reklam
Sağlık Rehberi

Zoledronik Asit Nedir?

Zoledronik asit nedir? Neden kullanılır? Vücuda nasıl etki eder? Kimler bu ilacı kullanmalı ve kimler kullanmamalıdır? Kullanmadan önce alınması gereken önlemler nelerdir? Yan etkileri var mıdır? Zoledronik asit içeren ilaçlar nelerdir? Tüm bu soruların cevaplarını ve çok daha fazlasını aşağıda bulabilirsiniz.

Zoledronik asit nedir?

Zoledronik asit, özellikle menopoz geçiren kadınlarda kemik erimesini (kemiklerin ince ve zayıf hale gelmesi ve kolayca kırılması durumu) önlemek veya tedavi etmek için, erkeklerde osteoporozu tedavi etmek ve glukokortikoid (osteoporoza neden olabilen bir tür kortikosteroid ilacı) alan erkek ve kadınlarda osteoporozu önlemek veya tedavi etmek için kullanılır.

Zoledronik asit ayrıca Paget hastalığını (kemiklerin yumuşak ve zayıf olduğu ve deforme olabileceği, ağrılı olabileceği veya kolayca kırılabileceği bir durum) tedavi etmek için, belirli kanser türlerinin neden olabileceği kandaki yüksek kalsiyum düzeylerini tedavi etmek için de kullanılır. Zoledronik asit, multipl miyelomun (plazma hücrelerinde başlayan kanser) veya başka bir bölgede başlayan kanserin neden olduğu kemik hasarını tedavi etmek için de kanser kemoterapisi ile birlikte kullanılır.

Zoledronik asit kanser kemoterapisi değildir ve kanserin yayılmasını yavaşlatmaz veya durdurmaz. Ancak kanserli hastalarda kemik hastalığını tedavi etmek için kullanılabilir. Zoledronik asit, bifosfonatlar adı verilen bir ilaç sınıfındadır. Kemik yıkımını yavaşlatarak, kemik yoğunluğunu artırarak ve kemiklerden kana salınan kalsiyum miktarını azaltarak çalışır.

Zoledronik asit nasıl kullanılır?

Zoledronik asit, en az 15 dakika içinde bir damara enjekte edilecek bir çözelti (sıvı) olarak kullanılır. Genellikle bir doktor muayenehanesinde, hastanede veya klinikte bir doktor veya hemşire tarafından enjekte edilir.

Zoledronik asit enjeksiyonu, kanserin neden olduğu kandaki yüksek kalsiyum düzeylerini tedavi etmek için kullanıldığında, genellikle tek doz olarak verilir. Kandaki kalsiyumunun normal seviyelere düşmemesi veya normal seviyelerde kalmaması durumunda, ilk dozdan en az 7 gün sonra ikinci bir doz verilebilir. Multipl miyelomun veya kemiklere yayılmış kanserin neden olduğu kemik hasarını tedavi etmek için kullanıldığında, genellikle her 3 ila 4 haftada bir verilir.

Zoledronik asit enjeksiyonu, erkeklerde ve menopoz geçirmiş kadınlarda osteoporozu tedavi etmek veya glukokortikoid kullanan kişilerde osteoporozu tedavi etmek veya önlemek için kullanıldığında, genellikle yılda bir kez verilir. Menopoza girmiş kadınlarda osteoporozu önlemek için kullanıldığında, genellikle 2 yılda bir verilir. Paget hastalığını tedavi etmek için kullanıldığında, genellikle tek doz olarak verilir, ancak bir süre sonra ek dozlar verilebilir.

NOT!

Zoledronik asit almadan önce birkaç saat içinde en az 2 bardak su veya başka bir sıvı içmeniz önemlidir.

Doktorunuz tedaviniz sırasında almanız için kalsiyum takviyesi ve D vitamini içeren bir multivitamin reçete edebilir veya önerebilir. Bu takviyeleri her gün doktorunuzun önerdiği şekilde almalısınız. Tedaviniz sırasında bu takviyeleri alamamanız için herhangi bir neden varsa doktorunuza bildirmelisiniz.

Bir doz zoledronik asit enjeksiyonu aldıktan sonraki ilk birkaç gün içinde bir reaksiyon yaşayabilirsiniz. Bu reaksiyonun belirtileri arasında grip benzeri belirtiler, ateş, baş ağrısı, titreme ve kemik, eklem veya kas ağrısı sayılabilir. Bu semptomlar, enjeksiyonu aldıktan sonraki ilk 3 gün içinde başlayabilir ve 3 ila 14 gün sürebilir. Doktorunuz, bu semptomları önlemek veya tedavi etmek için zoledronik asit enjeksiyonu aldıktan sonra reçetesiz bir ağrı kesici/ateş düşürücü almanızı söyleyebilir.

Osteoporozu önlemek veya tedavi etmek için zoledronik asit enjeksiyonu alıyorsanız, kendinizi iyi hissetseniz bile ilacı planlandığı gibi almaya devam etmelisiniz. Hala bu ilaçla tedavi görmeniz gerekip gerekmediği konusunda zaman zaman doktorunuzla konuşmalısınız.

Ayrıca, ilacınızı almayı unutursanız mümkün olan en kısa sürede ilacınızı almanız gerekir.

NOT!

Bu ilaç diğer kullanımlar için de reçete edilebilir; daha fazla bilgi için doktorunuza veya eczacınıza danışınız.

Zoledronik asit almadan önce alınması gereken önlemler nelerdir?

Zoladronik asit almadan önce alınması gereken önlemler şu şekildedir:

  1. Zoledronik asite ve bileşenlerine, diğer ilaçlara veya herhangi birine alerjiniz varsa doktorunuza bildirmelisiniz.
  2. Aldığınız veya almayı planladığınız reçeteli ve reçetesiz ilaçları, vitaminleri, besin takviyelerini ve bitkisel ürünleri doktorunuza söyleyin. Birçok ilaç zoledronik asit ile etkileşime girebilir, bu nedenle aldığınız tüm ilaçlar hakkında doktorunuza bilgi verin. Doktorunuzun ilaçlarınızın dozlarını değiştirmesi veya yan etkiler açısından sizi dikkatle izlemesi gerekebilir.
  3. Doktorunuza böbrek hastalığınız olup olmadığını veya ağız kuruluğu, koyu renkli idrar, terlemede azalma, cilt kuruluğu ve diğer dehidratasyon belirtileri olup olmadığını belirtin. Doktorunuz size zoledronik asit enjeksiyonu yapmadan önce dehidrate olana kadar bekleyecektir veya belirli tipte böbrek hastalığınız varsa bu tedaviyi sizin için uygun görmeyebilir. Ayrıca, kanınızda daha önce düşük bir kalsiyum düzeyi olup olmadığını da doktorunuza bildiriniz. Doktorunuz muhtemelen tedaviye başlamadan önce kanınızdaki kalsiyum seviyesini kontrol edecektir ve seviye çok düşükse bu ilacı sizin için uygun görmeyebilir.
  4. Geçmişte zoledronik asit ve diğer bifosfonatlar ile tedavi görmüşseniz doktorunuza söyleyiniz. Ayrıca, a’dan z’ye geçmişte yaşadığınız veya hâlâ devam eden bir sorun varsa bunu da doktorunuza bildirin.
  5. Hamileyseniz, hamile kalmayı planlıyorsanız veya emziriyorsanız doktorunuza söyleyiniz. Zoledronik asit alırken hamileliği önlemek için güvenilir bir doğum kontrol yöntemi kullanmalısınız. Hamile kalırsanız bile doktorunuza bilgi veriniz. Zoledronik asit fetüse zarar verebilir. Gelecekte herhangi bir zamanda hamile kalmayı planlıyorsanız doktorunuzla konuşun çünkü bu ilaç, almayı bıraktıktan sonra yıllarca vücudunuzda kalabilir.
  6. Zoledronik asit enjeksiyonunun şiddetli kemik, kas veya eklem ağrısına neden olabileceğini bilmelisiniz. Bu ilacı ilk kez aldıktan sonra günler veya aylar içinde bu ağrıyı hissetmeye başlayabilirsiniz. Tedaviniz sırasında herhangi bir zamanda şiddetli ağrı hissederseniz doktorunuza bildirmelisiniz. Doktorunuz size zoledronik asit enjeksiyonu yapmayı bırakabilir ve bu ilaçla tedaviyi bıraktıktan sonra ağrınız kaybolabilir.
  7. Zoledronik asidin çenede osteonekroza (çene kemiğinin ciddi bir durumu) neden olabileceğini bilmelisiniz. İlacı kullanmaya başlamadan önce bir diş hekimi dişlerinizi muayene etmeli ve temizlik de dahil olmak üzere gerekli tedavileri yapmalıdır. Bu ilacı kullanırken herhangi bir diş tedavisi görmeden önce doktorunuzla görüşün.

NOT!

Doktorunuz aksini söylemedikçe normal beslenme düzeninize devam etmelisiniz.

Zoledranik asit yan etkileri nelerdir?

Zoledronik asit yan etkilere neden olabilir. Aşağıdaki semptomlardan herhangi biri şiddetli ise veya geçmiyorsa durumu doktorunuza bildiriniz:

  • Enjeksiyon aldığınız yerde kaşıntı, kızarıklık, ağrı veya şişlik varsa
  • Gözlerde kızarıklık, kaşıntı, sulanma veya şişlik varsa
  • Kabızlık yaşıyorsanız
  • Mide bulantınız varsa
  • Kusuyor iseniz
  • İshal iseniz
  • Karın ağrınız varsa
  • İştah kaybı yaşıyorsanız
  • Kilo kaybı varsa
  • Göğüste ağrılı yanma hissi varaa
  • Ağız yaraları varsa
  • Aşırı endişe hissediyorsanız
  • Depresif iseniz
  • Uykuya dalma veya uykuda kalma zorluğu yaşıyorsanız
  • Ateş, titreme, öksürük ve diğer enfeksiyon belirtileri varsa
  • Ağızda beyaz lekeler varsa
  • Vajinada şişme, kızarma, tahriş, yanma veya kaşınma varsa
  • Beyaz vajinal akıntı varsa
  • Ağız çevresinde veya el ve ayak parmaklarında uyuşma veya karıncalanma varsa
  • Saçlarınız dökülüyorsa

Bazı yan etkiler ciddi olabilir. Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşarsanız, derhal tıbbi yardım almalısınız:

  • Ciltte döküntü ve kaşıntı
  • Gözlerin, yüzün, dudakların, dilin, boğazın, ellerin, kolların, ayakların, ayak bileklerinin veya alt bacakların şişmesi
  • Ses kısıklığı
  • Nefes alma veya yutma zorluğu
  • Üst göğüs ağrısı
  • Düzensiz kalp atışı
  • Kas spazmları, seğirmeler veya kramplar
  • Olağandışı morarma veya kanama
  • Ağrılı veya şişmiş diş etleri
  • Dişlerin gevşemesi
  • Çenede uyuşma veya ağırlık hissi
  • Ağızda veya çenede iyileşmeyen ağrı

NOT!

Zoledronik asit başka yan etkilere de neden olabilir. Bu ilacı kullanırken olağandışı bir sorununuz varsa doktorunuza bildiriniz.

Osteoporoz için zoledronik asit enjeksiyonu gibi bir bifosfonat ilacı ile tedavi edilmek, uyluk kemiğinizi/kemiklerinizi kırma riskinizi artırabilir. Kemik(ler) kırılmadan birkaç hafta veya aylar önce kalçalarınızda, kasıklarınızda veya uyluklarınızda donuk, sızılı bir ağrı hissedebilirsiniz ve bölgede travma (düşmek gibi) yaşamamış olsanız bile uyluk kemiklerinizden birinin veya her ikisinin kırıldığını görebilirsiniz. Sağlıklı insanlarda uyluk kemiğinin kırılması alışılmadık bir durumdur, ancak kemik erimesi olan kişiler zoledronik asit enjeksiyonu almasalar bile bu kemik kırılabilir.

Zoledranik asit içeren ilaçlar nelerdir?

Ülkemizde zoledronik asit içeren ilaçlar aşağıdakileri içerir:

  • Aclasta 5mg/100ml
  • Bonedro 4mg/5ml
  • Lusima 5mg/100ml
  • Lusima 5mg/100ml
  • Ossi 4mg/5ml
  • Ostezolen 4mg/5ml
  • Ronix 4mg/5ml
  • Vertebzol 5mg/100ml
  • Xendro 5mg/100ml
  • Zodinasil 5mg/100ml
  • Zoledrin 4mg/5ml
  • Zolegen 4mg/5ml
  • Zolenat 4mg/5ml
  • Zoloporoz 5mg/100ml
  • Zoltasta 4mg/5ml
  • Zoltonar 5mg/100ml
  • Zomebon 4mg/5ml
  • Zometa 4mg
  • Zoronic 4mg/5ml

Unutmayın, hangi ilacı ne şekilde alacağınıza doktorunuz karar verecektir.


Kaynak ve ileri okuma:


Dr. Emrah Gürkan

20 Nisan 1984 İstanbul doğumluyum. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunuyum ve özel bir hastanede çalışıyorum. Halkın sağlıklı ve kaliteli bilgilere ulaşması için Medikal Rehber sitesi için yazıyorum, bazen de yazılanları gözden geçirip onaylıyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir