Medikal Rehber

Yüksek Tansiyon (Hipertanyon) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

25.06.2020
19

Kan basıncı, kan damarı duvarlarına iten kan basıncının veya kuvvetinin ölçümüdür. Yüksek tansiyonda (hipertansiyon), kan damarı duvarlarına karşı bu basınç sürekli olarak çok yüksektir. Yüksek tansiyona genellikle “sessiz katil” denir, çünkü kişi hiçbir şeyin yanlış olduğunun farkında olmayabilir ve bundan dolayı vücudunda bir süre sonra hasar meydana gelebilir.

Yüksek Tansiyon (Hipertanyon) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir?

Hipertansiyon olarak da bilinen yüksek tansiyon, kan basıncı değerlerinin kalıcı olarak çok yüksek olduğu vasküler sistemin bir hastalığıdır.Hipertansiflerin (hipertansiyon hastalarının) yüzde 90’ında organik bir neden belirgin değildir. Belirgin olmayan bu tip yüksek tansiyon, esansiyel hipertansiyon veya primer hipertansiyon olarak adlandırılır.

Sekonder hipertansiyon

Etkilenenlerin yaklaşık yüzde 10’unda, renal arterlerin daralması gibi organik hastalıklar, kan basıncının çok yüksek olmasının nedenidir. Doktorlar bu durumda esansiyel olmayan hipertansiyon veya sekonder hipertansiyondan bahseder.

Bu durumlarda, altta yatan hastalık ilk önce mümkün olduğunca tedavi edilmelidir. Bazı hastalar için, altta yatan hastalığın tedavisi, yüksek tansiyon tedavisine gerek duyulmadan kan basıncını normal bir değere düşürecektir.

Hipertansiyon neden tehlikelidir?

Hipertansiyon yıllar içinde kalp, koroner arterler, beyin, böbrekler ve kan damarları gibi önemli organlara zarar verir. Sonuç, kalp krizi veya inme gibi hayatı tehdit edici hastalıklar olabilir. Bu nedenle, yüksek tansiyonun tedavisinde en önemli amaç, tansiyonu kalıcı olarak normal seviyeye düşürmektir. Bu, organların zarar görmesini önler ve kalp krizi veya inmeyi önlemeye yardımcı olur.

Yüksek tansiyon (hipertansiyon) neden olur?

İnsan vücudunda kan basıncı çok karmaşık bir mekanizma ile düzenlenir. Biyokimyasal haberci maddeler, organlar, kan damarları ve sinir sistemi birbirleriyle etkileşir. Bu mekanizma bugüne kadar sadece kısmen araştırılmıştır. Doktorlar, bu mekanizmanın hangi noktalarında hipertansiyonun ortaya çıktığını yeterince bilmiyorlar. Bu, yüksek tansiyonun fiziksel nedenlerinin hala bilinmediği anlamına gelir.

Kimler risk altındadır?

Çok sayıda çalışmada, araştırmacılar yüksek tansiyon için hangi koşulların risk oluşturduğunu bulmuşlardır. Kalıtsal faktörler ve kişisel yaşam tarzı öncelikle buna katkıda bulunan en önemli unsurlardır. Yüksek tansiyona yol açan dört ana faktör ise şunlardır:

  1. Yetersiz egzersiz
  2. Sağlıksız beslenme
  3. Aşırı kilo
  4. Stres

Kan basıncı hangi seviyede yüksek kabul edilir?

120/80 mmHg’lik bir kan basıncı değeri en uygun değerdir. 120/80 mmHg ile 129/84 mmHg arasındaki değerler de normaldir. Kan basıncı 130/85 mmHg ile 139/89 mmHg arasındaysa, bu “yüksek normal” olarak kabul edilir. Bu biraz yüksektir, ama yine de normal olarak kabuk edilir.

Doktorlar sadece 140/90 mmHg ve daha yüksek bir değeri göz önüne alarak hipertansiyondan bahseder. 140/90 mmHg ile 159/99 mm Hg arasındaki kan basıncı değerlerine hafif hipertansiyon denir. 160/100 mmHg ile 179/109 mmHg arasındaki kan basıncı orta düzeydedir. Daha yüksek değerler ciddi hipertansiyon olarak sınıflandırılır.

İzole sistolik hipertansiyon olarak adlandırılan diğer değerler de bulunabilir. Bu hipertansiyon formunda, üst kan basıncı 140 mmHg ve daha yüksekken, alt kan basıncı 90 mmHg’den daha düşüktür. İzole sistolik hipertansiyon öncelikle yaşlılarda görülür.

Yüksek tansiyon (hipertansiyon) belirtileri nelerdir?

Yüksek tansiyonu olan insanların çoğunda semptom yoktur. Bu yüzden hipertansiyon bazen “sessiz katil” olarak adlandırılır. Bu nedenden dolayı kan basıncınızın düzenli olarak kontrol edilmesi çok önemlidir.

Bazı insanlar yüksek tansiyon ile baş ağrısı, burun kanaması veya nefes darlığı yaşarlar. Bununla birlikte, bu belirtiler başka ciddi veya ciddi olmayan birçok şeyden de kaynaklanabilir. Ancak genellikle bu semptomlar, kan basıncı belirli bir süre boyunca tehlikeli derecede yüksek bir seviyeye ulaştığında ortaya çıkar.

Ne zaman doktora görünmeli?

Baş ağrısı ve nefes darlığı gibi sizi endişelendiren hipertansiyon belirtileriniz varsa, bir doktora görünmekte fayda vardır.

Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nasıl teşhis edilir?

Teşhis için sadece bir tanı yöntemi yeterli değildir. Genel testler ve rutin muayeneler için kan basıncı da sıklıkla ölçülür. Bir doktor çok yüksek değerler bulursa, genellikle daha fazla muayene yapar. Yüksek tansiyon, tek bir tansiyon ölçümü ile belirlenemez. Bu, iki farklı günde en az üç tansiyon ölçümü gerektirir.

Doktorlar ayrıca bir hastanın evde ölçtüğü değerleri de dikkate alacaktır. Hala şüphe varsa, 24 saatlik kan basıncı ölçümü alabilir. Tüm değerler bir araya geldiğinde doktora hastanın yüksek tansiyonu olup olmadığını ve hastalığın ne kadar şiddetli olduğunu gösterir.

Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nasıl tedavi edilir?

Kan basıncını düşürmenin en iyi yolu, kan basıncını düşürmek ve kalp hastalığı riskini azaltmak için yaşam tarzında yapılabilecek değişikliklerle başlar. Ek olarak, doktor kan basıncını düşürmek için ilaç reçete edebilir. Bunlara antihipertansif ilaçlar denir.

Tedavinin amacı kan basıncını normal seviyelere düşürmektir. Doktor alması kolay ve varsa yan etkileri az olan ilaç reçete edebilir. Bu tedavi oldukça başarılıdır. Kan basıncını sadece ilaçla kontrol edilebilirse, ilacın düzenli olarak alınması gerekmektedir.

Ayrıca, kan basıncını kontrol etmeye yardımcı olmak için birden fazla ilaca da ihtiyaç duyulabilir. Hastalar, doktorla konuşmadan asla ilacı almayı bırakmamalıdır. Aksi takdirde, felç veya kalp krizi geçirme riski önemli ölçüde artabilir.

İlaçlar ne zaman gereklidir?

Bir kişiye ciddi hipertansiyon teşhisi konulursa, derhal kan basıncını düşürmek için ilaç almalıdır. Öte yandan, tanı hafif veya orta derecede hipertansiyon ise, etkilenenler önce sağlıklı bir yaşam için mümkün olduğunca çok sayıda tavsiyeyi uygulamalıdır.

Yaşamdaki değişiklikten sonraki ilk üç ay boyunca, bazı insanların kan basıncı, ilacın gerekli olmadığı ölçüde düşer. Hipertansif bir kişinin kan basıncı üç ay sonra güvenli seviyelere ulaşmazsa, genellikle kan basıncını düşürmek için ilaç gerekir.

Yaşam tarzı ve ev ilaçları

Yüksek tansiyon için en önemli ve etkili çözüm sağlıklı bir yaşam tarzıdır. Etkilenen birçok insan için bu, alışkanlıklarında büyük bir değişiklik anlamına gelir. Sağlıklı bir yaşam tarzı genellikle hafif hipertansiyonun normal seviyelere düşmesine katkıda bulunabilir. Daha ciddi bir hipertansiyon formuna sahip insanların, sağlıklı bir yaşam tarzı ile birlikte ilaç almaları da gerekebilir.

Sağlıklı bir yaşam tarzı için ana öneriler şunlardır:

  • Normal kiloda kalma
  • Ilımlı alkol tüketimi
  • Az tuz tüketme
  • Sağlıklı beslenme
  • Nikotinden kaçınma
  • Düzenli fiziksel aktivite
  • Dinlenme ve rahatlama için çalışırken mola verme

Her hipertansif bu önerilerin mümkün olduğunca fazlasını uygulamalıdır. Bunu kesinlikle hemen başaramayacaktır, ancak zamanla, yüksek tansiyonu olan birçok insan, sağlıklı bir yaşam tarzı ile değerlerini önemli ölçüde azaltmayı başaracaktır.

Yüksek tansiyon (hipertansiyon) önlenebilir mi?

Yüksek tansiyonu kontrol etmek ömür boyu süren bir durumdur. Her zaman kişi kilosunu izlemeli, sağlıklı yiyecek seçimleri yapmalı, egzersiz yapmalı, stresle başa çıkmayı öğrenmeli, sigara içmekten kaçınmalı ve alkol alımını sınırlandırmalıdır. Yüksek tansiyonu kontrol etmek için ilaca ihtiyaç varsa, muhtemelen sürekli ve düzenli olarak buna ihtiyaç duyulacaktır.

Ek olarak, düzenli tansiyon kontrollerine de alışılması gerekecektir. Doktor düzenli olarak muayene etmek isteyebilir ya da ilgili kişinin evde kan basıncını kontrol etmesini ve bunları yazmasını isteyebilir. Bazı eczanelerin bünyesinde kan basıncı makineleri vardır. Evde kullanmak için kendi, otomatik kol tansiyon manşeti de satın alınabilir. Doktor ilgili kişinin günde birkaç kez kan basıncını kontrol etmesini isteyebilir.


 

Kaynak:

  1. nhlbi.nih.gov
  2. medicinenet.com
  3. heart.org

Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

Merhabalar, 14 Şubat 1979 Hatay doğumluyum. Çocukluğumdan beri hep doktor olmak, insanlara yardım etmek istemiştim. Bunun için çok çalıştım ve sonunda hedefime ulaştım ve uzun zamandır bu işi yapıyorum. Bir hastenedr kardiyolog olarak çalışıyorum ve vakit bulabilirsem Medikal Rehber sitesi için de bilgilendirici şeyler yazıyorum.

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.