reklam
Ruh Sağlığı ve Hastalıkları

Zoofobi (Hayvan Korkusu) Nedir?

Zoofobi (hayvan korkusu) nedir? Neden olur? Belirtileri nelerdir? Yaygın hayvan fobileri nelerdir? Nasıl başa çıkılır ve nasıl tedavi edilir? Tüm bu soruların cevaplarını ve çok daha fazlasını aşağıda bulabilirsiniz.

Zoofobi nedir?

Zoofobi, hayvan korkusu anlamına gelir. Çoğu zaman bu korku belirli bir hayvan türüne yöneliktir. Bununla birlikte, zoofobisi olan bir kişinin bütün hayvanlardan veya birçok hayvan türünden korkması da mümkündür.

Zoofobi, birçok ;özel fobi türünden biridir. Spesifik bir fobi, bir hayvan, nesne veya durum gibi bir şeye karşı yoğun, abartılı bir korkuya sahip olduğunuz bir anksiyete bozukluğudur.

Zoofobi, en yaygın fobilerden biridir. 2018’de yapılan küçük bir incelemede üç anket değerlendirildi ve zoofobinin en çok bildirilen fobi türlerinden biri olduğu ortaya çıkmıştır. (Kaynak)

Zoofobi neden olur?

Zoofobinin kesin nedeni bilinmemektedir. Aşağıdakiler dahil olmak üzere birkaç faktörün bu durumun gelişmesine katkıda bulunması mümkündür:

  • Olumsuz deneyimler: Bir hayvanla olumsuz bir deneyim yaşamak ondan korkmanıza neden olabilir. Örneğin, bir köpeğin saldırısına uğrayan biri köpeklerden korkabilir.
  • Öğrenilmiş davranışlar: Ayrıca ebeveyn veya kardeş gibi bize yakın olan birinden hayvanlardan korkmayı öğrenebiliriz. Örneğin, ebeveyniniz örümceklerden korkuyorsa, siz de bunu öğrenebilirsiniz.
  • Genetik yatkınlık: Genetik faktörlerin belirli fobilerde rol oynama olasılığı var gibi görünmektedir.
  • Korku işleme: Korku ve kaygıyı farklı şekillerde işleriz. Bazı insanlar diğerlerinden daha endişeli olabilir ve bu da onları belirli bir fobi geliştirme olasılığını artırır.

Zoofobi belirtileri nelerdir?

Belirli bir fobinin ana semptomlarından biri, bir şeye karşı ezici bir korku duymaktır. Bu korku, korku nesnesinin gerçekte sunduğu tehditle karşılaştırıldığında abartılır.

Zoofobi durumunda, birisi bir hayvana maruz kaldığında yoğun bir korku hisseder. Maruz kalmanın, abartılmış korku olduğuna dikkat etmek önemlidir. Zoofobisi olan bir kişi şu durumlarda da korku hissedebilir:

  • Bir hayvan hakkında düşünmek
  • Bir hayvan hakkında konuşmak
  • Bir hayvanın lafının geçmesi
  • Bir hayvanın resimlerini veya videolarını görmek

Zoofobisi olan biri, kendisini bir hayvana maruz bırakan faaliyetlerden de kaçınabilir. Bazı örnekler arasında doğa belgesellerini izlemekten kaçınmak, hayvanat bahçesine gitmemek, hatta evcil hayvanları olduğu için bir arkadaşının evine gitmemek sayılabilir.

Belirli fobilerle ilişkili fiziksel semptomlar da vardır. Örneğin, zoofobisi olan biri, bir hayvana maruz kaldığında aşağıdakileri de yaşayabilir:

  • Artan kalp atış hızı
  • Artan terleme
  • Titremek
  • Nefes darlığı
  • Baş dönmesi veya baygınlık hissi
  • Göğüste sıkışma hissi
  • Mide bulantısı

Çocuklarda zoofobi belirtileri nelerdir?

Zoofobili çocuklar, aşağıdakiler dahil ek semptomlar gösterebilir:

  • Dona kalmak
  • Ağlamak
  • Güvendiği birine sıkıca sarılmak
  • Sinir krizi geçirmek

Yaygın hayvan fobileri nelerdir?

zoofobi

Bir insanın herhangi bir hayvan türüne karşı zoofobi geliştirmesi mümkündür. Bir insanın tüm hayvanlardan korkması da mümkündür. (Kaynak) Bununla birlikte, bazı hayvanlarla ilgili fobiler diğerlerinden daha yaygındır. Bunlar şunları içerir:

  • Ailurofobi (kedi korkusu)
  • Araknofobi (örümcek korkusu)
  • Kiropfobi (yarasa korkusu)
  • Sinofobi (köpek korkusu)
  • Entomofobi (böcek korkusu)
  • Ekinofobi (at korkusu)
  • Helmintofobi (solucan korkusu)
  • Herpetofobi (sürüngen korkusu)
  • İhtiyofobi (balık korkusu)
  • Mellisofobi (arı korkusu)
  • Musofobi (fare ve sıçan korkusu)
  • Ofidiofobi (yılan korkusu)
  • Ornitofobi (kuş korkusu)
  • Ranidafobi (kurbağa korkusu)

Aslında, yukarıdaki tüm hayvanlara karşı korku duyulabilse de, 2020’de yapılan bir araştırmaya göre, yılan ve örümcek en çok korkulan hayvanlardır. (Kaynak) Tiksinti duyguları ve algılanan tehlike gibi faktörlerin, bu iki hayvan fobisinin ne kadar yaygın olduğu konusunda bir rol oynaması mümkündür.

Zoofobi ile nasıl başa çıkılır?

Hayvan korkunuz varsa, bununla başa çıkmanıza yardımcı olmak için yapabileceğiniz bazı şeyler vardır:

  • Belirli aktivitelerden kaçınmayı sınırlamaya çalışmalısınız. Hayvanların bulunabileceği aktivitelerden kaçınmak fobinizi daha da kötüleştirebilir.
  • Kendinizi sağlıklı tutmalısınız. Dengeli beslenmeli ve düzenli egzersiz yapmalısınız. Yeterli uyumak da semptomları azaltmak için yardımcı olabilir.
  • Stresi azaltıcı teknikleri deneyebilirsiniz. Sizin için işe yarayan stresi azaltmanın bir yolunu bulmaya çalışmanızda fayda vardır. Bazı örnekler yoga, meditasyon ve nefes alma tekniklerini içerir.
  • Başkalarıyla bağlantı kurmalısınız. Ne hissettiğiniz hakkında aile ve arkadaşlar gibi diğer insanlarla konuşmalısınız. Bir destek grubuna katılmak da yardımcı olabilir.

Zoofobi için ne zaman doktora görünmeli?

Fobinizin fiziksel belirtilerinin günlük yaşamınızı etkilediğini fark ediyorsanız, bir psikiyatrist veya psikolog gibi bir akıl sağlığı uzmanıyla görüşmek iyi bir fikir olabilir.

Fobiler genellikle aşağıdaki ilişkilerde günlük yaşamı negatif bir şekilde etkileyebilir:

  • Arkadaşlar ve sevdiklerinizle ilişkiler
  • İş veya okul ilişkileri
  • Sosyal etkileşimler
  • Günlük aktiviteler

Bir akıl sağlığı uzmanı sizinle duygularınız ve semptomlarınız hakkında konuşabilir. Bu bilgileri kullanarak, deneyiminize uygun bir tedavi planı geliştirebilirler.

Zoofobi nasıl tedavi edilir?

Şimdi zoofobi için mevcut olan farklı tedavi seçeneklerini inceleyelim.

Maruz kalma tedavisi

Maruz kalma tedavisi sırasında, korkunuzun nesnesine yavaş yavaş maruz kalacaksınız. İlk seanslar, en az miktarda kaygıya yol açan maruz kalmaları içerir. Terapistinizle birlikte çalışarak, yavaş yavaş daha fazla kaygıya neden olan durumlarla karşılaşacaksınız.

Belirli bir hayvan fobisi türü olan ornitofobiyi (kuş korkusu), bu tür bir tedavinin zaman içinde nasıl ilerleyebileceğinin bir örneği olarak kullanalım. İlk senaryo ile başlayıp ardından en çok endişe yaratan duruma geçeceğiz.

  1. Kuşları düşünmek
  2. Kuşlar hakkında konuşmak
  3. Kuş resmine bakmak
  4. Kuş cıvıltılarını dinlemek
  5. Farklı kuş türlerinin videosunu izlemek
  6. Kuşlara bakmak için hayvanat bahçesine gitmek
  7. Kuşa dokunmak veya onu sevmek
  8. Kuşun kolunuza veya omzunuza konmasına izin vermek

Maruz kalma terapinizin bir parçası olarak, terapistiniz size fobiniz nedeniyle ortaya çıkan anksiyete duygularını yönetmenize yardımcı olacak becerileri de öğretecektir. Bunlar nefes alma tekniklerini ve gevşeme tekniklerini içerebilir.

Maruz kalma terapisi her zaman bir hayvanın fiziksel olarak mevcut olacağı anlamına gelmek zorunda değildir. 2016 yılında yapılan küçük bir çalışma, maruz kalma tedavisinde sanal gerçekliğin kullanılabileceğini göstermiştir. (Kaynak)

Bilişsel davranışçı terapi

Bilişsel davranışçı terapi, genellikle maruz kalma terapisi ile birleştirilir. Bu tedavide, terapistinizle, fobinize yol açan olumsuz düşünceler ve duygular üzerinde çalışırsınız. Daha sonra korkunuzu azaltmak amacıyla bu inançları ve duyguları yeniden şekillendirirsiniz.

İlaç tedavisi

İlaçlar tipik olarak sadece kısa vadede belirli fobiler için kullanılır. Bazı durumlarda, tedavi görürken anksiyeteyle başa çıkmanıza yardımcı olabilirler.

Size reçete edilebilecek iki ilaç örneği beta blokerler ve benzodiazepinlerdir.

Bununla birlikte, benzodiazepinler tipik olarak fobileri tedavi etmek için kullanılmaz. FDA’ya göre, bu ilaçlar tüketicileri alışkanlık yapabilecekleri konusunda uyaran bir “kara kutu” uyarısı taşımalı ve tedbirler alınmalıdır.

Unutmayın, hangi ilacı ne şekilde almanız gerektiğine doktorunuz karar verecektir.

Sonuç olarak

Zoofobi, hayvan korkusudur. Belirli bir hayvandan veya tüm hayvanlardan korkmaktan bahsedilebilir. Zoofobiler, en yaygın spesifik fobi türlerinden biridir. En yaygın zoofobiler yılanlara ve örümceklere yönelik olanlardır.

Hayvanat bahçesi korkusu olan biri, bir hayvanın veya hayvanların yanındayken yoğun bir şekilde endişeli hisseder. Bu his, hayvanın gerçekte oluşturduğu tehdide kıyasla abartılıdır. Fiziksel semptomlar da ortaya çıkabilir.

Hayvan korkuları, terapi ve bazen de ilaçlar kullanılarak tedavi edilebilir. Hayatınıza önemli ölçüde müdahale eden hayvanlarla ilgili bir korkunuz varsa, bunun hakkında konuşmak için bir akıl sağlığı uzmanıyla iletişime geçmeyi düşünebilirsiniz.


Kaynak ve ileri okuma:

  1. https://www.healthline.com/health/phobia-of-animals
  2. https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/animal-phobia

Dr. Elçin Gümüşdağ

Dr. Elçin Gümüşdağ, 2006 yılında özel bir üniversitede okuduğu psikoloji eğitimini tamamlamış, aynı kurumda 2013 yılında da Klinik Psikoloji alanında yüksek lisansını tamamlamıştır. Belli bir dönem yurt dışı eğitim programıyla eğitimine devam etmiş, ardından Türkiye’ye dönerek kariyerine devam etmiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir