Helicobacter Pylori Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Helicobacter pylori, mideyi ve ince bağırsağı enfekte eden bir bakteri türüdür. 1982’de peptik ülser hastalığına neden olduğunu tespit eden iki Avustralyalı araştırmacı tarafından keşfedilmiştir. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

08.03.2020
292
Helicobacter Pylori Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Helicobacter pylori nedir?

Kısaca H. pylori olarak da bilinen helicobacter pylori sindirim sisteminde büyüyen ve mide zarına saldırma eğilimi gösteren yaygın bir bakteri türüdür. Yetişkin nüfusun yarısından fazlasının midelerini etkiler. H. pylori enfeksiyonları çoğu zaman zararsızdır, ancak aynı zamanda mide ve ince bağırsaktaki ülserlerin birçoğundan sorumludur.

H. pylori genellikle çocukluğunuzda midenize bulaşır. Bu bakteri türüyle enfeksiyonlar tipik olarak semptomlara neden olmamakla birlikte, peptik ülserler ve mide içinde gastrit olarak bilinen inflamatuar bir durum da dahil olmak üzere bazı insanlarda hastalıklara yol açabilir.

H. pylori midenin sert, asidik ortamında yaşamaya uyarlanmıştır. Bu bakteriler çevrelerindeki ortamı değiştirebilir ve asitliğini azaltabilir, böylece hayatta kalabilirler. H. pylori’nin spiral şekli, mukus tarafından korundukları ve vücudunuzun bağışıklık hücrelerinin onlara ulaşamadığı mide astarınıza nüfuz etmelerini sağlar. Bakteriler bağışıklık tepkinize müdahale edebilir, kendilerinin yok edilmemelerini sağlayabilir ve bu mide problemlerine yol açabilir.

Helicobacter pylori neden olur?

H. pylori enfeksiyonlarının nasıl yayıldığı hala tam olarak bilinmemektedir. Bakteriler binlerce yıldır insanlarla birlikte yaşamaktadır. Enfeksiyonların bir kişinin ağzından diğerine yayıldığı düşünülmektedir. Bazen de tuvalet esnasında bulaşmaktadır. Bu, bir kişi tuvaleti kullandıktan sonra ellerini iyice yıkamadığında ortaya çıkabilir. H. pylori, kontamine su veya gıda ile temas yoluyla da yayılabilir.

Bakterilerin midenin mukoza zarına nüfuz ettiklerinde ve mide asitlerini nötralize eden maddeler ürettiklerinde mide problemlerine neden olduğuna inanılmaktadır. Bu, mide hücrelerini sert asitlere karşı daha savunmasız hale getirir. Mide asidi ve H. pylori birlikte mide astarını tahriş eder ve mide veya duodenumda ülserlere neden olabilir, bu da ince bağırsağınızın ilk kısmıdır.

Kimler risk altındadır?

Çocuklarda H. pylori enfeksiyonu gelişmesi daha olasıdır. Riskleri çoğunlukla uygun hijyen eksikliği nedeniyle daha yüksektir.

Enfeksiyon riskiniz kısmen ortamınıza ve yaşam koşullarına bağlıdır. Aşağıdaki durumlarda riskiniz daha yüksektir:

  • Yeni gelişmekte olan bir ülkede yaşamak
  • Konutları H. pylori ile enfekte olan başkalarıyla paylaşmak
  • Kalabalık evde yaşamak
  • Hijyen eksikliği

Artık peptik ülserlerin stres veya asit bakımından zengin yiyecekleri yemekten ziyade bu tür bakterilerden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Mayo Clinic’e göre, H. pylori ile enfekte kişilerin yaklaşık yüzde 10’unda peptik ülser gelişmektedir. Steroid olmayan anti-inflamatuarların (NSAİİ’ler) uzun süreli kullanımı da peptik ülser olma riskinizi artırır.

Helicobacter pylori belirtileri nelerdir?

H. pylori hastalarının çoğunda herhangi bir belirti görülmez. Enfeksiyon bir ülsere yol açtığında, özellikle geceleri veya yemeklerden birkaç saat sonra mideniz boş olduğunda, semptom olarak karın ağrısı ortaya çıkabilir. Ağrı genellikle kemirgen bir ağrı olarak tanımlanır ve gelip gidebilir. Bu tür bir ağrınız veya geçmeyen güçlü bir ağrınız varsa, doktorunuzu ziyaret etmelisiniz.

H. pylori enfeksiyonu ile ilişkili bir dizi başka semptom şunlar da olabilir:

  • Aşırı geğirme
  • Şişkin hissetmek
  • Mide bulantısı
  • Mide ekşimesi
  • Ateş
  • İştahsızlık veya anoreksiya
  • Açıklanamayan kilo kaybı

Ne zaman doktora görünmeli?

Aşağıdakileri deneyimlerseniz derhal doktorunuza görünmelisiniz:

  • Yutma zorluğu
  • Anemi
  • Dışkıda kan

Bununla birlikte, bunlar diğer koşulların neden olabileceği yaygın semptomlardır. H. pylori enfeksiyonunun bazı belirtileri sağlıklı insanlar tarafından da yaşanır. Bu belirtilerden herhangi biri devam ederse veya bunlardan endişe duyuyorsanız, doktorunuzu görmeniz her zaman için en iyisidir. Dışkınızda, kusmanızda kan veya siyah bir renk fark ederseniz, doktorunuza danışmalısınız.

Helicobacter pylori nasıl teşhis edilir?

Doktorunuz tıbbi geçmişiniz ve ailenizin hastalık geçmişi hakkında sorular soracaktır. Herhangi bir vitamin veya takviye de dahil olmak üzere aldığınız ilaçları doktorunuza bildirdiğinizden emin olun. Peptik ülser belirtileri yaşıyorsanız, doktorunuz muhtemelen ibuprofen gibi NSAİİ’leri kullanımınız hakkında size sorular soracaktır.

Doktorunuz ayrıca teşhislerini doğrulamak için aşağıdaki gibi birçok test ve prosedür de yapabilir:

  • Fizik muayene: Fizik muayene esnasında doktorunuz şişkinlik, hassasiyet veya ağrı belirtilerini kontrol etmek için midenizi inceleyecektir. Karındaki sesleri de dinleyecektir.
  • Kan testi: H. pylori’ye karşı antikor aramak için kullanılacak kan örnekleri vermeniz gerekebilir. Kan testi için, bir sağlık uzmanı kolunuzdan veya elinizden az miktarda kan alacaktır. Daha sonra kan analiz için bir laboratuvara gönderilir.
  • Dışkı testi: Dışkınızda H. pylori belirtilerini kontrol etmek için bir dışkı örneği gerekebilir. Doktorunuz dışkınızın bir örneğini saklamanız için bir kap verecektir. Kabı tekrar iade ettiğinizde, numuneyi analiz için bir laboratuvara gönderirler.
  • Nefes testi: Nefes testi olacaksanız, üre içeren bir preparatı yutarsınız. H. pylori bakterileri varsa, bunu parçalayan bir enzim ve daha sonra özel bir cihazın tespit ettiği karbondioksiti salarlar.
  • Endoskopi: Endoskopi olacaksınız, doktorunuz endoskop adı verilen uzun ve ince bir aleti ağzınıza, midenize ve oradan da duodenuma yerleştirir. Bağlı bir kamera, doktorunuzun izlemesi için monitöre görüntü yansıtır. Herhangi anormal bir alan incelenecektir. Gerekirse, endoskop ile kullanılan özel aletler doktorunuzu bu bölgelerden numune almasına izin verir.

Helicobacter pylori nasıl tedavi edilir?

Herhangi bir soruna neden olmayan bir H. pylori enfeksiyonunuz varsa ve mide kanseri riskinde artış yoksa, tedavi herhangi bir fayda sağlamayabilir. Mide kanseri, duodenum ve mide ülserleri ile birlikte H. pylori enfeksiyonu ile ilişkilidir. Mide kanseri olan yakın akrabalarınız, mide veya duodenum ülseri gibi bir sorununuz varsa, doktorunuz tedavi almanızı isteyebilir. Tedavi ülseri iyileştirebilir ve mide kanseri gelişme riskinizi azaltabilir.

İlaç tedavisi

Normalde, mide asitini azaltan başka ilaçla birlikte iki farklı antibiyotik türünün bir kombinasyonunu almanız gerekir. Mide asidini düşürmek antibiyotiklerin daha etkili tedavi etmesine yardımcı olur. Tedavi tıbbi geçmişinize ve bu ilaçlardan herhangi birine alerjiniz olup olmadığına bağlı olarak değişebilir. Tedaviden sonra H. pylori için bir takip testiniz olacaktır.

Yaşam tarzı ve diyet

H. pylori ile enfekte kişilerde gıda ve beslenmenin peptik ülser hastalığının önlenmesinde veya buna neden olduğu konusunda hiçbir kanıt yoktur. Bununla birlikte, baharatlı yiyecekler, alkol ve sigara içmek peptik ülseri kötüleştirebilir ve düzgün bir şekilde iyileşmesini engelleyebilir.

Helicobacter pylori komplikasyonları

H. pylori enfeksiyonu ile ilişkili komplikasyonlar şunları içerebilir:

  • Ülser: H. pylori midenizin ve ince bağırsağınızın koruyucu astarına zarar verebilir. Bu, mide asidinin açık bir yara (ülser) oluşturmasına izin verebilir. H. pylori hastalarının yaklaşık %10’u ülser geliştirecektir.
  • Mide astarının iltihabı: H. pylori enfeksiyonu midenizi tahriş ederek iltihaplanmaya (gastrit) neden olabilir.
  • Mide kanseri: H. pylori enfeksiyonu, bazı mide kanseri türleri için güçlü bir risk faktörüdür.

Kaynak: ncbi.nlm.nih.gov


Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

YAZAR BİLGİSİ
Dr. Emrah Gürkan
20 Nisan 1984 İstanbul doğumluyum. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunuyum ve özel bir hastanede çalışıyorum. Halkın sağlıklı ve kaliteli bilgilere ulaşması için Medikal Rehber sitesi için yazıyorum, bazen de yazılanları gözden geçirip onaylıyorum.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.