reklam
Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları

Boğaz Ağrısı: Belirtiler, Nedenler ve Tedavi

Boğaz ağrısı yaşıyorsunuz ve muhtemelen boğazınız yanıyor da. Belki de artık yutmak bile acı verici bir hâl almaya başladı! Bir şeylerin yanlış olduğunu biliyorsunuz, ama yanlış olan şey ne? Acaba boğaz ağrınız doktora gitmeden veya antibiyotik almadan iyileşir mi? Yoksa doktora gitmeniz mi gerekecek? Tüm bu soruların cevaplarını ve çok daha fazlasını aşağıda bulabilirsiniz.

Boğaz ağrısı nedir?

Boğaz ağrısı, bademcikler veya gırtlak gibi boğazdaki bir yapıya genel veya özel olabilir. Bazen dilin arkasında ağrı veya tahriş de boğaz ağrısı olarak hissedilebilir. Boğaz ağrısına neden olabilecek rahatsızlık türleri arasında farenjit, bademcik iltihabı ve nadir durumlarda boğaz kanseri bulunur. Boğaz iltihabına genellikle viral veya bakteriyel enfeksiyonlar neden olur.

Boğazın yaygın bir bakteriyel enfeksiyonu, strep boğaz olarak bilinen A grubu streptokok‘tan kaynaklanır. Enfeksiyöz mononükleoz da, karakteristik boğaz ağrısı üreten viral bir enfeksiyon türüdür. Boğazınız ayrıca alerjiler, sesin zorlanması, kusma veya mide asitlerinin yukarı, yani boğaza doğru çıktığı bir durum olan mide reflüsü nedeniyle tahriş olabilir veya ağrıyabilir.

Boğaz ağrısı kendi başına ciddi değildir ve kendi kendine düzelebilir. Bununla birlikte, ağrınız birkaç günden fazla sürerse ve buna başka semptomlar da eşlik ediyorsa, nedenini belirlemek için muayene olmanız iyi bir fikir olacaktır. Soluk cilt/dudak veya mavimsi dudaklar, hızlı kalp atış hızı (taşikardi), yüksek ateş, nefes alma sorunları için ise vakit kaybetmeden bir doktora görünmeniz önerilir. Boğaz ağrısıyla birlikte ağzınızda veya boğazınızda beyaz lekeler ve kızarıklık, inatçı ateş veya boğazda gıcık hissi ve balgamlı öksürüğünüz varsa da derhal tıbbi yardım almanız önerilir.

Boğaz ağrısıyla birlikte başka hangi belirtiler ortaya çıkabilir?

Altta yatan hastalığa bağlı olarak boğaz ağrısına diğer semptomlar da eşlik edebilir. Boğazı sıklıkla etkileyen semptomlar diğer vücut sistemlerini de içerebilir.

Boğaz ağrısı ile birlikte oluşabilecek enfeksiyon belirtileri

Boğaz ağrısına, aşağıdakileri içeren solunum sistemini etkileyen diğer semptomlar eşlik edebilir:

  • Öksürük
  • Berrak, sarı, açık kahverengi veya yeşil balgam
  • Nefes almada zorluk
  • Boğaz kuruması
  • Lenf benzlerinin şişmesi (boyunda bulunan lenf bezinin şişmesi)
  • Sesin boğuklaşması
  • Bademcikleri veya boğazı kaplayan irin veya beyaz lekeler
  • Ağzın içinde veya dilde beyaz lekeler

Boğaz ağrısı ile birlikte oluşabilecek gastrointestinal semptomlar

Boğaz ağrısına aşağıdakiler de dahil olmak üzere gastrointestinal sistemle ilgili semptomlar eşlik edebilir:

Boğaz ağrısı ile birlikte ortaya çıkabilecek diğer belirtiler

Boğaz ağrısına, aşağıdaki gibi diğer vücut sistemleriyle ilgili semptomlar eşlik edebilir:

  • Vücut ağrıları
  • Yorgunluk ve halsizlik
  • Yüksek ateş ve titreme
  • Kas ağrıları
  • Boyun ağrısı, boyun sertliği veya boyun hassasiyeti

Hayatı tehdit eden bir durumu gösterebilecek ciddi semptomlar

Bazı durumlarda boğaz ağrısı, acil bir ortamda hemen değerlendirilmesi gereken yaşamı tehdit eden bir durumun belirtisi olabilir. Sizde veya birlikte olduğunuz bir kişide aşağıdaki belirtiler varsa, acil olarak tıbbi yardım alınması önerilir:

  • Bayılma veya tepki vermeme gibi bilinç veya uyanıklık düzeyinde değişiklik
  • Boğulma hissi
  • Kısa bir an için bile olsa kafa karışıklığı veya bilinç kaybı
  • Yüksek ateş
  • Eklem ağrısı veya sarsıntılı hareketler
  • Vücutta döküntü veya kırmızı lekeler
  • Soluk veya mavimsi dudaklar, hızlı kalp atış hızı ve kaygı ile birleşebilen şiddetli nefes alma zorluğu
  • Şiddetli acı hissetmek
  • Dil veya boğaz yapılarının ani şişmesi

Boğaz ağrısı neden olabilir?

Boğaz ağrısının en yaygın nedenleri arasında bulaşıcı hastalıklar, bazı kanser türleri, sesin zorlanması, tütün kullanımı ve toksik kimyasallara veya diğer yaralanmalara maruz kalma yer alır.

Boğaz ağrısının bulaşıcı nedenleri

Boğaz ağrısına aşağıdakiler dahil enfeksiyöz bozukluklar neden olabilir:

  • Bademciklerin çevresinde veya boğazın arkasında apse (enfekte yara)
  • Akut HIV enfeksiyonu
  • Difteri
  • Mononükleoz (viral enfeksiyon)
  • Diğer viral ve bakteriyel enfeksiyonlar
  • Geniz akıntısı
  • Strep boğaz (bakteriyel boğaz enfeksiyonu)
  • Tonsillit (bademciklerin iltihabı)

Boğaz ağrısının yaralanmaya bağlı nedenleri

Bazı durumlarda boğaz ağrısı, boğazdaki bir yaralanmanın belirtisi olabilir. Boğazdaki yaralanmalar, aşağıdakiler de dahil olmak üzere birçok nedenden kaynaklanabilir:

  • Gastroözofageal reflü hastalığından (GERD) kaynaklanan asit reflü
  • Kimyasallara maruz kalma
  • Öksürük
  • Aşırı boğaz temizleme
  • Boğazda yabancı cisim
  • Kirli ortamlarda sık sık bulunma
  • Baş ve boyun kanseri için radyasyon tedavisi
  • Tütün kullanımı
  • Sesin aşırı zorlanması
  • Mide bulantısı ve kusma

Boğaz ağrısının ciddi veya yaşamı tehdit eden nedenleri

Bazı durumlarda boğaz ağrısı, aşağıdaki gibi acil bir ortamda hemen değerlendirilmesi gereken ciddi veya yaşamı tehdit eden bir durumun belirtisi olabilir.

  • Boğaz kanseri ve yemek borusu kanserleri
  • Epiglottit (hayatı tehdit eden iltihaplanma ve epiglot şişmesi, dil ile nefes borusu arasında bir doku flebi)
  • Tiroid iltihabı
  • Toksik kimyasalllara maruziyet

Boğaz ağrısının nedenini teşhis etmek için sorular

Durumunuzu teşhis etmek için doktorunuz size boğaz ağrınızla ilgili aşağıdakiler de dahil olmak üzere birkaç soru soracaktır:

  • Ne zamandır boğaz ağrınız var?
  • Başka belirtileriniz var mı?
  • Yutma zorluğu yaşıyor musunuz?
  • Ağzınızda veya boğazınızda herhangi bir beyaz leke veya irin fark ettiniz mi?
  • Öksürüğünüz var mı?
  • Herhangi bir tıkanıklık veya nefes almada zorluk yaşadınız mı?
  • Ateş veya titreme var mı?
  • Mide bulantısı ve kusma oldu mu?
  • Hangi ilaçları alıyorsunuz?
  • Herhangi bir kimyasala veya dumana maruz kaldınız mı?

Boğaz ağrısının olası komplikasyonları nelerdir?

Boğaz ağrısı ciddi hastalıklara bağlı olabileceğinden, tedavi edilmemesi ciddi komplikasyonlara ve kalıcı hasarlara neden olabilir. Altta yatan neden teşhis edildikten sonra, potansiyel komplikasyon riskini azaltmak için doktorunuzun özel olarak tasarladığı tedavi planını izlemeniz önemlidir.

Boğaz ağrısıyla ilgili olası komplikasyonlar aşağıdakileri içerir:

  • Yutma güçlüğü veya yutamama
  • Ses kaybı veya seste kalıcı hasar
  • Olası bir kanserin yayılması
  • Olası bir enfeksiyonun yayılması

Boğaz ağrısına ne iyi gelir?

1. Tuzlu su gargarası

Tuzlu su gargarası, boğaz ağrısı için günlük rutininize kolayca ekleyebileceğiniz etkili bir ev ilacıdır. Tuz ve su oranı kişiden kişiye değişse de, bir su bardağı ılık suya yarım çay kaşığı tuz koymanız yeterli olacaktır, daha sonra ise boğaz ağrısına iyi gelmesi için bununla gargara yapabilirsiniz. Tuzlu su, iltihaplı boğazdan mukusu temizleyebilir ve şişmeyi azaltabilir. Maksimum etki için, birkaç saatte bir tuzlu suyu ağzınızda ve boğazınızda çalkalayabilirsiniz.

2. Kabartma tozu gargarası

Kabartma tozu ile yapılan gargara solüsyonu, geleneksel tuzlu su solüsyonuna bir alternatiftir. Bir bardak ılık suya çeyrek çay kaşığı kabartma tozu ekleyebilir ve bu solüsyonu gargara yaparak ağız ve boğazı temizlemek için kullanabilirsiniz. Sağlığa daha fazla fayda sağlamak için karışıma ⅛ çay kaşığı tuz da ekleyebilirsiniz. Bu şekilde boğaz ağrınızı yatıştırabilir ve boğazınızdaki olası balgamı temizleyebilirsiniz. Bu işlemi günde birkaç defa tekrarlayabilirsiniz.

3. Limon suyu ve elma sirkesi gargarası

Bakterileri azaltmak ve boğazı yatıştırmak için eşit miktarda limon suyu ve ılık su karışımıyla gargara yapabilirsiniz. Limon suyunuz yoksa, hafif bir doğal gargara solüsyonu yapmak için bir bardak ısıtılmış suya bir veya iki yemek kaşığı elma sirkesi de ekleyebilirsiniz. (Elma sirkesinin faydaları)

4. Hidrojen peroksit gargarası

Oksijenli su olarak da bilinen hidrojen peroksit, boğazda ve ağızda boğaz ağrısına neden olan bakterileri öldürebilir. Suyun miktarının yüzde üçü kadar suya eklenen hidrojen peroksitle gargara yapmak, boğaz ağrısını hafifletebilir. Ancak bu karışımla 90 saniyeden fazla gargara yapmamanız önerilir. Ayrıca, bu karışımı yutmamaya da dikkat etmelisiniz.

5. Antibakteriyel gargara

Ağızda bulunan ve boğaz ağrısına neden olabilecek bakterileri öldürmek ve azaltmak için eczazaneden reçetesiz alabileceğiniz antibakteriyel solüsyonlarla da gargara yapabilirsiniz. Antibakteriyel gargara, virüslerin neden olduğu boğaz ağrılarında daha az etkili olsa da, bakterilerin neden olduğu boğaz ağrısını azaltarak daha hızlı iyileşme sağlayabilir.

6. Meyan kökü gargarası

Meyan kökü ve ılık suyla yapılan bir karışım, boğaz ağrısı ve boğazdaki tıkanıklığı gidermek için başka bir etkili gargara çözümüdür. Meyan kökü ağrı giderici özelliklere sahiptir ve solunum yolu hastalıklarıyla ilişkili virüslerle savaşmak için bağışıklık sistemini güçlendirmeye yardımcı olabilir. Ancak, hamile veya emziren kişiler meyan kökü kullanmamalıdır.

7. Bal

Genellikle boğaz ağrılarını yatıştırmasıyla bilinen balın kıvamı, rahatlama için boğazı nazikçe kaplayabilir. Bal aynı zamanda bir antibakteriyeldir ve bağışıklık sistemini güçlendirebilir. İşlenmemiş saf bal, vücuttaki antioksidanları artırır ve boğaz ağrısına neden olan enfeksiyonlarla savaşmaya yardımcı olabilir. Bala eşit miktarda limon suyu veya elma sirkesi eklemek sağlık yararlarını daha da artırabilir. Hızlı rahatlama için, her iki saatte bir bu karışımdan bir çorba kaşığı kadar alabilirsiniz.

8. Zencefil

Doğal bir antihistamin ve dekonjestan olan zencefil, boğazdaki ağrıyı ve tıkanıklığı azaltmada etkilidir. Zencefilli gazoz, özellikle içinde gerçek zencefil olanlar, solunum koşullarıyla ilişkili aşırı mukusu parçalayabilir. Bir antiviral ve antibakteriyel olarak zencefil, iyileştirici etkileri için gün boyunca aralıklı olarak içilebilir. (Zencefilin faydaları)

9. Tavuk çorbası

Hasta olduğunuzda rahatlatıcı bir yemek olmanın yanı sıra, boğaz ağrınız olduğunda da sıcak tavuk çorbası içmenin sağlığa sayısız faydası vardır. Tavuk çorbası, vücudun enfeksiyonla savaşma yeteneğine yardımcı olan proteinler, antioksidanlar ve amino asitler içerir. Magnezyum, fosfor, C vitamini ve A vitamini bakımından yüksek olan tavuk çorbası, doğal olarak bağışıklık sistemini güçlendirebilir.

10. Papatya

Papatya çayı, anti-enflamatuar ve analjeziktir. Bu çay, doğal olarak boğazdaki gergin kasları gevşetebilir ve aynı zamanda boğaz ağrısını iyileştirmeyi teşvik etmek için vücudu gevşetebilir. Papatya çayında bulunan antioksidanlar bağışıklık sistemini güçlendirebilir. Papatya çayının büzücü doğası, özellikle boğazdaki ve mukus zarlarındaki mukusun temizlenmesine yardımcı olur.

11. Kaygan karaağaç

Boğaz ağrısı yatıştırılmaya ihtiyaç duyduğunda, kaygan karaağaç çayı, rahatlamak için boğazın arkasını kaplamanın doğal bir yoludur. Kaygan karaağaç kabuğu tozu üzerine kaynar su dökülebilir, ardından çayın güvenli bir şekilde içilmesi için yeterince soğumasını sağlayabilirsiniz. Boğaz ağrısı ile ilgili ilaçların çoğu, kaygan karaağaç içerir ve meyan köküne benzer tada sahiptir.

12. Çemen otu

Çemen otu çayı boğaz ağrısını iyileştirmek için başka bir seçenektir. Çemen otu, magnezyum, demir ve B-6 vitamini gibi bağışıklık artırıcı nitelikler içerir. Bu tatlı ve ceviz aromalı çay, mantar önleyici ve iltihap önleyici özelliklere sahip doğal bir ağrı kesicidir. Çemen otundan yapılan çay, boğaz tahrişine neden olan bakterileri de öldürebilir.

13. Hatmi kökü

Kurutulmuş hatmi kökünün üzerine kaynar su ekleyerek hatmi kökü çayı yapabilirsiniz. Hatmi kökü çayı güvenlidir, bu yüzden aralıklı olarak hatmi kökü çayını gün boyunca içebilirsiniz. Hatmi kökü, tahriş olmuş boğazı yatıştırıp rahatlatabilen ağrı giderici özelliklere sahip doğal bir analjeziktir.

14. Nane

Boğaz ağrısına yardımcı olabilecek listedeki bir diğer çay da nane çayıdır. Nane antiviral, anti-enflamatuar ve antibakteriyeldir. Bu bitkisel ilaç ayrıca yaprağındaki mentol nedeniyle serinletici bir etkiye de sahiptir. Nane bir dekonjestan görevi görür ve mukoza zarlarını temizleyebilir. Ayrıca, nane esansiyel yağı da, iyileşmeyi desteklemek için boğaz spreyi veya gargara olarak da kullanılabilir.

15. Dondurma

Dondurmanın serinletici etkileri, özellikle çocuklarda boğaz ağrısı için çok rahatlatıcı olabilir. Meyve veya meyve suyundan yapılan tamamen doğal dondurmalar, gıda boyası ile boyanmış şekerli buzlu dondurmalara göre daha sağlıklıdır. Dondurma yemek, özellikle sıvı içmek zorsa, nemlendirici olabilir. Mukus üretimini artırabilecekleri için süt bazlı dondurmalardan kaçınmalısınız.

16. Buz parçaları

Boğazı doğal olarak uyuşturmak için başka bir yöntem de buz emmeyi içerir. Wright State Üniversitesi Boonshoft Tıp Fakültesi’nde dekan yardımcısı ve Ikon Health’e katkıda bulunan Leann Poston, “Buz parçaları emmek boğazın arkasındaki sinir reseptörlerini uyuşturmaya ve boğazdaki ağrıyı ve şişliği azaltmaya yardımcı olabilir” diyor.

17. Yumuşak gıdalar

Sert yiyeceklerden kaçınmak boğaz tahrişini azaltabilir. Sert ve kuru krakerler, cips, kızarmış ekmek ve patlamış mısır, boğaz iyileşene kadar geçici olarak tüketilmemelidir. Boğaz ağrısı olanlar için makarna, peynir, yulaf ezmesi, yoğurt ve patates püresi gibi daha yumuşak yiyeceklerin yutulması daha iyidir. Elma püresi ve meyve püresi de boğaz iyileşirken vücudu yenilemenin harika bir yoludur.

18. Hidrasyon

Yine, susuz kalmamak ve iyi beslenmek, özellikle hastayken çok önemlidir. Elma suyu ve üzüm suyu C vitamini bakımından yüksektir ve sindirimi kolaydır, bu yüzden boğazdaki ağrı için kullanılabilirler. Asit içeriği boğaz dokusunu tahriş edebileceğinden portakal suyu ve limonata gibi narenciye içeceklerinden kaçınmalısınız.

19. Pastiller ve sert şeker

Boğaz pastilleri ve sert şekerler boğaz ağrısını hafifletmeye yardımcı olabilir. Sert şeker veya boğaz pastilleri emmek tükürük üretimini artırır ve bu sayede boğaz ağrısını hafifletebilir. Bir pastili emerken oluşan ek tükürük boğazı yağlar ve nemlendirir, boğazdaki kuruluğu, tahrişi ve ağrıyı azaltır. Boğulma tehlikesi nedeniyle 6 yaşından küçük çocuklara pastil verilmemesi önerilir.

20. Lenf düğümlerine masaj yapmak

Lenfatik drenaj olarak da bilinen lenf düğümlerine masaj yapmak, boğaz ağrısına katkıda bulunan enfeksiyonu gidermeye yardımcı olabilir. Lenf düğümleri hassas ve dokunmaya duyarlı olacaktır, bu nedenle çok nazikçe, boynun yan tarafında bulunan şişmiş lenf düğümlerini aşağı doğru hareketlerle ovalamanız önerilir. Bu masaj tekniği, vücudun toksinleri atmasına ve daha hızlı bir iyileşme için dolaşımın artmasına yardımcı olacaktır.

21. Çevreyi dezenfekte etmek

Boğazda ağrıya veya solunum problemine neden olan herhangi viral veya bakteriyel bir enfeksiyonunuz varsa, maruz kaldığınız mikropların azalmasını sağlayabilirsiniz. Yüzeyleri antibakteriyel temizleyici veya ıslak mendillerle temizlemek gibi basit işler, hastalığın süresini önemli ölçüde azaltabilir. Kapı kolları, telefonlar ve tezgah üstü ve lavabo gibi yaygın olarak kullanılan yüzeyler, aile üyelerinizde enfeksiyona (veya tekrarlayan enfeksiyona) yol açabilecek istenmeyen mikroplara ev sahipliği yapabilir.

22. Soluduğunuz havayı nemlendirmek

Havaya nem eklemek için evinizde bir buharlaştırıcı veya nemlendirici kullanabilirsiniz. Nemlendirilmiş hava tahriş olmuş bir boğaz için yatıştırıcı olabilir. Uyurken nefes almanıza yardımcı olmak için, başınızı yüksekte tutabilir ve yatak odasında bir nemlendirici kullanabilirsiniz. Ayrıca, nane veya okaliptüs gibi uçucu yağlar, nefes almayı kolaylaştırmak ve sağlığı teşvik etmek için birçok buharlaştırıcıya eklenebilir.

DİPNOT:

Bu içeriği hazırlarken Medikal Rehber olarak araştırma yaptığımızda, bu konuda bilimsel olmayan birçok şeyle karşılaştık. Bunlar “boğaz ağrısına 2 dakikada çözüm” gibi absürt şeylerdi. Değerli okuyucularımız, boğazdaki herhangi bir ağrıyı 2 dakikada geçirebilecek herhangi bir şey yoktur. Lütfen bu tür içeriklere şüpheyle yaklaşınız, dikkatli ve temkinli bir şekilde okuyunuz.

Sağlıklı günler!


Kaynak:


Dr. Hülya Demir

Dr. Hülya Demir 2008 yılında tıp fakültesini kazanmış ve 2014 yılında mezun olmuştur. Sonrasında kulak, burun ve boğaz hastalıklarında uzmanlığını tamamlayarak hizmetlerine devam etmiştir. Özel bir hastanede hizmet vermektedir ve bazen de Medikal Rehber sitesinde yazmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir