Cinsel İlişkiden Sonra İdrar Yolu Enfeksiyonu (İYE)

Cinsel ilişkiden sonra İYE birçok erkeğin ve kadının başına gelen bir durumdur. Çoğu zaman endişelenecek bir şey olmasa, yine kişiye özgü tedavilerle kontrol altına alınmalıdır. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

10.09.2020
83
Cinsel İlişkiden Sonra İdrar Yolu Enfeksiyonu (İYE)

Cinsel ilişkiden sonra idrar yolu enfeksiyonu hakkında

Cinsel ilişkiden sonra idrar yolu enfeksiyonu (İYE) birçok insanın başına gelmesi muhtemel bir durumdur ve birçok durumdan kaynaklanabilmektedir. Konunun daha iyi anlaşılması için, öncelikle İYE’nin ne olup ne olmadığını bilmemiz gerekiyor.

İdrar yolu enfeksiyonu (İYE), üretranız, mesaneniz, üreterleriniz ve böbrekleriniz dahil olmak üzere üriner sisteminizi etkileyen bakteriyel bir enfeksiyondur. Bir İYE, üriner sisteminizin herhangi bir bölümünü etkileyebilse de, çoğunlukla mesanenizde enfeksiyona neden olur. Bu sistit olarak bilinir.

İdrarın kendisi bakteri içermemesine rağmen bazen genital bölgenizdeki bakteriler idrar yolunuza girebilir. Bu, İYE olarak bilinen enfeksiyon ve iltihaplanmaya yol açabilir.

Cinsel ilişki de dahil olmak üzere birçok faktör, idrar yolu enfeksiyonu olma riskinizi artırabilir.

Bir 2013 incelemesine göre, İYE’ler muhtemelen yaşamları boyunca kadınların en az yüzde 50 ila 60’ını etkileyecektir. (Kaynak) Erkeklerin idrar yolu enfeksiyonu kapma riski daha düşük olsa da, özellikle cinsel ilişkiden idrar yolu enfeksiyonu olma riskleri yüksektir.

Bu yazıda, cinsel ilişki sonrası İYE riskinizi azaltmak için neler yapabileceğinizi, diğer olası risk faktörlerini ve en etkili tedaviyi irdeleyeceğiz.

Cinsel ilişkiden sonra idrar yolu enfeksiyonu normal mi?

Evet, özellikle kadınlarda cinsel ilişki sonrası İYE kapmak sık rastlanan bir durumdur. Dr. Lakeisha Richardson, ilişki sırasında penetrasyonun buna neden olabileceğini vurguluyor.

Kadınların cinsel ilişkiden sonra İYE kapmaya daha yatkın olmasının nedeni, kadın anatomisinden kaynaklanmaktadır. Kadınların üretraları erkeklerden daha kısadır, bu da bakterilerin mesaneye girmesinin daha kolay olduğu anlamına gelir.

Ayrıca üretra kadınlarda anüse daha yakındır. Bu, E. coli gibi bakterilerin üretraya girmesini daha da kolaylaştırır.

Sadece penetratif ilişkiden değil, herhangi bir cinsel temastan da İYE alabileceğinizi unutmamak önemlidir. Örneğin oral olarak da bakteriler üretra içine girebilir ve bu da enfeksiyona yol açabilir.

Herkes cinsel ilişki nedeniyle İYE kapmaya yatkın olsa da Dr. Richardson, tekrarlayan İYE öyküsü veya idrar anormallikleri olan kadınların bu enfeksiyonlara yakalanma riskinin arttığını söylüyor.

Cinsel ilişkiden sonra sonra idrar yolu enfeksiyonu riski nasıl azaltılır?

Bir İYE’yi önlemek için tamamen kusursuz bir plan yapmak mümkün olmasa da, cinsel ilişkiden sonra bir İYE kapma riskinizi azaltmak için kesinlikle bazı adımlar atabilirsiniz.

İşte bazı ipuçları:

  • Dr. Richardson, en etkili şeyin, cinsel ilişkiden sonra her zaman idrar yapmak olduğunu söylüyor. Cinsel ilişkiden sonra mesanedeki herhangi bir bakterinin idrar yoluyla dışarı atılması, İYE riskini azaltır.
  • Bazı doktorlar ayrıca idrar yolu enfeksiyonu riskini azaltmak için cinsel ilişkiden önce idrar yapmayı da önermektedir.
  • Cinsel ilişkiden önce genital bölgenizi ılık suyla yıkamak, özellikle kadınlar için bakterilerin üretraya girme riskini azaltabilir.
  • Diyaframlar veya spermisitler gibi bazı kontraseptifler, İYE riskinizi artırabilir. Bunlardan herhangi birinin İYE’ye neden olduğunu düşünüyorsanız, diğer doğum kontrol yöntemlerini düşünebilirsiniz.

Dr. Richardson ayrıca, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu geçiren kadınların, cinsel ilişki sonrasında reçete edilen bir antibiyotiği almaktan fayda görebileceğini söylüyor. Bu genellikle cinsel ilişkiden hemen sonra alınan bir dozdur.

İdrar yolu enfeksiyonu kapmaya yatkınsanız, bu amaçla bir antibiyotik reçetesi hakkında doktorunuzla konuşmak isteyebilirsiniz.

Bazı insanların idrar yolu enfeksiyonu olma riski daha mı yüksek?

Herkes İYE’ye yakalanabilirken, bir araştırma kadınların erkeklerden yaklaşık sekiz kat daha fazla İYE olduğunu gösteriyor. (Kaynak)

Dr. Richardson, “Ayrıca, kuru veya atrofik dokuya sahip menopozdaki kadınların İYE geçirme riski daha yüksek” diye açıklıyor.

Bir kişiyi İYE riski altında bırakacak faktörler şunlardır:

  • Sık, yoğun cinsel ilişki
  • Yeni bir partnerle ilişki
  • Önceden yaşanmış İYE
  • Çoğul gebelikler
  • Obezite
  • Şeker hastalığı
  • Zayıflamış bir bağışıklık sistemi
  • İdrarda veya genital bölgede anormallikler

Diğer bir faktör de aile geçmişidir. Harvard Health’e göre, sık sık İYE geçiren bir anne veya kız kardeşe sahip olmak, ailedeki diğer üyelerinde İYE olma riskini artırabilir. (Kaynak)

İYE belirtileri nelerdir?

Bir İYE’ye eşlik eden semptomlar rahatsızlığa neden olabilir. Yeterince şiddetliyse, bu rahatsızlık günlük yaşamınızda ciddi bir karışıklığa neden olabilir.

İYE’nin daha yaygın semptomlarından bazıları şunlardır:

  • Sık idrara çıkma dürtüsü, ancak daha az idrar yapma
  • İdrar yaparken yanma hissi
  • Karın ağrısı veya pelvik bölgede ağrı ve basınç
  • İdrardan kan gelmesi
  • Kokulu veya bulanık görünebilen anormal idrar
  • Erkeklerde rektal ağrı

Bulunduğu yere bağlı olarak sırtınızın üst kısmında ve karın bölgenizde ağrı da yaşayabilirsiniz. Bu, enfeksiyonun böbreklerinize yayıldığının bir işareti olabilir. Ağrının yanı sıra şunları da yaşayabilirsiniz:

  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • Titreme
  • Ateş

Cinsel ilişkiden sonra idrar yolu enfeksiyonu neden olur?

Cinsel münasebet, İYE’nin yaygın bir nedenidir, ancak tek nedeni bu değildir.

Amerikan Kadın Hastalıkları ve Jinekologlar Koleji’ne göre, bir İYE’ye neden olabilecek birçok faktör vardır. (Kaynak) Cinsel ilişkinin yanı sıra, en yaygın nedenlerden bazıları şunlardır:

  • İdrar yaparken mesanenizi tamamen boşaltamama sorunları
  • Böbrek taşı veya prostat büyümesi gibi idrar yolundaki tıkanıklıklar (böbrek taşı nasıl düşürülür?)
  • İdrar sondası kullanımı
  • İdrar yolunuzdaki bakteri dengesini bozabilecek sık antibiyotik kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli?

İdrar yolu enfeksiyonu semptomlarınız varsa, mümkün olan en kısa sürede doktorunuzu görmek için randevu almanızda fayda vardır. Doğru tür ilaçlarla enfeksiyonunuzu teşhis edip tedavi edeceklerdir.

Cinsel ilişkiden sonra idrar yolu enfeksiyonu tedavisi

Çoğu İYE, antibiyotiklerle başarılı bir şekilde tedavi edilebilir. Amerikan Kadın Hastalıkları ve Jinekologlar Koleji’ne göre, çoğu antibiyotik tedavisi çok etkilidir ve sadece birkaç gün içinde tedavi eder.

İdrar yaparken karın ağrısı veya rahatsızlık semptomlarını hafifletmeye yardımcı olmak için doktorunuz ayrıca ağrı kesici ilaçlar da yazabilir.

Bir İYE daha karmaşıksa veya daha şiddetli bir enfeksiyona dönüştüyse, doktorunuz ek ilaçlar yazabilir veya hastaneye yatmanız gerekebilir.

Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarına yatkınsanız (yılda üç veya daha fazla), doktorunuz aşağıdakiler gibi ek tedavileri düşünebilir:

  • 6 ay boyunca alınan düşük dozlu bir antibiyotik
  • Cinsel ilişkiden hemen sonra alınacak tek doz antibiyotik
  • Menopoz sonrası kadınlar için vajinal östrojen tedavisi

Unutmayın, hangi ilacı ne şekilde alacağınıza doktorunuz karar verecektir.

İdrar yolu enfeksiyonuna ne iyi gelir?

İdrar yolu enfeksiyonuna genel olarak şunlar iyi gelir:

  • Bolca su içmek
  • Kahve, soda, narenciye suyu ve alkol gibi mesanenizi tahriş edebilecek sıvılardan kaçınmak
  • Pelvik veya karın ağrısı varsa sırta bir ısıtma yastığı uygulamak

Cinsel ilişkiden sonra idrar yolu enfeksiyonu önlenebilir mi?

Doktorunuzun önerebileceği herhangi bir tedavi planına ek olarak, bir İYE’nin tekrar yaşanmasını önlemek için aşağıdaki ipuçlarını göz önünde bulundurabilirsiniz:

  • Günde en az altı ila sekiz bardak su olmak üzere bol sıvı tüketin.
  • Dürtü hissettiğiniz anda mesanenizi boşaltın. Bu özellikle ilişkiden hemen sonra önemlidir.
  • Kadınlar için, idrar yaptıktan sonra, üretraya herhangi bir bakteri girmesini önlemek için önden arkaya doğru silin.
  • Her gün ve ilişkiden önce ılık suyla nazikçe yıkayarak genital bölgenizi temiz tutun.
  • Spermisit içermeyen doğum kontrol yöntemi kullanın.
  • Duş almaktan, vajinal deodorantlar, kokulu tamponlar veya pedler kullanmaktan kaçının.
  • Çok dar kot pantolon ve iç çamaşırı giymekten kaçının.

Dr. Richardson ayrıca vajinal probiyotik almayı öneriyor. Bu probiyotik kapsüller, günlük olarak sağlıklı bir vajinal floranın korunmasına yardımcı olarak tekrarlayan İYE’leri önleyebilir.

Duymuş olabileceğiniz popüler bir ipucu, idrar yolu enfeksiyonlarını önlemek için kızılcık suyu içmektir. Ancak yapılan çalışmalar, kızılcık suyunun idrar yolu enfeksiyonunu önleme etkinliği konusunda kesin bilgi sağlayamamıştır. (Kaynak) Bu nedenle, şimdilik, bir önleme yöntemi olarak kızılcık suyuna güvenmeyin.

Unutmayın, hangi ilacı ne şekilde alacağınıza doktorunuz karar verecektir.

Sonuç olarak

Cinsel ilişki bir İYE kapma riskinizi artırabilir, ancak bu hastalığa yakalanma şansınızı azaltmak için atabileceğiniz basit adımlar vardır. Cinsel ilişkiden hemen sonra idrar yapabilir ve genital bölgenizi temiz tutabilirsiniz. Muhtemelen doktorunuzun önerdiği farklı bir doğum kontrol yöntemi kullanmanız da gerekebilir.

Bir İYE’yi nasıl önleyeceğiniz konusunda herhangi bir sorunuz veya endişeniz varsa doktorunuzla konuşmalısınız. Ayrıca, cinsel ilişkiden sonra yanma hissi, idrarınızda kan veya karın bölgesinde ağrı varsa tıbbi yardım almanızda fayda vardır.


Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

YAZAR BİLGİSİ
Dr. Emrah Gürkan
20 Nisan 1984 İstanbul doğumluyum. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunuyum ve özel bir hastanede çalışıyorum. Halkın sağlıklı ve kaliteli bilgilere ulaşması için Medikal Rehber sitesi için yazıyorum, bazen de yazılanları gözden geçirip onaylıyorum.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.