Nefrotik Sendrom Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Böbrek filtreleme birimleri hasar gördüğünde nefrotik sendrom oluşabilir. Bu hasar normalde kanda tutulan proteinin büyük miktarlarda idrara sızmasına izin verir, bu da kanınızdaki protein miktarını azaltır. Kandaki protein sıvıyı kan dolaşımında tutmaya yardımcı olduğundan, bu sıvının bir kısmı kan dolaşımından dokularınıza sızarak ödem olarak adlandırılan şişmeye neden olur. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

23.07.2020
156
Nefrotik Sendrom Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Nefrotik sendrom nedir?

Nefrotik sendrom, kanınızda yeteri kadar protein bulunmadığı halde idrarınızda yüksek seviyede protein bulunmasına neden olan bir böbrek hastalığıdır.

Nefrotik sendrom genellikle böbreklerinizdeki atıkları ve kanınızdaki fazla suyu filtreleyen küçük kan damarları kümelerinin hasar görmesinden kaynaklanır. Bu durum, özellikle ayaklarınızda ve ayak bileklerinizde şişmeye neden olur ve diğer sağlık sorunları riskini artırır.

Nefrotik sendrom tedavisi, buna neden olan durumun tedavisini ve ilaç almayı içerir. Nefrotik sendrom enfeksiyon ve kan pıhtısı riskinizi artırabilir. Doktorunuz komplikasyonları önlemek için ilaçlar ve diyet değişiklikleri önerebilir.

Nefrotik sendrom neden olur?

Nefrotik sendrom genellikle böbreklerinizdeki küçük kan damarlarının (glomerül) kümelerinde meydana gelen kaynaklanır.

Glomerüller, böbreklerinizden geçerken kanınızı filtreler, vücudunuzun ihtiyacı olan şeyleri olmayanlardan ayırır. Sağlıklı glomerüller, vücudunuzdaki doğru miktarda sıvıyı korumak için gerekli olan kan proteinini (esas olarak albümin) idrarınıza sızmasını önler. Glomerüller hasar gördüğünde, proteinin idrara sızmasına neden olarak nefrotik sendrom meydana gelir.

Olası nedenler

Birçok hastalık ve durum glomerüler hasara neden olabilir ve aşağıdakiler de dahil olmak üzere nefrotik sendroma yol açabilir:

  • Diyabetik böbrek hastalığı: Diyabet, glomerülleri etkileyen böbrek hasarına (diyabetik nefropati) yol açabilir.
  • Minimal değişiklik hastalığı: Bu çocuklarda nefrotik sendromun en yaygın nedenidir. Minimal değişiklik hastalığı anormal böbrek fonksiyonuna neden olur, ancak böbrek dokusu mikroskop altında incelendiğinde normal veya neredeyse normal görünür. Anormal fonksiyonun nedeni genellikle belirlenemez.
  • Fokal segmental glomerüloskleroz: Bazı glomerüllerin skarlanması ile karakterize olan bu durum, başka bir hastalıktan, genetik bir kusurdan veya bazı ilaçlardan kaynaklanabilir veya bilinen bir sebep olmadan ortaya çıkabilir.
  • Membranöz nefropati: Bu böbrek bozukluğu, glomerüllerdeki kalınlaşan zarların sonucudur. Kalınlaşma, bağışıklık sistemi tarafından yapılan tortulardan kaynaklanır. Lupus hastalığı, hepatit B, sıtma ve kanser gibi diğer tıbbi durumlarla ilişkili olabilir veya başka bir nedenden ötürü ortaya çıkabilir.
  • Sistemik lupus eritematoz: Bu kronik inflamatuar hastalık ciddi böbrek hasarına yol açabilir.
  • Amiloidoz: Bu bozukluk amiloid proteinleri organlarınızda biriktiğinde ortaya çıkar. Amiloid birikmesi sıklıkla böbreklerin filtreleme sistemine zarar verir.

Kimler risk altındadır?

Nefrotik sendrom riskinizi artırabilecek faktörler şunlardır:

  • Böbreklerinize zarar verebilecek tıbbi durumlar: Diyabet, lupus, amiloidoz, reflü nefropati ve diğer böbrek hastalıkları gibi durumlar nefrotik sendrom geliştirme riskinizi artırır.
  • Bazı ilaçlar: Nefrotik sendroma neden olabilecek ilaçlar arasında steroid olmayan antienflamatuar ilaçlar ve enfeksiyonlarla savaşmak için kullanılan ilaçlar bulunur.
  • Bazı enfeksiyonlar: Nefrotik sendrom riskini artıran enfeksiyonlar arasında HIV, hepatit B, hepatit C ve sıtma bulunur.

Nefrotik sendrom belirtileri nelerdir?

Nefrotik sendrom belirtileri şunları içerir:

  • Özellikle göz çevrenizde, ayak bileklerinizde ve ayaklarınızda şiddetli şişme (ödem)
  • İdrarınızdaki fazla proteinin bir sonucu olarak köpüklü idrar
  • Sıvı tutulması nedeniyle kilo alımı
  • Yorgunluk
  • İştah kaybı

Ne zaman doktora görünmeli?

Sizi endişelendiren belirtiler varsa doktorunuzla görüşmelisiniz.

Nefrotik sendrom nasıl teşhis edilir?

Nefrotik sendromu teşhis etmek için kullanılan testler ve prosedürler şunları içerir:

  • İdrar testleri: Bir idrar tahlili, idrarınızdaki büyük miktarlarda protein gibi anormallikleri ortaya çıkarabilir. 24 saat boyunca idrar örnekleri almanız istenebilir.
  • Kan testleri: Bir kan testi, protein albümin seviyelerinin düşük olduğunu ve genellikle kan proteininin genel seviyelerinin azaldığını gösterebilir. Albümin kaybı genellikle kan kolesterolünde ve kan trigliseritlerinde bir artış ile ilişkilidir. Kanınızdaki kreatinin ve üre azot seviyeleri de genel böbrek fonksiyonunuzu değerlendirmek için ölçülebilir.
  • Böbrek biyopsisi: Doktorunuz test için küçük bir böbrek dokusu örneğini çıkarmayı önerebilir. Böbrek biyopsisi sırasında cildinizden böbreğinize bir iğne sokulur. Böbrek dokusu toplanır ve test için bir laboratuvara gönderilir.

Nefrotik sendrom nasıl tedavi edilir?

Nefrotik sendrom tedavisi, nefrotik sendroma neden olabilecek herhangi bir tıbbi durumun tedavisini içerir. Doktorunuz ayrıca belirtilerinizi kontrol etmeye veya nefrotik sendromun komplikasyonlarını tedavi etmeye yardımcı olmak için diyetinizde değişiklikler ve ilaçlar önerebilir.

İlaçlar şunları içerebilir:

  • Tansiyon ilaçları: Anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörleri adı verilen ilaçlar, kan basıncını ve idrarda salınan protein miktarını azaltır. Bu kategorideki ilaçlar arasında lisinopril, benazepril, kaptopril ve enalapril bulunur. Benzer şekilde çalışan başka bir ilaç grubuna anjiyotensin 2 reseptör blokerleri (ARB) denir ve bu ilaçlar losartan ve valsartanı içerir. Renin inhibitörleri gibi diğer ilaçlar da kullanılabilir, ancak ilk önce ACE inhibitörleri ve ARB’ler kullanılır.
  • Diüretikler: Bunlar, böbreklerinizin sıvı çıkışını artırarak şişmeyi kontrol etmeye yardımcı olur. Diüretik ilaçlar tipik olarak furosemid içerir. Diğerleri arasında spironolakton ve hidroklorotiyazid veya metolazon gibi tiazidler bulunur.
  • Kolesterol düşürücü ilaçlar: Statinler kolesterol seviyelerini düşürmeye yardımcı olabilir. Bununla birlikte, kolesterol düşürücü ilaçların, kalp krizlerinden kaçınmak veya erken ölüm riskini azaltmak gibi nefrotik sendromlu kişilerin sonuçlarını iyileştirip iyileştiremeyeceği açık değildir. Statinler arasında atorvastatin, fluvastatin, lovastatin, pravastatin, rosuvastatin ve simvastatin bulunur.
  • Kan incelticiler (antikoagülanlar): Bunlar, özellikle de kan pıhtısı varsa, kanınızın pıhtılaşma yeteneğini azaltmak için reçete edilebilir.  Antikoagülanlara arasında heparin, warfarin, dabigatran, apixaban ve rivaroksaban bulunur.
  • Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar: Kortikosteroidler gibi bağışıklık sistemini kontrol etmek için kullanılan ilaçlar, nefrotik sendroma neden olabilecek bazı koşullara eşlik eden iltihabı azaltabilir. İlaçlar arasında rituksimab, siklosporin ve siklofosfamid bulunur.

Unutmayın, hangi ilacı ne şekilde alacağınıza doktorunuz karar verecektir.

Yaşam tarzı ve ev ilaçları

Diyetinizdeki değişiklikler nefrotik sendrom konusunda size yardımcı olabilir. Doktorunuz sizi aşağıdakileri yapmanızı önerebilecek bir diyetisyene yönlendirebilir:

  • Yağsız protein kaynaklarını seçebilirsiniz. Bitki bazlı protein, böbrek hastalığında faydalıdır.
  • Kan kolesterol seviyenizi kontrol etmeye yardımcı olmak için diyetinizdeki yağ ve kolesterol miktarını azaltabilirsiniz.
  • Şişliği kontrol etmeye yardımcı olmak için düşük tuzlu bir diyetle beslenebilirsiniz.
  • Diyetinizdeki sıvı miktarını azaltabilirsiniz.

Nefrotik sendrom komplikasyonları

Nefrotik sendromun olası komplikasyonları şunlardır:

  • Kan pıhtıları: Glomerüllerin kanı düzgün bir şekilde filtreleyememesi, pıhtılaşmayı önlemeye yardımcı olan kan proteinlerinin kaybına yol açabilir. Bu, damarlarınızda kan pıhtısı gelişme riskinizi artırır.
  • Yüksek kan kolesterolü ve yüksek kan trigliseritleri: Kanınızdaki protein albümin seviyesi düştüğünde, karaciğeriniz daha fazla albümin yapar. Aynı zamanda, karaciğeriniz daha fazla kolesterol ve trigliserit salgılar.
  • Zayıf beslenme: Çok fazla kan proteini kaybı yetersiz beslenmeye neden olabilir. Bu ödem ile maskelenebilen kilo kaybına yol açabilir. Ayrıca çok az sayıda kırmızı kan hücresi, düşük kan protein seviyesi ve düşük D vitamini seviyeniz olabilir.
  • Yüksek tansiyon: Glomerüllerinizin hasar görmesi ve bunun sonucunda aşırı vücut sıvısının birikmesi kan basıncınızı artırarak yüksek tansiyona neden olabilir.
  • Akut böbrek hasarı: Böbrekleriniz glomerüllere verilen hasar nedeniyle kan filtreleme yeteneklerini kaybederse, atık ürünler kanınızda hızlı bir şekilde birikebilir. Bu durumda, tipik bir yapay böbrek makinesi (diyalizör) ile kanınızdan ekstra sıvıları ve atıkları uzaklaştırmanın yapay bir yolu olan acil diyalize ihtiyacınız olabilir.
  • Kronik böbrek hastalığı: Nefrotik sendrom böbreklerin zamanla işlevlerini kaybetmelerine neden olabilir. Böbrek fonksiyonu yeterince düşükse, diyalize veya böbrek nakline ihtiyacınız olabilir.
  • Enfeksiyonlar: Nefrotik sendromlu kişilerde enfeksiyon riski artar.

Kaynak:

  1. kidney.org
  2. niddk.nih.gov
  3. mayoclinic.org

Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

ETİKETLER:
YAZAR BİLGİSİ
Dr. Emrah Gürkan
20 Nisan 1984 İstanbul doğumluyum. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunuyum ve özel bir hastanede çalışıyorum. Halkın sağlıklı ve kaliteli bilgilere ulaşması için Medikal Rehber sitesi için yazıyorum, bazen de yazılanları gözden geçirip onaylıyorum.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.