reklam
Ortopedi ve Travmatoloji

Ayak Bileği Ağrısı: Nedenler ve Tedavi

Ayak bileği ağrısı nedir? Neden olur? Ciddi bir durum mudur? Doktora görünmek gerekir mi? Nasıl geçer? Ayak bileği ağrısına ne iyi gelir? Tüm bu soruların cevaplarını ve çok daha fazlasını aşağıda bulabilirsiniz.

Ayak bileği ağrısı nedir?

Ayak bileği ağrısı, ayak bileklerinin herhangi bir bölgesinde hissedilen ağrıdır. Ayaka bileği ağrısının en yaygın nedeni ise, ayak bileğinin burkulmasıdır. Kemikleri bağlayan dokular yırtıldığında veya aşırı gerildiğinde burkulma meydana gelir. Çoğu ayak bileği burkulması yan tarafta meydana gelir ve dış ayak bileğinizin yere doğru bükülmesine neden olur. Bu hasar bağları uzatır veya yırtılmasına neden olur. Burkulmuş bir ayak bileği genellikle yaklaşık 7-14 gün boyunca şişer ve ağrı meydana gelir. Bununla birlikte, ciddi bir yaralanmanın tamamen iyileşmesi birkaç ay sürebilir.

Şiddtli ayak bileği ağrısı: Ciddi ve ciddi olmayan durumlar

Şiddetli olarak tanımlanan ayak bileği ağrısı, devam ediyorsa ve geçmiyorsa, ciddi bir durum olma ihtimali var demektir.

  • Ciddi değil: Ağrı, yaralanmadan sonra hızla azalır ve herhangi bir şişme dinlenme, buz ve reçetesiz ilaçlara yanıt verir.
  • Orta derece ciddi: Ağrı, kırık veya enfeksiyon belirtileri olmasa bile birkaç gün devam eder.
  • Ciddi: Belirgin bir yaralanma veya şekil bozukluğu ile birlikte ağrı ve/veya ayak bileğinde kızarıklık ve şişlik varsa, bu tıbbi bir acil durumdur.

Ayak bileği ağrısı: Olası nedenler

Yukarıda da söylediğimiz gibi, burkulma, ayak bileği ağrısı nedenleri arasında en yaygın görülen şeydir. Burkulmalar, genellikle ayak bileği yuvarlandığında veya istemsiz bir şekilde büküldüğünde meydana gelir ve bazen topuk ağrısı da yapabilir. Böylece ayak bileğinin dış tarafı yere doğru hareket eder ve ayak bileğinin kemiklerini bir arada tutan bağları yırtar. Ayak bileğinin yuvarlanması da kıkırdağa veya ayak bileğinin tendonlarına zarar verebilir ve bu bazen ayak altı ağrısı da yapabilir.

Ayrıca “ayak bileği ağrısı neden olur?” sorusunun cevabı aşağıdakilerden biri de olabilir:

Aşil tendiniti

Aşil tendiniti, alt bacağın arkasındaki baldır kaslarını topuk kemiğinize bağlayan doku bandı olan aşil tendonunun herhangi bir nedenle iltihaplanmasına verilen isimdir. Aşil tendinitini tedavi etmek önemlidir. Aksi takdirde yürümeyi zorlaştıran uzun süreli, kronik bir sorun haline gelebilir.

Aşil tendon kopması

Aşil tendonu, baldırınızın arkasındaki kasları topuk kemiğinize bağlayan güçlü bir lifli kordondur. Aşil tendonunuzu aşırı gererseniz yırtılabilir (kopabilir). Aşil tendon kopması, alt bacağınızın arkasını etkileyen bir yaralanmadır.

Avülsiyon kırığı

Avülsiyon kırığı, bir tendona veya bağa bağlı küçük bir kemik parçası kemiğin ana kısmından çekildiğinde meydana gelir. Kalça, dirsek ve ayak bileği genç sporcularda avülsiyon kırıklarının en sık görüldüğü yerlerdir.

Ayak kırılması

Ayak kırığı, ayak kemiğin akut yaralanmasıdır. Bir araba kazasında veya basit bir yanlış adım veya düşme sırasında ayağınız kırılabilir. Ayak kırılmasının ciddiyeti mevcut duruma göre eğişir. Bazen kırıklar küçük çatlaklar gibi basit olurken, bazen ise cildinizi delen kırıklara kadar ciddi bir durum olabilir.

Eklem iltihabı

Eklem iltihabı, bağışıklık sistemi veya hasarlı doku, eklemde şişmeye ve diğer semptomlara neden olan kimyasalları serbest bıraktığında ortaya çıkar. Bir kişinin yaralanması gibi sadece bir eklemi etkileyebilir. Bununla birlikte, bazı tıbbi durumlar vücutta birden fazla eklem iltihabı örneğine yol açabilir.

Gut hastalığı

Gut, çok ağrılı olan yaygın bir inflamatuar artrit şeklidir. Genellikle bir seferde bir eklemi etkiler (genellikle ayak başparmağı eklemi). Semptomların kötüleştiği, alevlenme olarak bilinen zamanlar ve semptomların olmadığı, remisyon olarak bilinen zamanlar vardır.

Osteoartrit

Osteoartrit, artritin en yaygın şeklidir. Bazı uzmanlar buna dejeneratif eklem hastalığı veya “aşınma ve yıpranma” artriti diyor. En sık ellerde, kalçalarda ve dizlerde görülür. Osteoartirt ile eklem içindeki kıkırdak parçalanmaya ve alttaki kemik değişmeye başlar.

Psoriatik artrit

Psoriatik artrit, sedef hastalığı gibi bazı cilt sorunlarına sahip insanları etkileyen bir artrit türüdür. Tipik olarak etkilenen eklemlerin şişmesine, sertleşmesine ve ağrılı olmasına neden olur. Sedef hastalığı gibi, psoriatik artrit de giderek kötüleşebilen uzun süreli bir durumdur.

Reaktif artrit

Reaktif artrit, vücuttaki çeşitli eklemlerde; özellikle diz, ayak, ayak parmakları, kalça ve ayak bileklerinde kızarıklık ve şişmeye (iltihaba) neden olan bir durumdur. Genellikle bir enfeksiyon, özellikle cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon veya gıda zehirlenmesi geçirdikten sonra gelişir.

Romatoid artrit

Romatoid artrit ağrıya, şişmeye ve deformiteye neden olabilir. Eklemlerinizi kaplayan doku (sinovyal membran) iltihaplanıp kalınlaştıkça sıvı birikir ve bu durumda eklemler aşınır ve bozulur. Romatoid artrit, eklemlerinizden daha fazlasını etkileyebilen kronik inflamatuar bir hastalıktır.

Septik artrit

Septik artrit, eklem (sinovyal) sıvısı ve eklem dokularında oluşan bir enfeksiyondur. Çocuklarda yetişkinlerden daha sık görülür. Enfeksiyon genellikle eklemlere kan dolaşımı yoluyla ulaşır. Bazı durumlarda ameliyat veya yaralanma nedeniyle eklemler enfekte olabilir.

Tarsal tünel sendromu

Tarsal tünel sendromu, posterior tibial sinirde hasara neden olan tekrarlayan basınçtan kaynaklanan bir durumdur. Tibial siniriniz siyatik sinirden ayrılır ve ayak bileğinizin yakınında bulunur. Tarsal tünel sendeomunun bu yüzden ayak bileği ağrısı yapması oldukça sık rastlanan bir durumdur.

Ayak bileği ağrısı: Teşhis

ayak bileği ağrısı tanısı

Ayak bileği ağrısı ciddi boyutta ise doktorunuz ağrının başlangıcını ve ağrı başladığında ne yaptığınızı sorarak başlayacaktır. Yürüyor muydunuz, spor mu yapıyordunuz, yoksa buna benzer şeyler mi yapıyordunuz? Doktor daha sonra bileğinize bakacak ve fizik muayene yapacaktır. Doktorunuz ayrıca, ağrı nedeninin burkulma veya kırılma olup olmadığını görmek için röntgen de isteyebilir. Bazı durumlarda, ayak bileği ekleminden sıvı almak, enfeksiyonu veya diğer altta yatan koşulları kontrol etmek için gerekli olabilir.

Ayak bileği ağrısı: Tedavi

Ayak bileği ağrısı nasıl geçer?

Kendi başınıza ağrıyı kesemiyorsanız veya reçetesiz ağrı kesiciler acıyı dindirmiyorsa diğer seçeneklere bakmanın zamanı gelmiş demektir.

Ortopedik ayakkabı tabanı, ayak veya ayak bileği ateli, eklemlerinizi yeniden hizalamanıza, ağrı ve rahatsızlığı uzak tutmanıza yardımcı olmak için harika bir yoldur. Farklı boyutlarda ve sertlik derecelerinde bulunan tabanlar, ayağın farklı kısımlarını destekler ve vücut ağırlığını yeniden dağıtır, böylece ağrı kesici etki sağlar.

Bir ayak bileği ateli de aynı şekilde çalışır. Bu diş telleri gibi farklı boyut ve destek seviyelerinde mevcuttur. Bazıları normal ayakkabılarla giyilebilirken, diğerleri biraz daha kapsayıcıdır, hem ayak bileğini hem de ayağı kapsayan bir alçıya benzemektedir. Eczanelerde ve bazı sağlık mağazalarında birkaç çeşit mevcut olsa da, uygun şekilde takılması için bir doktora danışmak en iyisidir.

Ağrı ve iltihabı azaltmak için steroid enjeksiyonları kullanılabilir. Enjeksiyonlar, etkilenen bölgedeki şişmeyi, sertliği ve ağrıyı azaltan kortikosteroid adı verilen bir ilaç içerir. Enjeksiyonların çoğu sadece birkaç dakika sürer ve birkaç saat içinde rahatlama sağlarken, etkilerin 3 ila 6 ay sürdüğü söylenir. En iyi yanı, bu aynı gün evde dinlenmenizi sağlayan cerrahi olmayan bir prosedürdür.

Bazı ciddi durumlarda, cerrahi operasyon (ameliyat) da gerekebilir.

Unutmayın, hangi ilacı ve tedaviyi ne şekilde alacağınıza doktorunuz karar verecektir.

Ayak bileği ağrısına ne iyi gelir?

ayak bileği ağrısına ne iyi gelir

Ayak bileği ağrısına iyi gelen şeyler aşağıdakileri içerir:

  • Dinlenme: Ayak bileğinize ağırlık vermekten kaçının. İlk birkaç gün mümkün olduğunca az hareket etmeye çalışın. Yürümeniz veya hareket etmeniz gerekiyorsa koltuk değneği veya baston kullanın.
  • Buz uygulamak: Ayak bileğinize bir seferde en az 20 dakika, buzlanma seansları arasında 90 dakika olacak şekilde bir torba buz koyarak başlayın. Yaralanmadan sonra 3 gün boyunca günde üç ila beş kez bunu yapın. Bu şişlik ve uyuşukluğun azalmasına yardımcı olur.
  • Bandajla sıkıştırmak: Yaralı bileğinizi elastik bir bandajla sarın. Ayak bileğinizin uyuşmaması veya ayaklarınıza kanın gitmesini engellememek için çok fazla sıkı sarmayın.
  • Yükseğe koymak: Mümkün olduğunda, ayak bileğinizi bir yastık yığını veya başka bir destek yapısı üzerinde kalp seviyesinden yukarıda tutun.

Ayak bileği ağrısı: Doktor Kontrolü

Çoğu ayak bileği ağrısı evde bakım ile iyileşirken, yaralanmanın ciddi olup olmadığı ve ne kadar süreyle ağrının devam ettiği önemlidir. Aşırı şişlik veya morarma yaşayanların yanı sıra, önemli derecede ağrı kaldırmadan da bölgede ağrı hissedebiliyorsa doktora görünmek en iyisidir.

Kısaca özetlemek gerekirse, ilk birkaç gün boyunca herhangi bir iyileşme olmazsa muhakkak doktora görünmelisiniz.

Ayak bileği ağrısı: Önleme

Egzersiz yapmadan önce ısınmak, yaptığınız spora veya herhangi bir şeye göre uygun ayakkabılar giymek ve yüksek topuklu ayakkabılardan kaçınmak da ayak bileği ağrısını ve yaralanmalarını önlemeye yardımcı olabilir. Bir ayak bileği yaralanması geçirirseniz, dinlenmek ve doktorunuzun talimatlarına uymak en kısa sürede iyileşmenize yardımcı olacaktır.

Sonuç olarak

Ayak bileği ağrısı genellikle burkulma gibi yaygın yaralanmalar veya artrit, gut veya sinir hasarı gibi tıbbi durumlar sonucu meydana gelir. Rahatsızlık genellikle 1-2 hafta boyunca şişlik ve morarma şeklinde gelir.

Bu süre zarfında, dinlenmeye çalışın, ayağınızı yüksekte tutun ve ayak bileğinizi ilk birkaç gün boyunca günde üç ila beş kez buzlayın. Reçetesiz ağrı kesici ilaçlar da biraz rahatlama sağlayabilir.

Ancak bundan sonra ağrı hâlâ devam ederse, özel ayak bileği aletlerinden ve ayakkabılarından cerrahiye kadar tüm seçeneklerinizi gözden geçirmek için doktora gitmelisiniz.

Sık sorulan sorular

Ayak paş parmağı çıkıntısı ayak bileği ağrısına neden olabilir mi?

Genellikle bunyon olarak da bilinen bu durum ayak bileği ağrısına neden olmaz. Bunyon, ayak başparmağının dışa doğru deforme olduğu ve eklemin içe doğru çıktığı bir deformitedir. Bunyonların ayağın herhangi bir özel yaralanması ile ilişkili olup olmadığı konusunda çalışmalar yapılmıştır. Bazı araştırmacılar bu sonuçları çıkarsa da, kesin olarak kanıtlanmamıştır. Ancak bunyonların dengeyi etkileyerek yaşlılarda düşmelere yol açması mümkündür.

Şişlik olmadan ayak bileği ağrısına ne sebep olur?

Ayak bileği ağrısına, ayak bileği kemiğinin stres kırığı veya ayak bileği instabilitesine neden olan kısmi bağ yırtılması neden olabilir. Şişme, vücuttaki doku hücrelerinin travmatik hasarından kaynaklanır. Hücrelerin içeriği döküldükçe, vücudun yarayı temizlemek ve onarmak için bağışıklık hücreleri göndermesine neden olabilirler. Bu, bağışıklık hücrelerine “yer açmak” için şişmeyi gerektirir.

Bir insan neden yürürken ayak bileği ağrısı yaşar?

Yürürken ayak bileği ağrısı, ayak bileği bağlarında, eklemlerinde veya kemiklerinde hafif bir yaralanmanın ardından şişme ve iltihaplanmadaki artıştan kaynaklanabilir. Bu durumların en yaygın olanları ayak bileği burkulmaları (bir bağın kısmi yırtılması), artrit veya tendon iltihabıdır (tendinit).

Tabanlık ayak bileği ağrısını hafifletmeye yardımcı olur mu?

Bu, ayak bileği ağrısının nedenine bağlıdır. Ayak bileği ağrısı, ayağın aşırı hareketinden (inversiyon, eversiyon, pronasyon veya supinasyon) kaynaklanıyorsa, o zaman bir iç taban ayağın stresini alabilir ve tekrarlayan stres yaralanmasını azaltabilir.

Ayak bileği ağrısı sırt ağrısı ile ilişkili olabilir mi?

Evet, ayak bileği, diz ve kalça ağrılarının tümü bağımsız olarak sırt ağrısıyla ilişkili olabilir. Eklemlerin her biri, yerçekimi kuvvetini, basıncı taşımak üzere tasarlanmış bir sonraki eklem üzerinde başka bir noktaya yönlendirmek için tasarlanmıştır. Eklemlerden biri hizada değilse, tüm kemik ve kıkırdak yapısı, kalça veya sırtta ağrıya neden olan artan aşınma ve yıpranmaya maruz kalabilir.

Yaralanma olmadan neden şiddetli ayak bileği ağrısı olur?

Ayak bileği eklemleri hem hastalığa hem de yaralanmaya karşı savunmasızdır. Kemiklerin uçlarını yastıklayan kıkırdağın tahribatı olan artrit, çok zarar verici olabilir ve aşınma ilerledikçe çok hızlı bir şekilde hafiften şiddetliye giden ağrıya neden olabilir. Eklemlerde mineral kristallerinin birikmesi olan gut da yoğun ağrıya neden olur.

Ayak bileği kırığı kalıcı hasara neden olur mu?

Bu, ayak bileğindeki kemiklerin kaçının dahil olduğuna ve ayrıca kaç bağın burkulduğuna veya yırtıldığına bağlıdır. Bunun için bazı durumlarda ameliyat gerekebilir. İyi bir bakımla çoğu insan tatmin edici bir şekilde iyileşir.

Alt bacak yaralanması şiddetli ayak bileği ağrısına neden olabilir mi?

Evet. Alt bacaktaki iki kemikten daha küçük olan fibula aşağı doğru kırılırsa ağrı büyük oranda ayak bileğinde hissedilir. Aşil tendonu baldır kasını topuk kemiğine veya kalkaneusa bağlar ve yırtılırsa, topuk kemiğinden kopmuş demektir, ağrı ayak bileğine kadar yoğun olacaktır.

Yırtılmış bir aşil tendonu her zaman ameliyat gerektirir mi?

Her zaman değil. Ameliyat genellikle daha genç ve çok atletik kişilerde ciddi yırtıklar için yapılırken, diğerleri genellikle ameliyatsız olarak dinlenme, ağrı için ilaçlar, destek için yürüme alçısı ve rehabilitasyon tedavisi ile tedavi edilebilir. Ameliyat olmadan iyileşme daha uzun sürebilir, ancak yine de oldukça etkilidir.

Ayak bileği ağrısı genetik olabilir mi?

Acının kendisi değil, onu yaratan koşullar genetik olabilir. Bunlar, kişiyi artrite yatkın hale getiren kemik uçlarındaki küçük malformasyonlar, garip boyutlu ayaklar veya bir bacağın diğerinden daha uzun olması gibi durumlardır. Bağışıklık sistemindeki kalıtsal kusurlar, artrit ve eklem ağrısına neden olan otoimmün hastalıklara yol açabilir.


Kaynak ve ileri okuma:

  1. https://www.mayoclinic.org/
  2. https://www.webmd.com/
  3. https://www.nhs.uk/

Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

Dr. Ersin Yıldırım

Dr. Ersin Yıldırım 19 Mayıs 1983 Ankara doğumludur. Liseyi bitirdikten sonra iki sene tıp fakültesini kazanmaya çalışmış ancak başaramamıştır. Daha sonra ise büyük bir azimle tıp fakültesini kazanmıştır ve başarıyla eğitimini tamamlamıştır. Uzmanlığını ise ortopedi alanında yapmıştır ve bu alanda hizmet vermeye devam ediyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir