleyemiyorsa, ikinci bir görüş almak size daha fazla bilgi ve yanıt verebilir.

Vücutta döküntü: Tedavi

Vücutta döküntü tedavisi, döküntünün şiddetine ve altta yatan nedene bağlıdır. Amaç, altta yatan sorunu düzeltmek ve konforunuzu artırmaktır. Örneğin, döküntünüzün nedeni ilaç/ilaçlar olduğunda, başka bir ilaca geçmek bir seçenektir.

Döküntüyü gidermeye ve kaşıntıyı durdurmaya yardımcı olmak için doktorlar aşağıdakileri içeren ilaçları reçete edebilir:

  • Döküntüye bakteri veya mantar enfeksiyonu neden oluyorsa gerekli olabilecek antibiyotikler veya mantar önleyiciler
  • Alerjiden kaynaklı kızarıklık ve kaşıntı için antihistanikler
  • Hem topikal hem de oral ilaçları içeren kortikosteroidler
  • Soğutma jelleri, kaşıntı önleyici losyonlar ve cilt anestezikleri gibi reçetesiz de alınabilen diğer ilaçlar

Döküntüye iyi gelen şeyler

Tıbbi tedavilere ek olarak, evde kızarıklık tedavisi için aşağıdaki çeşitli çözümleri de deneyebilirsiniz:

  • Banyo veya duştan sonra hassas ciltler için günlük nemlendirici uygulamak
  • Tahriş edici maddelerden, alerjenlerden, sert sabunlardan, temizleyicilerden ve deterjanlardan kaçınmak
  • Cildi kurutup tahriş edebilecek sıcak su yerine soğuk veya ılık su ile banyo yapmak veya duş almak
  • Yuaf ezmesi içeren banyo ürünleri kullanmak
  • Sıcak havalarda bol, hafif kıyafetler giymek
  • Evinizdeki havayı nemlendirmek
  • Kaşıntılı cilde soğuk kompresler yerleştirmek ve kalamin losyonu uygulamak
  • Dışarıdayken güneş kremi ve böcek kovucu kullanmak

Döküntü için alternatif tedaviler

Akne (sivilce), dermatit, döküntü ve kaşıntı gibi cilt rahatsızlıklarına yardımcı olabilecek çeşitli alternatif tedaviler vardır. Ancak sadece bunların bir kısmının bilimsel yararlılığı değerlendirilmiştir. Döküntü için işe yarayacak iki yaygın alternatif tedavi aloe vera ve akupunkturdur.

Birçok cilt bakım ürünü aloe vera içerir. Cilt üzerinde çeşitli kullanımları vardır ve sedef hastalığı, yanıklar, radyasyondan kaynaklanan cilt hasarı ve cilt pigmentasyon değişiklikleri için umut verici sonuçlara sahiptir. Aloe veranın jel formu, döküntülerden kaynaklanan kaşıntı ve kızarıklığın giderilmesine yardımcı olabilir.

İlgili yazı: Aloe veranın cilde faydaları nelerdir?

Akupunktur ayrıca, özellikle döküntü ve atopik dermatitten kaynaklanan kaşıntı gibi cilt koşullarının yönetimi için umut verici sonuçlar gösterir. Kaşıntı problemini gidermekte akupresür de umut vadedici görünüyor. Akupresür, cilde nüfuz eden iğneler kullanmak yerine parmak uçlarını veya küçük topları basınç uygulamak için kullanır. Bir çalışmada, akupresürün egzamalı kişilerde kaşıntı ve genel cilt durumunu iyileştirdiği gözlemlenmiştir.

Vücutta döküntü: Olası komplikasyonlar

Bazı durumlarda vücutta döküntü, özellikle şiddetliyse ve cildin bozulmasına yol açıyorsa, aşağıdaki gibi komplikasyonlara neden olabilir:

  • Derinin bakteriyel veya mantar enfeksiyonu
  • Selülit (büyüyen bir bakteri veya mantar enfeksiyonunun neden olduğu cilt ve çevre dokuların enfeksiyonu)
  • Açık yaralar ve lezyonlar
  • Cilt dokusunda veya yara izinde kalıcı değişiklik
  • Kalıcı cilt rengi değişikliği

Kaynak:

Dr. Tamer Sadıkoğlu

Dr. Tamer Sadıkoğlu 1994 yılında Tıp eğitimini, 1998 yılında ise uzmanlık eğitimini tamamlamıştır. Aynı üniversitede bünyesinde 1998-2018 yılları arasında öğretim görevlisi olarak çalışmıştır. 2002’den itibaren Hollanda’ da çalışma hayatına devam etmekle beraber, Türkiye’deki çeşitli Sağlık kuruluşu ve Derneğe üyedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir