reklam
Beslenme ve Diyet

Kızılcık Suyunun Faydaları ve Zararları Nelerdir?

İnsanlar kızılcıklara iyi bir nedenden ötürü süper gıda diyorlar çünkü sağlığı artırıcı her türlü faydaya sahipler. Antioksidan bakımından yüksektirler. Örneğin bir çalışma, 20 yaygın meyveden kızılcıkların bir tür antioksidan olan en yüksek fenol seviyesine sahip olduğunu bulmuştur. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

Kızılcık suyunun faydaları var mıdır?

Kızılcık suyunun faydaları bir hayli fazladır. Şekersiz kızılcık suyu, düşük kalorili bir detoks içeceğidir. Kızılcıkta bulunan polifenoller, vitaminler ve diğer aktif bileşenler suyunda da bulunur.

Bilimsel çalışmalar, kızılcıkla kızılcık suyunun terapötik eşdeğerliğini kanıtlamaktadır. Kızılcık suyu, özellikle antosiyaninler olmak üzere zengin bir polifenolik bileşik kaynağıdır. (Kaynak)

Günde iki bardak kızılcık suyu içmek sizi kalp-damar hastalıklarından koruyabilir. Aynı zamanda diyabet, böbrek sorunları ve diş plağını da uzak tutar. (Kaynak)

İlgili yazı: Şeker hastalığı (diyabet) hakkında her şey

Bu meyve suyu mantar, maya ve bakteriyel patojenlerden korunmaya da yardımcı olabilir. Kronik idrar yolu enfeksiyonlarını etkili bir şekilde kontrol edebilir ve cinsel alanlarınızı sağlıklı tutabilir. (Kaynak)

Kızılcık suyunun faydaları nelerdir?

İşte madde madde kızılcık suyunun faydaları:

1- İdrar yolu enfeksiyonlarına iyi gelir

Kızılcık, flavonoidler, terpenoidler, antosiyaninler, kateşin ve sitrik, malik, kinik, benzoik ve glukuronik asitler gibi organik asitler içerir. Benzoik asit, vücudunuzdan hippurik asit olarak atılır. Bahsi geçen hippurik asidin bakteri büyümesini engellediği tespit edilmiştir. İdrarın asidik pH’ını koruyarak bakterilerin hayatta kalmasını zorlaştırır. (Kaynak)

Kadınların 12 ay boyunca kızılcık suyu içtikleri çalışmada birkaç kontrollü deneme yapılmıştır. Kızılcık suyunun bu kadınlarda idrar yolu enfeksiyonlarının tekrarını azalttığı bildirilmiştir. (Kaynak)

Başka bir araştırmada 225 çocuğa 6 ay boyunca kızılcık suyu ve plasebo verildi. Kızılcık suyu alan çocukların antibiyotik tedavisi için daha az süreye ihtiyacı vardı. Ancak, kızılcık suyunun asitliği, onu çocuklar için daha az lezzetli kılıyor. (Kaynak)

2- Kalp sağlığına iyi gelir

Kızılcık suyunun aktif bileşenleri damar gevşetici özelliklere sahiptir. Daha basit bir ifadeyle, kızılcık suyu içmek vücudunuzdaki sert kan damarlarını gevşetebilir. Böylece kan basıncını veya hipertansiyonu düşürür. Kızılcık suyunun bu özelliği sıçan ve domuz çalışmalarında kanıtlanmıştır. (Kaynak1Kaynak2)

İlgili yazı: Yüksek tansiyon (hipertansiyon) hakkında her şey

8 oz kızılcık suyu verilen ve 30 kadın ve 26 erkek üzerinde bir araştırma yapıldı. 8 hafta sonra, kızılcık suyu verilen gönüllülerin kanlarındaki 22 kardiyometabolik risk göstergesinin 5’inde daha düşük seviyelere ulaşıldı. (Kaynak)

Bu, daha düşük bir kombine kardiyovasküler hastalık, diyabet ve felç riskine sahip oldukları anlamına gelir.

Kalp dostu bir yemek arıyorsanız, günlük diyetinize bir bardak kızılcık suyu ekleyebilirsiniz.

3- Diş sağlığını ve hijyenini iyileştirir

Kızılcık suyu dişlerinizde koruyucu bir tabaka oluşturur. Kızılcık suyu filmi, çürüklere neden olan bakterilerin dişlerinizin yüzeyine yapışmasını zorlaştırır. (Kaynak)

Glukan, plağın yapı taşıdır. Ağız bakterileri, diş plağı oluşturmak için glukan kullanır. Sonuçta plak dişlerinizi örter ve çürümeyi tetikler. Ancak kızılcık suyu bu glukan oluşumunu bozar. (Kaynak)

Kızılcık suyu bu enzimleri inhibe ederek bakterilerin plak oluşturmasını engeller. Diş ürünlerine eklendiğinde de, bu meyve suyu ek bakterilerin dişlerinizin yüzeyine yapışmasını engelleyebilir. (Kaynak)

4- Böbrek kireçlenmesini ve enfeksiyonunu önler

Kızılcık suyu, onlarca yıldır idrar yolu enfeksiyonlarını ve böbrek rahatsızlıklarını tedavi etmek için kullanılan geleneksel bir ilaçtır. Kızılcığın etken maddeleri patojenlerin yapışmasını engelleyebilir. (Kaynak)

Sağlıklı erkekler üzerinde 2003 yılında yapılan bir araştırma, bu meyve suyunun olumlu bir etkisi olduğunu bildirmiştir. Günde yaklaşık 500ml kızılcık suyu içmek bu erkeklerde oksalat atılımını azalttı. Oksalat iyonları kalsiyum ile etkileşime girerek kalsiyum oksalat böbrek taşları oluşturur. (Kaynak)

Bu çalışmada ayrıca sitrat artarken fosfat iyonu atılımının azaldığı bulunmuştur. Oksalat, sitrat ve fosfat ile birlikte böbreklerin kireçlenmesini kontrol eder. Bu nedenle, bu suyu içmek kronik böbrek hastalığını, böbrek kireçlenmesini, nefriti ve diğer böbrek hastalıklarını önleyebilir. (Kaynak)

5- Karaciğer hastalıklarını azaltır

Fareler üzerinde yapılan son çalışmalar, kızılcık özütünün karaciğerde lipid birikimini azaltabildiğini bildirmiştir. Yüksek yağla beslenen farelerde oksidatif stres oluşumunu önlediği bulunmuştur. (Kaynak)

Günlük bir kızılcık özü dozu, insanlarda kan kolesterolünü ve lipit profilini iyileştirebilir. Sonuç olarak, bu özle beslenen deneklerin HDL seviyeleri daha yüksektir. Antienflamatuar genlerin ve maddelerin ekspresyonu da artar. (Kaynak)

Kızılcık özlerinin diyet takviyesi karaciğer hastalıklarını hafifletebilir. Bu hastalıklar karaciğer yağlanması, steatohepatit ve sirozu içerir. Bu tür besinler, bu koşulların hepatokarsinoma ve diğer kanserlere doğru ilerlememesini sağlar. (Kaynak)

6- Antienflamatuar özelliklere sahiptir

Kızılcık suyunun faydaları arasında iltihaplı durumlara iyi gelmesi de vardır.

Araştırmalar, düşük kalorili kızılcık suyu alımının, iltihabın biyolojik belirtilerini azalttığını bulmuştur. Bu meyve suyunun veya kokteylin günlük tüketimi vücudunuzdaki C-reaktif protein (CRP) seviyesini düşürür. Kanınızdaki CRP konsantrasyonu genellikle iltihap olduğunda artar. (Kaynak)

Kızılcık suyu içmek bu nedenle kronik ve akut iltihaplı hastalıkların şiddetini azaltabilir. Bunlar arasında ateroskleroz, romatoid artrit, Alzheimer hastalığı, Crohn hastalığı, ülseratif kolit, periodontitis ve diyabet bulunur. (Kaynak)

7- Vajinal enfeksiyonlarla savaşır

Kadınlar, üretraları vajinaya ve anüse yakın olduğu için idrar yolu enfeksiyonlarına (İYE) daha yatkındır. Escherichia coli kadınlarda çoğu İYE’ye neden olur. Bu bakteriler idrar yaparken veya cinsel ilişki sırasında kolaylıkla anüsten üretraya geçebilirler. (Kaynak)

Bu nedenle kadınların vajinal sağlıklarını takip etmeleri zorunludur. Diyet değişiklikleri doğal olarak birkaç vajinal patojene karşı bağışıklığı artırabilir ve çeşitli kızılcık biçimlerinin İYE’leri önlediği bilinmektedir.

Kızılcıktaki polifenollerinin, özellikle proantosiyanidinlerin bu özelliği gösterdiği söyleniyor. Bu proantosiyanidinler, E. coli ve Candida mantarının üroepitelyal ve vajinal epitel hücrelerine yapışmasını azaltarak vajinal enfeksiyonların şiddetlenmesini önler. (Kaynak)

8- Diyabet riskini ve şiddetini azaltır

Tip 2 diyabet hastalarının meyve ve sebze alımı tipik olarak düşüktür. Bunun nedeni muhtemelen glisemik kontrol üzerindeki olumsuz etkisidir. Düşük kalorili kızılcık suyu, bu gibi durumlarda meyve alımını artırmanın sağlıklı bir yolu olabilir. (Kaynak)

İlgili yazı: Tip 2 diyabet hakkında her şey

Tip 2 diyabetli 58 erkek üzerinde yapılan bir çalışmada, yarısına günde bir bardak kızılcık suyu, geri kalanına ise plasebo verildi. 12 hafta sonra, deney grubunda serum glikozunda önemli bir düşüş oldu. (Kaynak)

Yüksek LDL (kötü kolesterol) seviyeleri, genellikle diyabetli kişilerde görülür. LDL’nin oksidasyonu diyabeti kötüleştirir. Böylece, sonuçta kızılcık suyu diyabetin şiddetini azaltabilir. Bu içecek metabolik bozukluk riskini de azaltabilir. (Kaynak)

İlgili yazı: Şeker hastalığına iyi gelen meyveler nelerdir?

9- İdrar yoluna bakteri yapışmasını önler

İdrar yolu enfeksiyonlarının (İYE) nasıl oluştuğunu düşünüyorsunuz? Bakteri-insan hücre etkileşiminin ilginç bir modelidir.

E. coli (bakteri) çoğu İYE’nin birincil nedenidir. Bazı enfeksiyöz E. coli türleri, fimbria olarak bilinen küçük tüy benzeri çıkıntılarla kaplıdır. Fimbria, idrar yolunu hizalayan hücrelere kancalar gibi davranır ve mandallanır, böylece enfeksiyonu tetikler. (Kaynak)

Bu tür İYE’leri önlemenin en iyi yolu, insan-bakteriyel hücre bağlanmasını bozmaktır ve kızılcık suyunun yaptığı tam olarak budur! Kızılcık suyuna maruz kaldığında, E. coli hücrelerindeki fimbrialar kıvrılır. Böylece, bakterinin idrar yolunuza tutunma ve onu enfekte etme yeteneği çok katlı olarak azalır. (Kaynak)

Bu nedenle şekersiz kızılcık suyu, idrar yolu enfeksiyonları ve vajinal enfeksiyonlar için en iyi çarelerden biridir.

10- Harika bir detoks içeceğidir

Kızılcık, fenolik asitler ve flavonoidler gibi bol miktarda antioksidan içerir. Kızılcık suyu fenoliklerinin de antioksidan kapasitesini artırdığı bilinmektedir. Bu nedenle, oksidatif stresi etkili bir şekilde azaltabilir. (Kaynak)

Kızılcık suyu potasyum, magnezyum, fosfor ve C, A ve K vitaminleri açısından zengindir. Bu nedenle, bu mükemmel içecek vücudunuzun elektrolitlerini yeniler. (Kaynak)

Saf kızılcık suyunun kilo vermeye de yardımcı olduğu söyleniyor. Ancak bu gerçeği destekleyecek yeterli bilimsel kanıt yoktur.

İlgili yazı: Hızlı kilo vermek için yapılması gerekenler

11- Bağırsak sağlığını iyileştirir

Kızılcık özleri bağırsak sağlığınızı ve sindiriminizi koruyabilir. Bu meyvenin bağırsağınızdaki patojenik enfeksiyonları engelleyen güçlü antimikrobiyal aktivitesi vardır. (Kaynak)

Kızılcık suyu ayrıca Helicobacter pylori, Candida albicans, Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa ve Escherichia coli bakterilerinin büyümesini de engelleyebilir. (Kaynak)

Kızılcıktaki proantosiyanidinler, flavonoller ve hidroksisinnamik asitler bu tür bakteriyel yapışmayı önleyebilir ve daha az biyofilm oluşumuna neden olarak bağırsağınızdaki iltihabı kontrol edebilir. (Kaynak)

Bu aktif bileşenler ayrıca mide lümeniniz üzerinde prebiyotik bir etki yapar ve bağırsak mikrobiyotasının büyümesini artırır. Muhtemelen bu yüzden mide bulantısı hissettiğinizde kızılcık suyu verilir. Berraktır, C vitamini açısından zengindir ve karnınızı yatıştırır. (Kaynak)

12- Grip ve soğuk algınlığı şiddetini azaltabilir

Kızılcık suyu, bakteri ve insan etkileşimi sürecini engeller. 2005 yılında yapılan bir çalışmada, bu meyve suyunda NDM adı verilen aktif bir madde incelenmiştir. Bu maddenin influenza virüsünün yaşam döngüsüne müdahale ettiği düşünülmektedir. (Kaynak)

NDM’nin bu virüsün yapışmasını ve aktivitesini inhibe edebileceği öne sürülmüştür. Labaratuvar bulguları, NDM’nin influenza virüsünün bazı hayati proteinlerini hedefleyebileceğini düşündürmektedir. (Kaynak)

Bu meyve suyu, NT hücreleri ve benzeri gibi bağışıklık sistemi hücrelerinin çoğalmasını artırdığı için ikincil bakteri komplikasyonlarının gelişmesini de önleyebilir. (Kaynak)

Bir bardak kızılcık suyu sağlıktır. Vücudunuzu onarır, yeniden şarj eder ve gençleştirir. Hepsinden öte, faydaları deneysel olarak kanıtlanmıştır.

Kızılcık suyunun zararlı var mıdır?

Kızılcık suyu içmek genellikle güvenlidir. Bununla birlikte, büyük miktarlar mide rahatsızlığına neden olabilir. Zamanla böbrek taşı riskini de artırabilir. (Kaynak)

Yüksek dozda kızılcık veya özleri de ilaç etkileşimleri sergileyebilir. Kan incelticiler veya antikoagülanlar, özellikle kızılcık suyuna reaktiftir. Varfarin, heparin, aspirin gibi ilaçlar bu sınıftaki ilaçlara örnektir. (Kaynak)

Takrolimus gibi bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar da kızılcık özü ile etkileşime girebilir. Bu tür durumlar özellikle organ nakli yapılan bir kişide ortaya çıkabilir. (Kaynak)

Bu tür ilaç etkileşimleri kan basıncı dalgalanmalarına neden olabilir. Tedavi edilmeden bırakılırsa, meyve ve bitki-ilaç etkileşimleri ölümcül olabilir.

Kızılcık suyunun önerilen dozu nedir?

Bunun için ayarlanmış bir değer veya aralık yoktur.

İdeal olarak, İYE’nin önlenmesi için günde 1-2 bardak kızılcık suyu tavsiye edilir. Günde yaklaşık 3-6 bardak da alabilirsiniz. Ancak saf, şekersiz veya daha az tatlı olduğundan ve düşük kalorili olduğundan emin olmalısınız.

Kızılcık suyunun hamile ve emziren kadınlar için güvenliği henüz belli değildir. Kullanmaya başlamadan önce bir jinekoloğa danışmak en iyisidir.

Ayrıca, bir İYE teşhisi konulursa, bir ürologa veya nefrologa danışılmalıdır. Doktorunuza yemek alışkanlıklarınızı açık bir şekilde anlatmalısınız. Bu, doktorun sizin için doğru takviyeleri ve dozları seçmesine yardımcı olacaktır.

Sonuç olarak

Kızılcık suyunun faydaları yukarıdaki 12 maddeyle sınırlı değildir. Ancak özetle kızılcık suyu, gerekli tüm biyoaktif bileşenleri ile en iyi yaz içeceklerinden biridir. Yani, artık suçluluk hissetmeden kızılcık kokteyllerini tadabilirsiniz!

Ancak, belirlenen sınıra bağlı kalmalısınız. Doktorunuz tarafından verilen talimatları incelemelisiniz. Daha fazla lif için çiğ, bütün kızılcık yemeyi deneyebilirsiniz. Reçeller, tozlar, kapsüller ve diğer kızılcık takviyeleri de alabilirsiniz.


Kaynak ve ileri okuma:

  1. https://www.stylecraze.com/articles/best-benefits-of-cranberry-juice-for-skin-hair-and-health/
  2. https://www.medicalnewstoday.com/articles/269142
  3. https://www.webmd.com/food-recipes/health-benefits-cranberries

Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

Dyt. Nergis Kızıltan

Dyt. Nergis Kızıltan, özel bir üniversitenin Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nde lisans ve yüksek lisansını tamamlamıştır. Araştırma Hastanesi, Diyabet Hastanesi, Toplum sağlığı Merkezi gibi kuruluşlarda deneyim kazanmıştır. İlgi alanları arasında kilo yönetimi, klinikte beslenme, diyabette karbonhidrat sayımı, gebelikte beslenme, diyabette beslenme, emzirme döneminde beslenme sayılabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir